Het publiek als eerste belang

Antoinette Hertsenberg presenteert 'Radar' en 'Opgelicht': Tros-programma's die met primeurs over Legio Lease en Tara Singh Varma behoorlijk aan de weg timmerden. De rol van belangenbehartiger van 'het gewone volk' past haar goed. ,,Tv is niet voor niets een massamedium.''

Ze is strijdbaar op een vriendelijke, vastberaden manier. Niet fanatiek, wel overtuigd. De presentatie en eindredactie van een consumentenprogramma passen Antoinette Hertsenberg als een warme jas. Verontwaardigd wappert ze met een artikel uit het Financieele Dagblad. ,,Hier, kijk, ze hebben het eindelijk toegegeven. Toen wij vorig jaar in de uitzending meldden dat LegioLease-klanten stelselmatig werden benadeeld bij de aan- en verkoop van aandelen, werden we voor gek verklaard. Nu hebben bronnen rond de bank Labouchere, destijds het moederbedrijf van Legio, het tegenover de krant bevestigd. Dit maakt mijn hele dag goed.''

Zeg 'Radar' en je denkt 'Legio Lease'. Het Tros-consumentenprogramma kaartte vorig jaar de ondoorzichtige aandelen-leaseconstructies aan en had daarmee een groot thema bij de kop. Economisch journalisten volgden aarzelend, niet vertrouwd met nieuws dat voortkomt uit nota bene een consumentenprogramma van de Tros. Onterecht, naar later bleek. De informatieplicht van de bank die verantwoordelijk is voor het meest verkochte leaseproduct Legio Lease (Dexia Bank) was ernstig tekort geschoten, zo meldde Radar. Legio Lease-klanten, soms verre van bemiddeld, bleken nooit geweten te hebben dat ze grote schulden zouden opbouwen. Ook concludeerde Radar dat Legio Lease-klanten op grote schaal werden benadeeld in de aan- en verkoop van hun aandelenpakket. Te duur gekocht en te goedkoop verkocht. Een misstand, die door Dexia stellig werd ontkend, maar nu dus door betrokkenen bij de toen verantwoordelijke bank Labouchere alsnog is bevestigd.

Hertsenberg: ,,We hebben als redactie zwaar onder vuur gelegen na alle aantijgingen. Nu we anderhalf jaar verder zijn, wordt steeds meer duidelijk wat de omvang van de zaak is. Beetje bij beetje blijkt dat we wel degelijk gelijk hadden. Honderdduizenden mensen zijn door Dexia onvoldoende voorgelicht. Een groot deel daarvan heeft zich georganiseerd om juridische actie te gaan voeren. Dit is de grootste financiële zaak ooit in Nederland.''

Strijdbaarheid zat er altijd al een beetje in bij Hertsenberg. Ze volgde een welzijnsopleiding, werkte in een meidenwegloophuis en daarna bij de Stichting Anti-Vivisectie. Daarop volgde een baan als woordvoerder van de Dierenbescherming. Tijdens een tv-interview werd ze door de Tros 'ontdekt' en gevraagd als presentatrice. Ze stapte over naar 'de grootste familie van Nederland', niet de meest voor de hand liggende keuze voor een geëngageerde vrouw van (toen) begin dertig. Hertsenberg: ,,Toch voel ik me al jaren heel erg thuis bij de Tros. Natuurlijk zou ik niet alle programma's zelf willen maken, maar waar is dat niet? Het publiek is mijn eerste belang, ik maak geen programma voor mezelf. Als je voor een massamedium werkt, ben je verplicht een zo groot mogelijke groep te bedienen.''

Dat lukt aardig met Radar, dat wekelijks goed is voor meer dan een miljoen kijkers. Het kijkersaantal groeit nog steeds. Er is veel belangstelling voor consumentenprogramma's, weet Hertsenberg. ,,Radar concurreert met 'Ook dat nog' en meer nog met 'Kassa!'. Alledrie de programma's doen het heel goed, we kunnen moeiteloos naast elkaar bestaan. Natuurlijk zijn er verschillen, Ook dat nog is satirisch, Kassa! is journalistieker en wij vervullen meer de rol van belangenbehartiger. Maar voor kijkers zijn ze alledrie interessant.''

De redacties beschouwen elkaar als samenwerkende concurrenten, vertelt Hertsenberg. ,,We gaan met de andere eindredacties wel eens lunchen om van gedachten te wisselen.'' Van kinnesinne, zoals elders in Hilversum veelvuldig voorkomt, is tussen de drie geen sprake. Bij andere programmamakers is dat nog wel eens anders, zegt Hertsenberg. ,,Zeker actualiteitenprogramma's kijken met dédain naar een programma als Radar, terwijl we grondig onderzoek doen en misstanden aan het licht brengen. Alsof wij geen journalistiek werk verrichten. Dat dédain is er bij kijkers juist helemaal niet. Zelf vind ik het heerlijk om belangenbehartiger te kunnen zijn. Radar is meer dan registreren alleen. Ik mag stelling nemen en dat past heel goed bij mij.''

Het neerkijken op een primeur voelde Hertsenberg nog veel sterker bij het programma Opgelicht, waarvan ze ook de presentatie doet. ,,Toen wij het grote nieuws brachten over de gefingeerde ziekte van Groen Links-Tweede-Kamerlid Tara Singh Varma, was men ook afwachtend. Alsof het niet waar kon zijn, omdat het bij de Tros vandaan kwam.''

De onthulling over Singh Varma was een risicovolle aangelegenheid, zegt Hertsenberg achteraf. ,,Je weet dat je iemand ernstig gaat beschadigen. Desondanks heb ik nooit het gevoel gehad dat we het uit mededogen niet moesten doen. Het ging wel om een volksvertegenwoordiger. Maar ik heb me heel goed gerealiseerd dat televisie een machtig wapen is. Als je een kwestie zo ronkend neerzet, moet je het ook waarmaken.''

Hertsenberg gaat niet bepaald gebukt onder gebrek aan erkenning. Waardering krijgt ze genoeg, vindt ze, van het publiek èn van haar werkgever. Inmiddels is ze bij de Tros opgeklommen tot sterrenstatus, zoals blijkt uit haar glimlachende portret in de hal van het Trosgebouw en een zalvende 'Bij de sterren thuis'-reportage in het leden-blaadje Fanmail. Ontspannen poseert Hertsenberg met het familiekonijn. Ze moet erom lachen. ,,Ik lijd geloof ik niet aan al te grote ijdelheid. Ik vind zo'n titel als 'ster' eerlijk gezegd maar raar. Misschien helpt het dat ik pas na mijn dertigste bij de omroep kwam. Dan is je persoonlijkheid al gevormd en ben je niet meer zo vatbaar voor dit soort dingen. Maar veel verder dan dit moet het niet gaan. Ik wil mijn privé-leven zoveel mogelijk afschermen. Uiteindelijk draait het om de programma's. Als die succesvol zijn en we krijgen gelijk in onze onderwerpen, dan wil ik daar graag over praten. Veel liever dan over mezelf.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden