Het stille stemadvies van de Nederlandse bisschoppen: ChristenUnie?

Nederlandse Kardinalen, bisschoppen, priesters en diakens in de Sint-Pieter, Rome, voor de eucharistieviering. Beeld ANP

Het is een oproep om te gaan stemmen, en geen stemadvies. Maar wie de open brief van de Nederlandse bisschoppen naast de partijprogramma’s legt, kan er toch wel een bedekt stemadvies in ontdekken.

‘Stemmen is een recht en een voorrecht omdat we leven in een democratische samenleving’, schrijven de bisschoppen in een brief die ze eerder deze week publiceerden. ‘Maar het is ook een plicht om zodoende een bijdrage te leveren aan het algemeen welzijn. Bij verkiezingen kunnen we duidelijk maken wat we voor de mens en onze samenleving willen.’

Met de brief willen de bisschoppen, ‘puttend uit de bron van ons rooms-katholieke geloof, enkele gedachten meegeven die voor een verantwoorde omgang met ons stemrecht van belang zijn’.

Onaantastbare waardigheid

De kern van dat geloof, zeggen de geestelijken, is ‘dat ieder mens is geschapen naar Gods beeld en dat we de liefde van God in Jezus Christus hebben leren kennen’. Dat brengt met zich mee dat het menselijk leven een onaantastbare waardigheid heeft. Daarom, zeggen de bisschoppen, moet er geen mogelijkheid tot levensbeëindiging worden aangeboden. ‘De legalisering van levensbeëindiging vanwege een zogeheten voltooid leven is met de leer van de rooms-katholieke kerk volstrekt onverenigbaar.’

Dat betekent dat een stem uitbrengen op D66, PvdA, VVD, 50Plus of GroenLinks niet tot de mogelijkheden behoort: die partij hebben zich uitgesproken vóór de mogelijkheid tot levensbeëindiging voor wie zijn of haar leven ‘voltooid’ acht. De christelijke partijen en de SP zijn tegen.

Mogelijke partijen

Maar een bisschoppelijke stem op de SP ligt niet voor de hand: die partij vindt dat de huidige abortuswetgeving gehandhaafd moet blijven en dat is volstrekt niet in lijn met de overtuiging van de bisschoppen dat gestemd moet worden op een partij die staat ‘voor de bescherming van het leven vanaf de bevruchting tot het natuurlijk levenseinde’.

De PVV heeft in het debat over levensbeëindiging bij een ‘voltooid’ leven nog geen standpunt ingenomen, en die partij pleit voor het ontmoedigen van abortus. Maar een stem op de PVV is voor de bisschoppen duidelijk geen begaanbare weg: in hun brief spreken de bisschoppen zich nadrukkelijk uit voor de opvang van migranten, voor ontwikkelingssamenwerking, voor godsdienstvrijheid – allemaal punten waar de PVV geheel anders over denkt.

Ook de Partij voor de Dieren valt af: die partij bepleit handhaving van de euthanasiewetgeving.

Dan blijven – even afgezien van de kleine snipperpartijen en de nieuwe partijen die zich hebben gemeld – alleen de drie christelijke partijen over.

Bijdrage

‘In het stemhokje’, schrijven de bisschoppen, ‘staan we voor de vraag hoe we, in het licht van het Evangelie, met onze stem op korte en lange termijn kunnen bijdragen aan een samenleving die is gebaseerd op menselijke waardigheid, solidariteit, grondrechten zoals de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van onderwijs, sociale gerechtigheid, subsidiariteit, verdraagzaamheid en vrede tussen godsdiensten en culturen.’

De bisschoppen vinden, blijkt uit hun brief, dat een rooms-katholieke stem moet gaan naar een partij die pal staat voor godsdienstvrijheid. Daarmee ligt een stem op de SGP al iets minder voor de hand: die partij pleit voor terughoudendheid bij de bouw van moskeeën en vindt – zo blijkt uit het manifest dat de SGP eind januari publiceerde – dat ‘alertheid nodig is om de islam niet onnodig te laten groeien’. Bovendien pleiten de bisschoppen voor ‘een herwaardering van de – ook christelijke – waarden die ten grondslag liggen aan het Europese project als noodzakelijk fundament voor het in gezamenlijkheid bespreken en oplossen van problemen’. Dat is een geluid dat stukken dichter bij de standpunten van de ChristenUnie en het CDA ligt dan bij dat van de SGP.

Afwijzing 

Maar de SGP is wel weer het felst in z’n afwijzing van de huidige abortuswetgeving. Op dat punt staat van de christelijke partijen het CDA het verst af van de bisschoppen. De ChristenUnie is tegen abortus, en pleit – om te beginnen – voor het verlagen van de abortusgrens naar maximaal 18 weken.

De bisschoppen verwijzen naar de encycliek Laudato Si, en herhalen het daarin door paus Franciscus gevoerde pleidooi voor de bescherming van natuur en milieu. Daarmee schuiven de bisschoppen dicht aan tegen de ChristenUnie: die partij scoort op die terreinen het hoogst.

In de brief van de bisschoppen wordt geen enkele partijnaam genoemd. Maar de conclusie lijkt gerechtvaardigd dat de standpunten van de bisschoppen het meest lijken op die van de ChristenUnie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden