Hét probleem van Zuid bestaat niet

Bewoners buigen zich over oorzaken van achterstand

"De meeste Marokkanen zijn alleen maar met hun geloof bezig, maar hij doet echt zijn best." Wahiba Agharbi (25) is samen met haar man Jalal Ben Larbi (33) en hun pasgeboren kind naar Ahoy gekomen. Ben Larbi, een grote man met kaal hoofd, heeft af en toe een baantje in de techniek of de haven, maar is momenteel weer werkloos. "Vroeger wilde ik zakenman worden, ik ben ook een tijdje beveiliger geweest. Nu weet ik dat ik het liefst maatschappelijk werker zou zijn. Maar probeer daar maar eens een baan in te vinden." Hij probeert nu ergens als vrijwilliger te beginnen.

Agharbi: "Maar we moeten ook de huur betalen. Dat maakt het moeilijk. We zijn nu allebei werkloos. Ik wil graag schoonheidsspecialiste worden. Eerst in eigen kring, maar ik heb niet zoveel bekenden. Maar ja, zo duur ben ik ook weer niet." Die laatste opmerking bezorgt haar in ieder geval een eerste klant; na de discussieronde worden telefoonnummers uitgewisseld.

Aan tafels van zes of zeven bespreken Rotterdamse Zuiderlingen zaterdagmiddag de problemen in hun stadsdeel. Problemen die samenhangen of los van elkaar de kop opsteken. Veel genoemd: overlast van Polen en Bulgaren, een groep die niet vertegenwoordigd lijkt op de burgertop. Maatschappelijk werkster en Zuiderling Herlin Lindeborg (56): "Poolse kinderen zitten de hele dag in een speeltuin. Illegale kinderen mogen toch ook naar school? De gemeente doet er niks aan." Petra van der Velde (41): "Ik kijk altijd met verbazing naar hoeveel er uit één huis komen, 's ochtends vroeg."

Over twintig jaar moet Rotterdam-Zuid van achterstandsgebied zijn omgevormd tot gemiddeld stadsdeel. Een hele klus. Burgemeester Van der Laan van Amsterdam kwam de Zuiderlingen een hart onder de riem steken. Van hem mag wel wat extra geld naar Zuid, ten koste van de andere steden in de G4, de vier grootste Nederlandse gemeenten. "Dit gebied heeft veel betekend en gaat nog veel betekenen voor Nederland." Daarom verdient Zuid in moeilijke tijden een steuntje in de rug, vindt Van der Laan. Volgens de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb heeft Zuid de komende twintig jaar nog miljarden euro's nodig.

Maar Rotterdam moet de komende jaren ook veel bezuinigen. De gevolgen daarvan laten zich op Zuid al voelen. Chris Oskam (74), die al jaren lid is van bewonersorganisaties in zijn wijk Charlois: "Veel organisaties en opbouwwerk zijn al wegbezuinigd. Wij vrijwilligers doen ontzettend ons best, maar we kunnen niet tachtig uur in de week werken." Herlin Lindeborg: "Het is wel goed dat weekend- en avondscholen dat nu deels overnemen. En veel kinderen willen daar zelf naartoe, om slim te worden."

Hans Teigeler (54)
'Bel ik de politie, krijg ik eerst op mijn sodemieter'
"Het grootste probleem van Rotterdam-Zuid is de criminaliteit. Daar heeft heel Nederland last van, maar mijn buurt, Vreewijk, is het meest crimineel van Nederland. Nou nee, daar heb ik zelf niet direct last van, ik kan het ontwijken. Maar je hoort het van iedereen. Vreewijk is van oudsher gezellig, een echte volksbuurt. Er wonen nu heel veel buitenlanders. Vorig weekeinde stonden er om drie uur 's nachts nog Antillianen op straat te praten. Toen ik de politie belde, zeiden ze: 'U moet dit nummer niet draaien, maar 0900-nogwat'. Dat wist ik niet. Kreeg ik eerst op mijn sodemieter en toen ik het juiste nummer draaide, was de melding niet doorgekomen. Zo kweekt de politie zelf criminaliteit. Toen heb ik een boze brief naar de wijkagent gestuurd en was het zo geregeld. Als mijn ouders en schoonouders zijn overleden, verhuis ik. Naar Turkije."

Chahrazad Ngaoui (47)
'Eerst integreren, roepen ze ons na. Dat doet pijn'
"Er is veel discriminatie in Rotterdam-Zuid. Als je met een vriendin Turks of Marokkaans op straat praat, dan roepen mensen naar je: 'Eerst integreren!'. Maar ik heb toch het recht mijn eigen taal te spreken? In een buurthuis of op school spreek ik natuurlijk Nederlands. Ik kom oorspronkelijk uit Marokko en woon nu 27 jaar hier. Ik heb een Nederlands paspoort. En ik wil goed doen voor Nederland, maar als je dat soort dingen hoort, doet het pijn. Net zoals het pijn doet als Marokkaanse jongens op straat hangen of stelen. Daarom ben ik hier. Ik hoop dat mijn kinderen van tien en zes kunnen studeren. Dat is mijn droom. Samen met mijn Turkse vriendin probeer ik moeders op Zuid te helpen. Vrouwen motiveren dat ze de eerste stap buiten de deur durven zetten en ze Nederlands leren. Wij zijn acht uur per dag op straat. We noemen onszelf hangmoeders."

Bahlmann van Dinther (34)
'De taalachterstanden zijn in mijn wijk zo groot'
"Mijn oudste kind wordt morgen vijf en loopt op school heel erg voor op de rest van de klas. Daar zijn zulke grote taalachterstanden. Op school wordt veel gedaan om die achterstanden weg te werken en dat is goed. Maar er gebeurt weinig thuis. In mijn wijk Oud-Charlois wonen veel niet-Nederlanders die analfabeet zijn in hun eigen taal. Hoe kun je die mensen Nederlands leren? Voor de kinderen is het juist belangrijk dat thuis Nederlands gesproken wordt. Taal is de basis. Veel nieuwkomers spreken vaak alleen in de gebiedende wijs, omdat ze niet anders kunnen. Dat klinkt agressief voor veel mensen. De mensen met achterstanden moeten leren hun taal wat meer aan te kleden. Je leert een cultuur kennen door middel van taal. Daarna is het makkelijker om werk te vinden en normen en waarden van de cultuur te leren."

'Rotterdam-Zuid is het slechtste deel van Nederland.' Marco Pastors, directeur van het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid wilde het belang van de burgertop afgelopen zaterdag maar benadrukken. Zo'n 700 Zuiderlingen kwamen bijeen om over de problemen in hun stadsdeel te praten. Liggen die problemen inderdaad bij onderwijs, werk en wonen, zoals de initiatiefnemers denken? Of zien ze iets over het hoofd?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden