Het stembiljet wordt een stuk breder op 15 maart

kiesraad | Maar liefst 31 partijen komen in aanmerking voor de verkiezingen, al kunnen er nog een paar afvallen.

Van de 81 partijen die zich hadden aangemeld, mogen er van de Kiesraad hoogstens 31 meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart. Daarvoor moet wel het stembiljet worden verbreed: op de huidige formulieren passen er maximaal 21.


Gisteren maakte de Kiesraad bekend dat 31 partijen hun kandidatenlijst hebben ingeleverd. Sommige is het nog niet gelukt om voldoende steunverklaringen te verzamelen. Zij hebben tot vrijdag tijd om alsnog aan de voorschriften te voldoen.


Petra Busio bij voorbeeld, nummer vier van de lijst Mens en Spirit, is deze dagen nog 'fanatiek bezig' om steun te krijgen. De partij deed al twee keer mee aan de verkiezingen, zonder succes. "Maar drie keer is scheepsrecht", zegt de energietherapeute, die momenteel alleen 's ochtends werkt, om 's middags de straat op te kunnen.


Maar liefst 50 partijen en groeperingen die hun naam hadden laten registreren, zijn afgevallen. Op de voorlopige lijst staan alle partijen die nu in de Kamer zitten, op een paar splinters na. Op de nieuwe lijst staan ook de Piratenpartij, net als Trots op Nederland en de Ondernemerspartij, de partij van oud-Kamerlid Hero Brinkman. Ook nieuwkomers die om diverse redenen al veel in de publiciteit waren, Forum voor Democratie, GeenPeil en Artikel 1, doen een gooi naar een zetel in het parlement.


Nieuwe partijen halen het vaak niet, maar er zijn uitzonderingen. Grootste klapper was de Lijst Pim Fortuyn, die in 2002 met 26 zetels de Kamer binnenkwam. D66 startte met 6 Kamerleden, de ouderenpartij AOV haalde in 1994 ook 6. Partijen als de RPF, de Centrumpartij en de Partij voor de Dieren begonnen met een bescheidener aantal.


Een bekend hoofd kan helpen, zegt Gerrit Voerman, directeur van het documentatiecentrum Nederlandse politieke partijen. Maar het zegt niet alles: Emile Ratelband lukte het in 2003 niet met zijn partij in de Kamer te komen. Belangrijk is ook dat de nieuwe club een niche vindt, iets heel nieuws, of zich stort op een thema dat andere partijen laten liggen. Dierenbelangen, bij voorbeeld, waarmee Marianne Thieme en Esther Ouwehand de Kamer haalden.


Het helpt ook, als de nieuwkomer is begonnen bij een groepering die al in de Kamer zat. DS70 kon profiteren van de bekendheid van haar lijsttrekker, Willem Drees, die eerder Kamerlid was voor de PvdA. Geert Wilders deed dat ook, de oud-VVD'er haalde in 2006 met zijn PVV meteen negen zetels. Nu is Jacques Monasch van Nieuwe Wegen geen onbekende, vanwege zijn verleden in de PvdA. De nieuwe beweging Denk is opgericht door het duo Kuzu en Öztürk. Zij zijn met hun activiteiten in de Kamer al volop in het nieuws.

Forum voor Democratie

Kamerlid zijn ze nog niet, maar toch spreken de nummers één en twee van Forum voor democratie, Thierry Baudet en Theo Hiddema, vandaag al in de Tweede Kamer. De partij organiseerde met succes een petitie voor de peuro: een parlementaire enquete naar de invoering van de 'rampzalige euro'. Dat verzoek - of die eis - lichten Baudet en Hiddema vandaag toe. Baudet maakte zijn debuut in het parlement al eerder, in 2014. Hij pleitte toen voor een referendum over de Europese Unie. De wetenschapper die onder andere boeken schreef over de natiestaat, schopte ook toen al tegen het politieke establishment.


Inhoudelijk zit het Forum voor democratie dicht tegen de PVV aan. De macht moet terug van Brussel naar Den Haag, het immigratiebeleid moet vele malen strenger dan het nu is en referenda moeten bindend zijn. Baudet trekt het hele land door, zoals hij dat ook deed bij het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne. Hij zegt zelfverzekerd in de dubbele cijfers te komen.

GeenPeil

De Kamerleden voor GeenPeil, de partij van journalist en oud-hoofdredacteur van Metro Jan Dijkgraaf, worden in de Tweede Kamer 'levende stemkastjes.' Zij gaan slechts vragen stellen aan het kabinet, en vooral: stemmen. Hun standpunten bepalen ze niet zelf, die worden bepaald door de leden, die hun mening rechtstreeks doorgeven aan de vertegenwoordigers in de Kamer. En als die achterban verschillend denkt over wetsvoorstellen, dan telt gewoon de meerderheid. "Goudeerlijk en direct', vindt GeenPeil, dat ervaring opdeed bij het Oekraïnereferendum. Het leverde toen ruim 400.000 handtekeningen af bij de Kiesraad. Ook bracht GeenPeil het Leger des Peils op de been, honderden vrijwilligers die campagne voerden.


Het Kamerwerk ziet de nieuwe club als een optelsom van 'microreferenda.' GeenPeil is de politieke arrogantie beu en verzet zich tegen achterkamertjes en ander 'gekonkel'. Door de leden het beleid te laten bepalen, wordt de democratie teruggebracht naar de essentie: inspraak van het volk.

Artikel 1

De politieke carrière van de lijsttrekker van Artikel 1, Sylvana Simons is nog maar kort, maar niettemin zeer heftig. Ze sloot zich vorig jaar aan bij de nieuwe beweging Denk, die strijdt tegen racisme en discriminatie. Kritiek op bijvoorbeeld Zwarte Piet leidde al eerder tot bedreigingen, maar die werden zo erg dat de aankomend politica moest worden beveiligd. Vlak voor Kerstmis stapte ze uit Denk. Ze vond dat Denk haar in de steek had gelaten. Met de voormalig communicatieman van Denk, Ian van der Kooye, begon ze een nieuwe partij, Artikel 1. Met die naam, het eerste artikel uit de Grondwet, is het programma verteld. Iedereen wordt in gelijke gevallen gelijk behandeld, geen discriminatie wegens godsdienst, geaardheid, ras, etc.


De partij van Simons wil 'de gelijkwaardigheid van mensen versterken'. In het parlement, maar ook in gemeenten, bestuurskamers, op de werkvloer en op straat. In vier provincies had Artikel 1. maandag nog niet genoeg stemmen binnen, maar dat deerde Simons niet: ze gaat gewoon verder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden