Het vaderhuis van de gereformeerden staat leeg

De gereformeerden hebben het huis van hun aartsvaders Abraham Kuyper en Herman Bavinck onherroepelijk verlaten. Voor een gereformeerde theologie van gewapend beton is geen plaats meer. ,,Pogingen tot restauratie zijn zinloos.''

Dat concludeerde kerkhistoricus prof. dr. C. Augustijn gisteren uit de honderdjarige geschiedenis van het Gereformeerd Theologisch Tijdschrift (GTT). De spreekbuis van de eens zo zelfverzekerde gereformeerde theologie vierde haar jubileum tijdens de jaarvergadering van de Vereniging van Predikanten van de Gereformeerde Kerken in Nederland in Nijkerk.

De diepgaande veranderingen in de gereformeerde wereld, vooral sinds de jaren zestig, hebben hun sporen in het GTT nagelaten. De gereformeerde theologie gaf haar verzet tegen het moderne bijbelonderzoek op, herzag haar visie op de positie van de vrouw en verving de afgrenzing van andersdenkenden door dialoog en inzet voor de oecumene.

Het tijdschrift was geen trendsetter maar registreerde en becommentarieerde al deze 'woelingen van het gereformeerde leven', schrijft dr. J. Veenhof, emeritus hoogleraar dogmatiek aan de VU, in het jubileumnummer van het GTT, Theologie op de drempel van 2000.

Augustijn vond dat de jubileumbundel te veel het verlangen naar herformulering van de gereformeerde leer ademt. ,,Het is nu echt niet de tijd voor de opbouw van een leerstelsel, laat staan voor het herstel van een hecht doortimmerd leerstelsel als het gereformeerde.'' De emeritus hoogleraar kerkgeschiedenis aan de VU ziet juist nu ruimte voor het al door Kuyper vurig bepleite contact van de kerken met samenleving en cultuur. De kerken, ook de gereformeerde, zouden minder bescheiden moeten reageren op de heersende onverschilligheid of vijandigheid tegenover het christendom. Augustijn pleitte voor eerherstel van de apologetiek, de verdediging van het christelijk geloof tegenover aanvallen van buitenaf.

Wie dient bijvoorbeeld Maarten 't Hart eens van repliek, vroeg hij zich af. Diens eigenzinnige bijbeluitleg in NRC Handelsblad is volgens Augustijn niet alleen zeer negatief maar ook nog eens 'uitermate dom'. De veelgelezen auteur blijkt niet op de hoogte te zijn van enige exegetische literatuur van de laatste 200 jaar, aldus Augustijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden