Het Somalische verdriet van rapper K'naan

Zijn geboorteland staat bekend als natie van zeerovers. Maar niemand is geïnteresseerd in de oorzaak, zegt de Somalische rapper K’naan.

Seada Nourhussen

Zeg Somalië en mensen denken aan oorlog, dode Amerikaanse soldaten die door de straten van Mogadishu worden gesleept, rivaliserende krijgsheren, totale anarchie. Maar de laatste tijd zijn vooral de piraten die in de Golf van Aden schip na schip kapen voor miljoenen losgeld op het netvlies van de mediaconsument gebrand. „Het sensationele verhaal van roekeloze zwarte mannen die hun leven wagen op zee, de slechte piraat uit Hollywoodfilms, dat slaat aan bij het publiek”, zegt de Somalisch-Canadese rapper K’naan (Mogadishu, 1978) geërgerd.

Voor de promotie van zijn nieuwe album ’Troubadour’ en een optreden in Paradiso was K’naan (spreek uit: Kénaan) onlangs in Amsterdam. Zijn teksten staan bol van kritiek op de maatschappij en op de misvattingen over zijn geboorteland, dat hij verliet in 1991; het jaar dat dictator Siad Barre werd verjaagd en het bloedvergieten onder de strijdende krijgsheren het Oost-Afrikaanse land verwoestte. Met zijn moeder en broer belandde K’naan via New York in Canada, waar hij nu een succesvol artiest is en samenwerkt met grote namen als Damien Marley en Nelly Furtado.

K’naan betreurt het dat de wereld zo weinig oog heeft voor de opnieuw opgelaaide oorlog op het vaste land van Somalië, maar des te meer voor de perikelen op zee. Maar over die piraterij krijgen we volgens de rapper voornamelijk leugens te horen. „Jullie krijgen de helft van júllie waarheid. Niks dus. Iedereen heeft het over harde maatregelen, piratentribunalen. Niemand vraagt zich af waar de piraterij vandaan komt.”

Of hij dat kan uitleggen? De lange, tengere K’naan gaat er eens goed voor zitten in de lobby van zijn chique hotel in de Amsterdamse P.C. Hooftstraat: „De piraterij hangt samen met de constante oorlogen in Somalië. Al sinds begin jaren negentig klaagden vissers dat Westerse en Aziatische vissers hun het werk ontnamen. Maar er was geen overheid om dit aan te melden.”

De situatie verergerde volgens hem toen één van de heersende clanleiders een vuile deal sloot met de Zwitserse firma Achair Partners en het Italiaanse afvalbedrijf Progresso. De bedrijven mochten goedkoop afval voor de Somalische kust dumpen. K’naan: „Na de tsunami van 2004 spoelden containers aan in de regio Puntland met desastreuze gevolgen: mensen kregen interne bloedingen, zware huidaandoeningen.”

Nick Nuttall, woordvoerder van de milieutak van de Verenigde Naties (UNEP) zegt ook al jaren dat Somalië sinds de jaren negentig wordt gebruikt als stortplaats. Hij zegt dat de containers onder andere uranium en radioactief afval bevatten.

Het vervuilen van de Somalische kust gaat volgens K’naan nog steeds door. „En dus voelden de vissers zich genoodzaakt op een andere manier aan geld te komen én wraak te nemen: door piraterij. De een noemt het zeerovers, de ander kustwachten. Het is maar hoe je het bekijkt.”

K’naan erkent dat de piraterij inmiddels uit de hand gelopen is en dat de honger naar het grote geld het aanvankelijk Robin Hood-achtige karakter van de piraten nu overschaduwt. „Maar zolang westerse en Aziatische landen onze kust zo verkrachten, voelen Somaliërs zich niet geroepen de piraterij te veroordelen. Het Westen moet eerst iets doen aan de eigen piraten voordat ze gaan broeden op maatregelen om de Somalische zeerovers aan te pakken. Want dat houdt niet op zolang de bevolking wordt onderworpen aan oorlog, onrecht en armoede, en jongemannen in Somalië een uitzichtloosheid bestaan leiden.”

K’naan deed zijn verhaal al op Al-Jazeera en schreef er een ronkend opiniestuk over voor de gezaghebbende internetkrant The Huffington Post. De rapper, die op zijn zeventiende met school stopte, is uitgegroeid tot de officieuze woordvoerder van Somaliërs. Waarom niet gewoon genieten van zijn popsterrenbestaan? „Somaliërs hebben geen stem. Ze zijn het meest vergeten volk in de wereld. Daarbij moet ik dit verdriet kwijt. Door te schrijven en muziek te maken genees ik mezelf.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden