Het stranden van het overleg over het pensioenstelsel is een enorme domper voor het kabinet

Premier Rutte verlaat het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid na het pensioenoverleg met werkgevers en vakbonden zonder akkoord. Beeld Evert-Jan Daniels, ANP

Het overleg over een nieuw pensioenstelsel is dinsdagavond mislukt. Het kabinet wist geen akkoord te bereiken met de werkgevers en de vakbonden.

Hans de Boer, voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW is zeer teleurgesteld. “De vakbonden zijn door de achterban niet in staat gesteld om een akkoord te sluiten”, zei hij na het overleg. Ook FNV-voorzitter Han Busker vindt het jammer dat er geen akkoord is. “Wij willen een oplossing voor de onhoudbare stijging van de AOW-leeftijd en voor het pensioenprobleem van zelfstandigen. Op dit moment wil het kabinet niet bewegen op een structurele oplossing hiervoor.” Het kabinet kon dinsdagavond nog niet reageren.

Het stranden van het overleg is een enorme domper voor het kabinet. Premier Mark Rutte schoof dinsdag voor de vierde keer aan bij de onderhandelingen op het ministerie van sociale zaken om een doorbraak te forceren. Tot die tijd was Wouter Koolmees, minister van sociale zaken, namens het kabinet in zijn eentje bij het beraad met de sociale partners. Het kabinet heeft nog nauwelijks grote daden verricht en wilde graag een pensioenhervorming op zijn naam schrijven.

Moeizame onderhandelingen

Door de vergrijzing en de lage rente kunnen veel pensioenfondsen de uitkeringen niet verhogen en ook de pensioenopbouw van mensen die nog werken niet aanpassen. Al jaren wordt er daarom gesproken tussen vertegenwoordigers van politiek, werkgevers en werknemers. Het zijn moeizame onderhandelingen. Dinsdagavond werd er van acht tot elf uur onderhandeld.

Omdat het kabinet graag iets voor elkaar wil boksen, stelden de vakbonden stevige eisen. Het overleg is dan ook niet vastgelopen op verandering van het pensioenstelsel zelf. Daarover waren de partijen het in feite eens. Er zou een nieuw stelsel komen dat geen vaste uitkering meer garandeert. Pensioenen kunnen stijgen, maar de uitkeringen kunnen ook dalen. Het systeem zou zo worden ingericht dat de kans op een stijging aanmerkelijk groter is dan het risico dat de uitkering omlaag gaat.

Zelfstandige ondernemers

Er is een aantal bijkomende voorstellen waarover het kabinet, werkgevers en vakbonden het niet eens worden. De vakbonden willen voor een groot deel van de zelfstandig ondernemers een verplicht pensioen. Maar zowel de werkgevers als het kabinet wil daar niet aan meewerken.

Het tweede struikelblok gaat over de AOW. Het kabinet heeft al toegezegd dat het stijgen van de AOW-leeftijd met drie jaar wordt vertraagd. De pijn zit bij idee dat de AOW-leeftijd vanaf 2024 een jaar stijgt als de levensverwachting een jaar langer is. Dat gaat voor de vakbonden te hard. Het kabinet heeft dinsdag aangeboden daar een studie naar te doen zodat het volgende kabinet actie kan ondernemen. Dat is voor de vakbonden niet genoeg.

Het derde probleem is het prepensioen. Een bedrijf dat een werknemer vervroegd met pensioen stuurt moet nu een boete betalen. De vakbonden willen van die boete af, zodat vooral voor zware beroepen weer vervroegd-vertrekregelingen mogelijk worden. Het kabinet en de werkgevers geven daar niet volledig aan toe.

Korting op de uitkeringen

Dat het kabinet, werkgevers en vakbonden nu zijn gestopt met praten betekent niet dat het overleg definitief dood is. De wens om de pensioenen te hervormen blijft aanwezig bij het kabinet. Ook de vakbonden kunnen niet verder zonder een verandering; met het huidige pensioenstelsel dreigt volgend jaar sowieso een korting op de uitkeringen.

Het kabinet is ook al in gesprek met oppositiepartijen GroenLinks, SP en PvdA. De kans is groot dat de coalitie in mei de meerderheid verliest in de Eerste Kamer en dan zaken moet doen met de linkse partijen. De eisen van de vakbonden zijn op een lijn met GroenLinks, SP en PvdA. Waarschijnlijk volgt begin volgend jaar een nieuwe praatsessie. Mede daarom was dinsdagavond wellicht de druk om concessies te doen nog onvoldoende aanwezig.

Lees ook:

Premier Rutte heeft een zware dobber aan pensioenen

Vakbonden en werkgevers hebben nog drie kwesties op te lossen voor er een akkoord over de pensioenen ligt.

Laat ook jongeren- en ouderenorganisaties aan tafel bij het pensioenoverleg

Zorg dat een nieuw pensioenstelsel breed wordt gedragen, door jong en oud, aldus Jaap van der Spek (voorzitter Koepel van Nederlandse Verenigingen van Gepensioneerden) en Joep Schouten (voorzitter Nederlandse Vereniging van Organisaties van Gepensioneerden).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden