Het spookhuis van de Veluwe trekt 'hele ploegen' geestenjagers

Het Ronde Huis op de Veluwe, afgebroken in 1967, is nog altijd een bron voor mysterieuze verhalen.Beeld RV

De sage van het Ronde Huis in de bossen bij Nunspeet herleeft sinds 'onthullingen' over lugubere praktijken. Er komen nu geestenjagers op af.

Als kind mocht Evert van Batavia niet in de buurt van het Ronde Huis komen, dat verscholen lag in de bossen bij Nunspeet. "Het deugt daar niet", zei een kennis van zijn vader die in het bos werkte. Meer wilde hij er niet over kwijt. "Heel jammer", zegt de geboren en getogen Nunspetenaar (1944): "Want ik zat daar met rooie oortjes bie."

Vandaag gaat hij met zijn vrouw Janny op zoek naar de overblijfselen van het huis dat in 1967 in vervallen staat was en toen werd afgebroken. Ze stappen op hun elektrische fietsen; hij met z'n gestreepte trui, zij in haar blauwe rok.

Sinds een aantal lokale boeken verscheen vol 'onthullingen' over het Ronde Huis, herleeft de sage.

In boeken en facebookgroepen is een waar 'rondehuisdebat' ontstaan. Aan de ene kant zijn er mensen die geloven dat in het huis een occulte sekte actief was die Germaanse goden eerde door mensen te offeren. Aan de andere kant zijn er de sceptici die bewijs zoeken voor die geruchten.

Inmiddels is de plek een trekpleister voor geestenjagers, weet Wilmar Taal, die historisch onderzoek doet naar het huis. Zij proberen met apps de stemmen van overledenen op te nemen. De Nunspeetse paragnost Bodhi Vartman (70) spreekt van 'hele ploegen' mensen die het bos intrekken.

Zwarte duivel

Hij krijgt de laatste jaren veel angstige vrouwen op de koffie, vertelt hij. Zij gaan in groepjes van drie 's nachts het bos in. De paragnost stelt ze doorgaans gerust aan zijn keukentafel. Ze kunnen net zo goed een wild zwijn gehoord hebben, in plaats van de stem van een overledene. Toen de helderziende Lammy Paraschakis (71) de plek bezocht, had ze een onheilspellende ervaring. "Er hing een sfeer alsof er ieder moment een donderbui kon uitbarsten", vertelt ze. "Ik zag mensen in donkere gewaden, het leek een occulte groep. Ook zag ik skeletten onder de grond."

Feit is dat het Ronde Huis gebouwd werd in 1906 door ingenieur Frank van Vloten, de zwager van schrijver Frederik van Eeden, van wie bekend is dat hij niet vies was van seances. De twee gingen veel met elkaar om. Veel meer dan dat is er niet over Van Vloten bekend. Maar in Nunspeet heeft hij de bijnaam 'Zwarte duivel'.

Evert en Janny van Batavia stappen af bij een vijver die Van Vloten aanlegde. Ze gaan er zondag na de kerk vaak langs, omdat de rododendrons zo mooi zijn (Janny) of omdat er jonge eendjes zwemmen (Evert). Het Ronde Huis moet er vlakbij hebben gestaan, maar waar precies weet het echtpaar niet.

Een oude vrouw komt aanlopen, haar hond duikt kwispelend het vennetje in. Ze heeft een licht gebogen rug en een wandelstok in haar hand. Of ze gehoord heeft van het Ronde Huis? "Nee, nee, nee", zegt de vrouw snel. "Alleen dat vlakbij de ingang een christusdoorn stond, die nu is omgevallen."

De Van Batavia's sturen hun fietsen de smalle bosweggetjes over. Ze waarschuwen elkaar voor opstaande boomwortels. Bij een parkeerplaats kijken ze goed om zich heen, hier zou de gevallen boom moeten staan. Ze gaan allebei speurend een andere kant op.

Volgens Wilmar Taal, kenner van Veluwse volksverhalen, heeft de sage van het Ronde Huis zich 'door mondelinge overlevering voortgeplant in het Nunspeetse bewustzijn'. Het verhaal is voor het eerst op schrift gesteld in de jaren zeventig, weet hij, door een verzamelaar die de paardentram van het Ronde Huis koopt.

Hij duikt in de geschiedenis van de tram en komt vreemde verhalen tegen. Die bundelt hij in een boekje, waarin hij het huis beschrijft als een 'bordeel in de bossen' dat bezocht werd door 'heren in pelsjassen'. Pas een paar jaar later wordt de Germaanse cultus aan het verhaal toegevoegd, vertelt Taal.

Opofferingen 

In 2012 publiceert een anonieme werkgroep een 'mysteries ontrafelend' boek waarin staat dat een 'Germaanse sekte' mensen offerde om het verloop van de Eerste Wereldoorlog te beïnvloeden. Er vonden orgieën plaats waarbij zelfs Prins Hendrik, de man van koningin Wilhelmina, betrokken geweest zou zijn.

"Sinds dat boek is het verhaal weer gaan leven in Nunspeet", zegt Evert van Batavia. Het vijfde en zesde boek zijn op komst. Hij houdt halt bij twee rechte rijen dennen. "Een oprijlaan misschien?" Iets verderop is een boom omgevallen op het pad. Er zitten grote doornen op. "Dit is de christusdoorn", constateert hij.

Vlak achter de boom is een kleine open plek, begroeid met mos en struiken, waar het huis gestaan moet hebben. De valse christusdoorn, zoals de boom voluit heet, is volgens de werkgroep door Van Vloten geplant 'als symbool voor de doorn in het oog van Wodan'.

Van Batavia vindt de verhalen over het Ronde Huis spannend, maar niet echt geloofwaardig. "Er deugt een hoop niet aan dat boek, als je de plaatselijke pers moet geloven." Maar, zegt hij, heen en weer zigzaggend tussen het wilde struikgewas: "Een bijzondere plek is het wel, als je de verhalen kent."

Voor helderziende Lammy blijft het een onheilspellende omgeving. Toen ze zich er openstelde voor de geesten terwijl ze een sigaretje rookte, voelde het alsof ze telkens een duw in haar rug kreeg. "Ik dacht: misschien wil deze geschiedenis wel verborgen blijven. Zolang het mysterie niet opgelost is, zullen er zoekende geesten blijven ronddwalen."

Heidense gebruiken verankerd op de Veluwe

Dat er meer volksverhalen op de Veluwe leven dan elders, is nooit door onderzoek aangetoond. Maar volgens Wilmar Taal, die zich hier al jaren in verdiept, is de Veluwe de plek waar volgens de overlevering het breedste scala aan bovennatuurlijke wezens ronddwaalt. Terwijl juist op de Veluwe veel orthodox gelovige mensen wonen. "Hoe sterker ergens geloofd wordt in God, hoe sterker ook de tegenstander", zegt Taal. Van oudsher wordt de woeste grond gezien als de schuilplaats van de duivel, weet hij. En wild, dat was de Veluwe. Je ziet dat idee terug in namen als het 'Duivelsbos' bij Vierhouten of de 'Toverberg' bij Putten. Daarnaast heeft men op de Veluwe nog veel gebruiken die een heidense oorsprong hebben, zegt Taal. Hij noemt de jaarlijkse fakkeltocht van Elspeet als voorbeeld, een soort lichtfeest. "Dat heidense krijg je er op de Veluwe nooit uit."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden