'Het stille land': ontroerend drama over zelfdoding

'Het Stille Land', woensdagavond op Ned. 1 om 20.27 uur.

In de loop der jaren heeft de NCRV een goede naam gekregen op het gebied van televisiedrama. In 'Het stille land' wordt een hoogst actueel thema aangesneden: zelfdoding bij jongeren. Renske Popken, eindredacteur tv-drama, nodigde Ella Weisbrod uit een scenario over dit thema te schrijven.

Zij kwam met Job, een jongen van net twintig, die principieel door het leven probeert te gaan maar daarbij aan vele kanten tegen muren loopt. Hij is opgegroeid in een predikantengezin, waar wat de mensen zullen zeggen een belangrijke rol speelt. Job heeft samen met zijn uit Korea geadopteerde zusje 'het stille land' gecreeerd. In die fantasiewereld kunnen zij de zaken naar hun hand zetten. Job, een rol die erg geloofwaardig wordt gespeeld door de jonge acteur Rick Hendriks, besluit dienstweigeraar te worden. Zijn moeder, Dore Smit (die gelukkig de laatste tijd weer actief wordt als actrice), kan daar nog wel begrip voor opbrengen. De vader van Job (Sieto Hoving) vindt de beslissing van zijn zoon opstand tegen het gezag. Dat hij dienst weigert is tot daaraan toe, maar laat hij het waarom maar voor zichzelf houden en onder het militair worden zien uit te komen door uitstel wegens studie te vragen. Dat is nu juist wat Job niet wil. Hij wil met zijn weigering in het openbaar een daad stellen.

In de film wordt ontroerend levensecht duidelijk gemaakt hoe mensen die toch een nauwe relatie met elkaar hebben, langs elkaar heen kunnen leven. Wat worden er vaak zaken verzwegen die gezegd hadden moeten worden. Wat weten we vaak weinig over de diepste innerlijke roerselen van medemensen.

Dat inzicht komt in veel gevallen als het te laat is. Bij Jobs begrafenis komen de gesprekken. Dan beseft met name zijn moeder hoe ze Job als mens beschadigd hebben.

Jobs vader moet diep in zijn hart toegeven dat de verwijten die zijn zoon hem heeft gemaakt, dat de preken die hij zondags afsteekt holle woorden zijn, op waarheid berusten. In de gesprekken die Job met zijn zusje heeft wordt veel overhoop gehaald dat tot nadenken stemt. 'Het stille land' staat op geen landkaart, het is een plek die je diep in je innerlijk kunt creeren als plaats waar je jezelf terug kunt vinden. Het tragische is, zo ervaren mensen die in hun omgeving met een drama als dat van Job worden geconfronteerd, dat het besef dat veel dingen die gezegd hadden moeten worden nooit zijn uitgesproken, vaak te laat komt. De machteloosheid die je voelt omdat gedane zaken geen keer nemen is fnuikend. Als 'Het stille land' er toe kan bijdragen dat mensen voordat het te laat is gaan praten, zou een schitterend doel zijn bereikt.

Gelijktijdig met het televisiestuk verschijnt er onder dezelfde titel bij uitgeverij Kok in Kampen, in nauwe samenwerking met de NCRV, een novelle. Ook dat is een werkstuk geworden dat je niet zo maar naast je neerlegt. Het helpt je een beetje je te verplaatsen in de denkwereld van iemand die tot het ingrijpende besluit komt uit dit aardse bestaan te stappen. Ella Weisbrod laat Job daarin zeggen: “De plek die iedereen zo moeiteloos voor zichzelf schijnt te kunnen veroveren heb ik voor mezelf nooit kunnen vinden. Ik heb geprobeerd oprecht in het leven te staan, het is niet gelukt en op een andere manier wil ik het niet, dan zou ik ontrouw zijn en onwaarachtig. Ik had het graag anders gewild. Ik had een schitterend bouwwerk willen maken van mijn leven, zo eentje die Gods naam eer aandoet. Zoals Mozarts Requiem. Ik had gewild dat aan mensen die mij kenden een stukje van het geheim van het bestaan zou worden geopenbaard. Niet om mij, maar om wat het leven is. Ik wilde niet alleen van deze tijd zijn, maar van alle tijden, een deel van de wind, van de seizoenen, van de oceanen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden