Het Sportgala blijft een kwestie van appels en peren

Rondom de jaarlijkse uitreiking van de sportprijzen is er altijd discussie: deze keer gaat het vooral over de sporters die níet werden genomineerd

Uitgedost in galakleding komen de Nederlandse topsporters vanavond naar de Amsterdamse Rai voor het Sportgala van NOC-NSF. Op de rode loper krijgen ze de jaarlijks terugkerende vraag: op wie ga je stemmen?

Traditioneel wordt er op dezelfde plek ook kritiek geleverd op de verkiezing van onder meer de sportman en -vrouw van het jaar. De afgelopen twee edities ging het vooral over Arjen Robben, die voor zijn club Bayern München de winnende treffer maakte in de Champions League-finale maar de Jaap Eden Award in 2013 aan zijn neus voorbij zag gaan.

Voetballers winnen geen prijzen op het feestje van de olympische sporters, zo bleek maar weer. Aan die stelling werd overigens vorig jaar een einde gemaakt toen er massaal op Robben werd gestemd. Het was voor het eerst sinds 1987 dat een voetballer er met de titel vandoor ging.

Dit jaar ging de discussie vooral over de sporters die níet werden genomineerd. Vorig jaar, in het jaar van de Winterspelen, maakten er een recordaantal van zeven mannen kans op de onderscheiding. Toen namen olympisch schaatskampioenen Jorrit Bergsma, Sven Kramer, Stefan Groothuis en Michel Mulder het op tegen springruiter Jeroen Dubbeldam, turner Epke Zonderland en de uiteindelijke winnaar Arjen Robben.

Nu staan Dubbeldam (Europees kampioen), shorttracker Sjinkie Knegt (Europees en wereldkampioen) en BMX'er Niek Kimmann (wereldkampioen) op de lijst die werd samengesteld door de achtkoppige vakjury. Er werd verrast op de drie kanshebbers gereageerd. Want waar waren wielrenner Tom Dumoulin (sterke Vuelta) en coureur Max Verstappen (goed debuut in de Formule 1) in het rijtje? Of darter Michael van Gerwen (nummer 1 van de wereld), veldrijder Mathieu van der Poel (wereldkampioen) en tennisser Jean-Julien Rojer (onder andere dubbeltitel op Wimbledon)?

De juryleden zullen er hun redenen voor hebben gehad om deze sporters over te slaan. De lijst wordt ieder jaar samengesteld met behulp van sportbonden door de vakjury, die onder anderen bestaat uit Pieter van den Hoogenband, Leontien van Moorsel, Esther Vergeer, Charles van Commenée en Joop Alberda.

In de procedure wordt onder meer gekeken naar de medailleprestaties op EK's en WK's in het afgelopen jaar. Technisch zijn de verschillende sporten amper met elkaar te vergelijken. Bij de ene discipline wordt ieder jaar een mondiale titelstrijd gehouden (turnen), bij andere één keer in de vier jaar (paardensport).

Bovendien is het in sommige sporten makkelijker om de wereldtop te halen dan in andere vanwege een verschil in professionaliteit en grootte van de sport. Daar wordt allemaal rekening mee gehouden door de jury, maar het blijft een vergelijking van appels met peren.

In het verleden werd de verkiezing ook gehekeld omdat het een populariteitsprijs zou zijn. Werd de geliefde Epke Zonderland genomineerd, dan won hij bijna altijd. Zonderland - hij won vier keer - is samen met Ard Schenk en Anton Geesink de meest onderscheiden sportman van het jaar.

Om de verkiezing eerlijker te laten verlopen tellen de stemmen van sporters en coaches sinds 2012 voor vijftig procent mee in de beoordeling. De andere helft komt vanuit de vakjury, die er zo voor kan zorgen dat een minder populaire sporter - met dezelfde klasse - ook kans maakt op de onderscheiding.

Toch noemde Sven Kramer de verkiezing vorig jaar nog zinloos. De schaatser, die de Jaap Eden Award alleen in 2007 won, ziet geen nut in het uitreiken van prijzen als zijn collega's nog steeds voor de helft verantwoordelijk zijn voor de uitslag. In zijn column in De Telegraaf schreef hij destijds dat het voornamelijk gaat om persoonlijke voorkeuren en niet om sportprestaties.

In 2013 stond Kramer zelf op de nominatielijst. Hij sloeg het feest over en zette demonstratief een foto op internet terwijl hij een shirt van Arjen Robben droeg om hem te steunen. Kramer is niet de enige die zijn twijfels heeft bij de verkiezing. Anky van Grunsven en haar man Sjef Janssen boycotten het gala in 2009 uit onvrede over het format.

Voor waardering hoeven Verstappen - die vorig jaar op het gala de prijs kreeg voor jong talent - en Dumoulin vanavond niet in de Rai te zijn. Maar niet getreurd. Er zijn genoeg andere verkiezingen waar zij in de prijzen vallen. Verstappen werd vorige week bij de Autosport Awards uitgeroepen tot beste nieuwkomer van het jaar. Dumoulin ging er op het Nederlandse wielergala net als vorig jaar vandoor met de prijs voor wielrenner van het jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden