'HET SCHADUWRIJK' Lieflijk sprookje over gelukzalige herinnering

Amsterdam-The Movies en Rotterdam-Lantaren/Venster.

De zesjarige Laura zweeft over het plein. Haar vader heeft haar beet bij beide armen en draait haar in het rond. Ze dansen op krakende muziek uit een koffergrammofoon, op een Belgische rommelmarkt.

Laura's vader koopt er een schimmenspel, een klein lijsttoneeltje met doorzichtig papier en kartonnen figuren. Hij geeft het zijn dochter als afscheidscadeau als ze alleen met haar moeder naar huis terugkeert. Het reisje naar Belgie markeert de scheiding van Laura's ouders en vormt de laatste herinnering aan haar vader.

Twintig jaar later tobt Laura nog steeds over de verbroken relatie met haar vader. Samen met een vriendin, dezelfde met wie ze als klein meisje haar geheimen deelde, probeert ze het verleden te reconstrueren. Het middel hiertoe is het mysterieuze schimmenspel. Destijds had Laura al ontdekt dat onder bepaalde omstandigheden de schaduwen op het schermpje de herinnering tot leven wekken. Of andersom; de herinnering wekt de schaduwen tot leven. Kort na die ontdekking ging het toneeltje in vlammen op. Met een hersteld schimmenspel en hulp van bekenden probeert ze nu dat ene gelukzalige moment op de rommelmarkt terug te halen.

Complex

Zo'n gegeven riekt naar literatuur en dat klopt. Het scenario werd geschreven door K. Schippers, de schrijver en publicist met wie Hin reeds sinds zijn debuut in 1965 geregeld samenwerkt. Het is een complex gegeven, dat logisch voortvloeit uit de gemeenschappelijke fascinatie van Hin en Schippers voor de werking van het geheugen. Eerder maakten ze samen 'Het theater van het geheugen', waarin vooroorlogs Berlijn wordt gereconstrueerd aan de hand van herinneringen van ballingen. In 'Soldaten zonder geweren', van Hin alleen, gaat het om herinneringen aan de Februaristaking. In de documentaires van Hin spelen fictie en theatrale verbeelding een grote rol, een 'werkelijke' reconstructie van het verleden is immers toch een illusie.

Met 'Het schaduwrijk' waagt Hin zich aan een 'echte' speelfilm, het verleden is ditmaal volledig fictief. Het gaat hem goed af. 'Het schaduwrijk' is een lieflijk sprookje, geplaatst in een geisoleerde en tijdloze omgeving. Het wordt verteld met zachte stem, door iemand die meer oog heeft voor de eigen constructie dan het effect bij de luisteraar. De nadrukkelijke constructie zit de film in de weg, maar kan toch niet verhinderen dat er een aangename, melancholieke sfeer ontstaat.

Goedmoedig

Wie zich niet al te zeer vastbijt in de gedachtenkronkels van Schippers, ziet een hele aardige film. Zo zwaar als het achterliggende idee is, zo licht is de verteltrant. Die nodigt de kijker uit om gerust een beetje af te dwalen en even later weer terug te keren. Het is Hin niet te doen om inleving van de kijker, meer om een goedmoedig prikkelen van eigen associaties.

De zwierige camera van Fred Tammes, de zoet-nostalgische art direction van Marten Jongema en vooral de zeer aanwezige muziek van Otto Ketting zijn uitstekend op hun plaats. Tanja den Broeder en Jose Kuijpers spelen mooie hoofdrollen, en er zijn markante bijrollen voor Victor Low als passant en het trio Frieda Pittoors, Jan Wegter en Truus Bronkhorst als tot leven gewekte poppen.

Herinneringen kun je niet voorbereiden, maar zoeken naar de verloren tijd kan mooie dingen opleveren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden