Het succes van Ajax: niet dankzij Cruijff, en toch ook weer wel

Technisch directeur van Ajax viert de overwinning op Juventus met een buikschuiver. Beeld BSR Agency

De directeuren Van der Sar en Overmars stuurden het beleid van Cruijff bij. Nu kunnen ze jubelen om het succes van Ajax. Zij en trainer Ten Hag werden beter, handiger.

Precies een jaar geleden stond in deze krant en uit deze pen een beschouwing over Ajax, over trainer Ten Hag en over de directeuren Van der Sar en Overmars. Ze lagen onder vuur: Ajax, blamerend vroeg uitgeschakeld in Europa, was voor de vierde keer op rij geen kampioen geworden. De directeuren konden blijven, volgens deze krant dan. ‘Of Ten Hag de goede trainer voor Ajax nog kan zijn, valt ernstig te betwijfelen’, schreef deze pen in april 2018.

De directeuren werden al langer beschimpt, zo niet verketterd. De kritiek in één zin: het kapitaal van het rijke Ajax stond op de bank, niet op het veld. Dinsdagavond laat stonden de directeuren in Turijn al niet voor het eerst te jubelen voor het supportersvak, en ze werden bejubeld. Waarom ze hadden mogen blijven, volgens deze krant dan? Vooral omdat de aankoop van de Argentijnse verdediger Tagliafico, een middentwintiger, begin 2018 een eerste signaal van een koerswijziging leek.

Van der Sar en Overmars waren ooit naar voren geschoven door Johan Cruijff, die Ajax met zijn revolutie sinds eind 2010 wilde hervormen. Groot, te groot, was diens geloof in het opleiden van eigen talenten. Jaar na jaar strandde Ajax bij gebrek aan routine in Europa, en gaandeweg ook in eigen land. Cruijff wilde Ajax terugbrengen aan de Europese top en ja, in 2017 bereikte Ajax de finale van de Europa League, maar dat leek bij nog niet gewijzigd beleid niet meer dan een incident te kunnen zijn.

Technisch directeur Mark Overmars en Directeur Edwin van der Sar van Ajax vieren de winst tegen Juventus. Beeld ANP

In de zomer van 2018 deed Ajax grote aankopen: aanvaller Tadic, nog net geen dertiger toen, en verdediger Blind, een late twintiger. Daarmee en met het betalen van hogere salarissen braken de directeuren, zijn apostelen, met de beginselen van Cruijff. Of Ajax de juiste stuurlui voor zijn jongeren had gekocht, kon worden betwijfeld bij haperingen in de competitie – daar moet dit verhaal straks nog op terugkomen. Tadic kon dan vervagen, Blind zei altijd eerlijk van zichzelf dat hij geen leidend type is.

Geen afvallige apostelen

Maar zie, Ajax staat bij de beste vier van Europa en Blind speelde sterk tegen de grootste clubs van het continent, Real Madrid en Juventus. Ajax is waar Cruijff wilde zijn. Nee, juist niet op basis van zijn overtuigingen. Hoewel, dankzij één ervan toch wel: dat een voetbalclub door oud-spelers moet worden geleid. Van der Sar en Overmars stuurden uiteindelijk wijselijk bij, maar afvallige apostelen zijn ze daarmee niet: ze kunnen met recht zeggen dat Ajax voetbal speelt, aanvallend en fris als het even kan, waarop Cruijff trots zou zijn.

Ten Hag dan, de niet eenvoudig te plaatsen trainer. Onhandigheid in zijn presentatie bepaalde lang het oordeel. Zo vreemd was het niet om je af te vragen of spelers erdoor konden worden geraakt, ook of juist bij haperingen (enkele nog recent) in de competitie – ja, weer die competitie. Zo vreemd was het evenmin om te zeggen dat hij nu eenmaal goede spelers heeft, de beste van Nederland. Hoe goed is dan de trainer? Een vraag die in wezen bij elke trainer van een topclub kan worden gesteld.

Chemie

Maar de chemie tussen trainer en spelers is inmiddels onloochenbaar. Ajax kantelde de wedstrijd tegen Juventus dinsdag na een moeizame eerste helft mede door kleine omzettingen op het middenveld, omzettingen van de trainer. Ja, de lang beschimpte Ten Hag troefde een coach af, Allegri van Juventus, die tactisch als een van de besten in het circuit te boek staat.

Het is een ervaringsvak, dat van de trainer. Dat van de directeuren ook. Ze zijn beter geworden, handiger. Overmars ging zich dinsdag voor de supporters te buiten aan een buikschuiver – een treffend beeld: hij en Ajax zwemmen door Champions League-inkomsten en (aanstaande) transfers in het geld. Nog kan het gebeuren dat Ajax straks niets heeft, niets tastbaars dan; dat het (daar is de competitie weer) opnieuw geen kampioen wordt. Maar nee, om het rollen van koppen kan dan niet worden geschreeuwd – ook niet om één ervan.

Lees ook:

Ja, de Ajax-directie kan aanblijven

Trouw in april 2018: Niet de directeur, welke dan ook, maar de trainer is de belangrijkste man, weten ze bij PSV. Of Ten Hag dat nog bij Ajax kan zijn, mag ernstig worden betwijfeld.

Hangt Ajax een vijfde seizoen zonder landstitel op rij boven het hoofd?

Trouw, na toch weer een hapering in de competitie, in januari 2019: Trainer Ten Hag is de schoolmeester die het in zijn klas heeft laten gebeuren. En waren de aankopen de juiste?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden