Het verkeerslicht vertelt je of je de dokter moet bellen

Huisartsen staan achter nieuwe gezondheidstest op internet die verwarrende thuistesten vervangt

Op internet kijken of je gezondheid in de gevarenzone zit is vanaf vandaag mogelijk, voor het eerst mét goedkeuring van huisartsenorganisaties. Het Nederlands Huisartsen Genootschap en de Landelijke Vereniging van Huisartsen werkten mee aan de 'Persoonlijke Gezondheidscheck'.

Met tientallen vragen probeert de check - deels een combinatie van al bestaande testen - een antwoord te geven op verschillende gezondheidsrisico's. Van het risico op hartziektes tot het psychisch welzijn en stress op het werk.

Een basisadvies rolt er altijd uit - zoals 'zorg voor minder stress' en 'doe iets aan uw gewicht', inclusief concrete tips. Wie een uitgebreider advies wil, moet dat zelf betalen of hopen dat zijn werkgever of gemeente daartoe bereid is. Bedrijven als IBM, T-Mobile en Achmea geven hun werknemers deze steun al en ook verschillende gemeenten - verantwoordelijk voor mensen met een laag inkomen - hebben interesse getoond.

"We lopen in de zorg vaak achter de feiten aan, het zou goed zijn als we er eerder bij zijn", zegt mede-ontwikkelaar van de test Coen van Kalken. Hij is van huis uit arts en kankeronderzoeker, maar zijn organisatie Niped richt zich al jaren op preventie. Aan de test hebben verschillende universitaire centra meegewerkt.

"We proberen mensen een persoonlijk gezondheidsprofiel te geven, waarin rekening wordt gehouden met hun eigen gedrag. Iemand die graag in groepsverband meer wil bewegen, raden we een cursus nordic walking aan, iemand die dat vooral zelfstandig wil doen, krijgt dat advies niet."

De uitslag van de test (www.persoonlijkegezondheidscheck.nl) werkt als een verkeerslicht. Iemand die bijvoorbeeld geen risico op hartproblemen loopt, krijgt groen. Bij een beetje risico door wat stress en af en toe een sigaret kleurt het oranje. Met een groot risico - bijvoorbeeld bij een verstokte roker met veel stress die een beetje inspanning al moet bekopen met duizeligheid - valt het testonderdeel rood uit en wordt bezoek aan de huisarts aangeraden.

Huisartsengenootschap NHG vindt de gezondheidscheck een goed antwoord op de groeiende markt van thuistesten en zelfs de 'total body scan' (zie kader). "Wij denken dat deze mogelijkheid om zelf te testen verantwoord is. Ze geeft een beter antwoord dan een thuistest die slechts één score geeft, zonder interpretatie", zegt Rob Dijkstra van het genootschap. "Mensen met een laag risico worden gewezen op bijvoorbeeld overgewicht of de risico's van roken. Mensen die hoge gezondheidsrisico's lopen, worden verwezen naar de huisarts." In een eerdere testfase kreeg een op de tien bezoekers van de check dat advies. Krijgt de huisarts dan niet veel onnodig ongeruste nieuwe klanten? "Nee, want in de praktijk blijkt dat 95 procent van degenen die rood krijgen, terecht naar de huisarts gaan." Een echte hypochonder zal ook zonder deze check regelmatig naar de huisarts gaan, denkt Dijkstra. "Het is te hopen dat sommigen van hen gerustgesteld worden door een goede uitslag."

Antwoord op scan

De Persoonlijke Gezondheidscheck is het antwoord van huisartsen op twee trends die hun dagelijks werk steeds vaker beïnvloeden. Allereerst de opkomst van allerlei thuistesten, waarmee mensen scores bepalen die vaak alarmerend lijken maar dat lang niet altijd zijn. Fameus is inmiddels de cholesteroltest, die mensen ongerust maakt met een hoge score 'totaal cholesterol' terwijl de achterliggende waarde - de verhouding tussen 'goed' en 'slecht' cholesterol - veel meer zegt over de werkelijke gezondheid. Daarnaast is er de opkomst van de 'total body scan', de mogelijkheid om het hele lichaam te laten onderzoeken. Dit mag nog niet in Nederland, maar minister Edith Schippers (volksgezondheid) laat uitzoeken of het hier wettelijk mogelijk wordt. De kans dat deze totale check ook wordt vergoed, is minder groot. Toch wijzen tegenstanders erop dat mensen onnodig ongerust worden. Daarmee jagen ze ons zorgstelsel alsnog op kosten door allerlei extra tests in ziekenhuizen te laten uitvoeren, waaraan andere zorgverzekerden dan weer wel meebetalen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden