'Het probleem van de PvdA: allochtonen zijn steeds autochtoner'

Beeld anp

Hun ouders stemmen steevast op de PvdA. Maar voor jonge allochtonen is de Partij van de Arbeid geen vanzelfsprekende keuze meer, blijkt uit een dinsdag verschenen 'tussenrapportage'. Hoogleraar crossculturele psychologie Fons van de Vijver is niet verbaasd. Volgens hem worden Turken en Marokkanen steeds autochtoner.

Als we de website Kieskompas en instituut Forum mogen geloven, overwegen vooral Turkse en Marokkaanse Nederlanders een stem op D66 of de VVD. Ging voorheen nog 80 procent van de allochtone stemmen naar de PvdA, de komende verkiezingen kan dat slinken tot 40 procent. De trend is ook zichtbaar in Surinaamse en Antilliaanse kring, al is het effect daar minder sterk.

Kieskompas en Forum hebben geen exacte cijfers. Toch zouden de resultaten van de enquête onder 600 allochtonen zouden aardig representatief zijn.

Naar de ernst van de allochtone exodus is het voorlopig nog gissen, zegt hoogleraar crossculturele psychologie Fons van de Vijver van de Tilburg University. Maar dát de PvdA allochtone stemmen gaat verliezen, lijdt volgens hem geen twijfel. Van de Vijver deed de afgelopen jaren onderzoek naar multiculturalisme in Nederland.

Doet de PvdA iets fout?
Van de Vijver: 'Dat valt wel mee. De verschuiving komt niet zozeer doordat de PvdA fouten heeft gemaakt. De partij was lange tijd een 'standaardkeuze': Turken en Marokkanen stemden op de PvdA omdat die voor de zwakken opkwam en ze zelf tot een economisch zwakke groep behoorden. Daar komt nu voorzichtig een einde aan. Ze zijn cultureel, religieus en economisch aan het emanciperen.'

Wat zoeken jonge Turken bij D66 en VVD?
Van de Vijver: 'Ze beklimmen de maatschappelijke ladder en belanden bij de partijen die opkomen voor de meer welgestelden. De PvdA vinden ze te links en de religieuze partijen zijn geen optie, want die hebben vaak een duidelijk christelijk karakter.'

'Vergeet ook niet dat opvallend veel jonge Turken ondernemers zijn. Ondernemers komen al snel uit bij partijen als de VVD. Veel jonge Turken en Marokkanen maken dus dezelfde afwegingen als autochtonen. Ze worden steeds Nederlandser.'

Moet de PvdA zich zorgen maken?
Van de Vijver: 'Absoluut. Deze kiezers komen niet zo maar terug. De PvdA zou zich kunnen profileren als de multiculti-partij, daar kan ze stemmen mee terugwinnen. Maar bij bij autochtonen zou ze zich dan erg impopulair maken. 'Multiculti' heeft geen goed imago.'

Volgens Kieskompas maken sommigen juist een omgekeerde beweging. Zij vinden de PvdA te seculier en te progressief.
Van de Vijver: 'Dat klopt. Er gaan steeds minder mensen naar de moskee, maar een kleine groep wordt juist religieuzer. Zij vormen een soort islamitische SGP'ers. Vooral bij Marokkanen heeft de imam erg veel te vertellen. En als het niet de imam is, dan wel het islamitische gedachtegoed. Je zult die groep trouwens niet snel in de Tweede Kamer zien, daarvoor is ze te klein, te versplinterd en te veel gericht op het buitenland.'

Conservatieve moslims houden zich niet bezig met politiek?
Van de Vijver: 'Ze zijn wel maatschappelijk en politiek geëngageerd, maar richten hun blik niet op Den Haag. Ze komen bijvoorbeeld op voor de Palestijnen of voor onrecht in de Sinaï-woestijn.'

 
Jonge Turken beklimmen de maatschappelijke ladder en vinden de PvdA te links. De religieuze partijen zijn geen optie, want die hebben vaak een duidelijk christelijk karakter
Hoogleraar crossculturele psychologie Fons van de Vijver
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden