Het Prinsenhof hoopt op meer publiek voor Oranje

De ene moord is de andere niet. Ook Willem van Oranje is op gewelddadige wijze uit deze wereld geholpen, maar zijn dood dateert al van meer dan vier eeuwen geleden. Maakt dat het verschil met de man die maandag door de achterban van de KRO en De Telegraaf tot Grootste Nederlander is uitgeroepen? Het zou kunnen, denken ze in Het Prinsenhof, het Delftse museum dat de plaats delict uit 1584 in ere houdt.

Toch was er gistermorgen gebak vanwege de tweede plaats van de Vader des Vaderlands. 'Willem' heeft het goed gedaan bij het publiek, vinden de medewerkers van Het Prinsenhof. En de aandacht die hun held de afgelopen tijd heeft gekregen, is goed voor het museum. Alleen zullen ze nog aardig wat 'onjuistheden' in de beeldvorming over Oranje moeten bijstellen. ,,De opvatting van Wouter Bos dat Willem van Oranje alleen uit eigenbelang opereerde, klopt absoluut niet'', zegt Annekarijn Overduin van de pr-afdeling. ,,Zijn grote kracht was dat hij in weerwil van alles groepen in de Nederlanden met tegengestelde belangen bij elkaar wist te brengen in de strijd tegen de landsheer'', expliceert conservator Loet Schledorn. ,,Daar heeft hij niet voor niets zijn bijnaam aan te danken, Vader des Vaderlands. Hij kon goed luisteren. Hij was vóór vrijheid van meningsuiting en vóór vrijheid van geloof, al bleek dat laatste al snel een onhaalbare kaart. Hier in Delft lukte dat aanvankelijk nog wel, maar niet voor lang. Toen kwam er een tweede beeldenstorm: extreme calvinisten zuiverden de kerken van heiligenbeelden, de katholieke eredienst werd verboden en Oranje moest genoegen nemen met een verkapte vorm van gewetensvrijheid.''

Het Prinsenhof hoopt op een hernieuwde belangstelling voor Oranje. Eén dag na de verkiezing van de Grootste Nederlander is de museale collectie in een nieuw jasje gestoken. De bekendste bewoner van het kolossale pand wordt vanuit verschillende invalshoeken belicht. De herinrichting was al gepland, maar door de Grootste Nederlander versneld uitgevoerd (en nog niet helemaal klaar). Oranjes rol in de Opstand is nu in een thematische opstelling te zien in schilderijen, pamfletten, (spot)prenten en historische voorwerpen.

Maar bovenal wordt de bezoeker van Het Prinsenhof duidelijk gemaakt: hier heeft Willem van Oranje gelopen, gewoond, gegeten, geleefd. Hier zocht hij de bescherming van Delft, na elders ternauwernood te zijn ontsnapt aan een aanslag. Hier is hij ook vermoord door Balthasar Gerards. ,,Je loopt letterlijk in zijn voetsporen'', zegt Schledorn.

De trap waar Oranje werd gedood, is de belangrijkste locatie in het museum. De moordhal is bekend van allerlei illustraties, maar de achtergronden en de toedracht van het delict worden nader toegelicht. 'Hier stond Willem van Oranje, daar moet Balthasar Gerards op hem hebben geschoten.'

De moord kwam niet onverwacht. In 1580 had de Spaanse koning Filips II een prijs op het hoofd van Willem van Oranje gezet. In 1582 had de prins een aanslag van Jean Jauregui in Antwerpen nog overleefd. Nu had Balthasar Gerard zich met een list toegang verschaft tot de woning van Oranje: hij zou hem, zogenaamd als een Franse protestant, het bericht brengen dat de hertog van Anjou was overleden. De huurmoordenaar had van zijn vergoeding twee pistolen gekocht. Met één daarvan schoot hij drie kogels in de buik van Oranje. Twee ervan sloegen gaten in de muur boven de trap. Een historische plaats, zegt Schledorn, die nog meer aandacht verdient. Het Prinsenhof belooft het nationale belang van de locatie nog meer naar het publiek te presenteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden