Het Primark-effect is uitgewerkt

Reportage | Goedkope kledingzaak was lange tijd een publiekstrekker voor steden als Zaandam en Almere

Het is koopavond en er wordt Fries gesproken op station Almere-Centrum. Trosjes pubermeisjes lopen het centrum in. Iets verderop worden meisjes met een Utrechtse tongval afgezet. "Ja pap, we zijn voor negen uur thuis", zucht een meisje voor ze de autodeur dichtslaat. Dan loopt ze met haar vriendin op haar doel af in de bijna lege winkelstraat: de spotgoedkope modeketen Primark.

Het is een bekend fenomeen onder retailonderzoekers: het Primark-effect. Zodra een Primark zijn deuren opent in een plaats, komen er bezoekers op een winkelgebied af uit de hele regio. Rotterdam-Alexandrium heeft er goede ervaringen mee, en ook Zaandams centrum leefde op door de winkelende meisjes, die ook even bij de andere zaken binnenwipten.

Rosalie Vriens (15) en haar vriendin Nena toe Water (16) lopen met de bekende bruine tasjes. Rosalie komt eens per maand naar Almere voor de Primark, schat ze, "als ik geld heb". Nu gaan ze nog even door naar de H&M. En daarna "met de bus terug naar Huizen.

Twee keer overstappen", zucht de 15-jarige. Het was het waard. "Het is goedkoop, maar wel echt de mode van nu." Haar vriendin Nena vult aan: "Zo goedkoop dat het bijna te verleidelijk is."

In oktober 2013 opende de Primark hier de deuren. In dat jaar nam het aantal bezoekers in het centrum daardoor met 14 procent toe, berekende onderzoeksbureau Locatus. Maar nu, tweeënhalf jaar later, lopen de bezoekersaantallen terug. Het nieuwe is eraf. Bovendien gaat Primark winkels openen in Zwolle, Groningen en Hilversum.

Goed nieuws, vindt Ramona Mulder (27) uit Bilthoven, die met drie volle Primark-tassen onderweg is naar de McDonald's. "Kleine kans dat ik nog naar Almere ga als er eentje in Hilversum komt. Dit is een leuke winkelstraat hoor, lekker recht, maar het is wel veertig minuten rijden."

Rosalie denkt er precies zo over. "Ik heb ook gehoord dat er een in Hilversum komt", zegt de 15-jarige met glanzende ogen.

De winkeliers staan minder te springen. Al die meisjes uit Amersfoort, Friesland, Groningen, dat gaat veel minder worden, vrezen de verkoopsters in modezaak Different. Manager Dino Yousofzais van jurkenwinkel Elégance is beducht voor zijn omzet. "Als er straks een winkel in Groningen komt, dan merken we dat hier zeker. Als er ook nog eentje opent in Zwolle, dan gaan we ons echt zorgen maken."

Winkelonderzoekers Gertjan Slob van Locatus en Rien Romijn van Seinpost, begrijpen hun zorgen. Het zal wat gaan afnemen, zegt Slob. Toch moet de kracht van Primark niet overdreven worden. "De bezoekersaantallen waren in Almere vorig jaar al weer bijna even hoog als voordat er een Primark was."

Volgens Romijn duidt dit erop dat het Primark-effect in zijn algemeen afneemt. "De hype is eraf. Vroeger kwamen er hele bussen naar Almere vanuit Drenthe. Dat gebeurt nauwelijks meer. Je ziet het ook aan de groei van de keten, het gaat minder hard. Ze richten zich nu op een vast aandeel in de markt."

Is de zorg van de winkeliers ongegrond? Nee, zeggen de onderzoekers. "Een gebied kan nog altijd beter wel dan geen Primark hebben, er komen nog steeds mensen op af", zegt Romijn. "Die bezoekersaantallen zeggen niet alles", zegt Slob. "Mogelijk kwamen er nog minder mensen ." Dus zal Almere het merken als de Primark elders winkels opent. Romijn: "Ze zullen iets nieuws moeten bedenken om mensen te trekken."

Zeven nieuwe winkels

Op dit moment zijn er twaalf Primarkwinkels in Nederland: in Rotterdam (twee), Almere, Arnhem, Den Haag, Eindhoven, Enschede, Hoofddorp, Nijmegen, Venlo, Zaandam en Zoetermeer.

Daar komen nog zeven vestigingen bij: dit jaar in Alkmaar, Amsterdam, Dordrecht, Groningen, Heerlen en Zwolle en in 2017 in Hilversum. Ten slotte zijn er ook nog geruchten dat er vestigingen komen in Breda, Utrecht en Tilburg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden