Het plaspauzeconflict verhardt: vanaf maandag geen streekbussen en -treinen

Beeld ANP

Gestaakt wordt er wel vaker, maar voor onbepaalde tijd is een uitzondering. Maandag leggen de buschauffeurs en het regionale treinpersoneel het werk neer, kondigt vakbond FNV aan. 

Het conflict met de werkgevers waaronder Connexion, RET, Arriva, Syntus en Qbuzz duurt nu al ruim een half jaar. Het begon met een ludieke actie waarbij bussen op de voet gevolgd werden door een auto met een mobiel toilet erop. Het gebrek aan een plaspauze voor de chauffeurs werd  zo in december vorig jaar symbool voor de werkdruk in deze sector. 

Het tekort aan pauzes breekt de chauffeurs op. En als ze ergens te laat aankomen, krijgen ze dat direct te horen van de reizigers. Het bedrijf kan een boete krijgen van de opdrachtgever, en dat krijgt de chauffeur ook weer voor de kiezen. De werknemers zijn het zat. 

In januari volgden de eerste serieuze stakingen van een dag. Werkgeversorganisatie VWOV was verbaasd. De branchevereniging dacht dat ze nog volop in gesprek was met de vakbonden. Die verbazing is er nu, ruim een half jaar later, niet meer. Wel onbegrip. De werkgevers zeggen de chauffeurs wel tegemoet te willen komen, maar één belangrijke eis echt niet kunnen realiseren. 

Loonsverhoging van 3,5 procent

Dat betreft 5 minuten extra betaalde pauze per 150 minuten, ongeacht de situatie, zegt Fred Kagie, voorzitter van VWOV. "Dat betekent een jaarlijkse kostenstijging van 5 procent. De kosten stijgen niet alleen door de extra betaalde pauze, je hebt dan ook extra bussen en chauffeurs nodig. Daar komt het loonbod nog bovenop.”

De buschauffeurs vragen in de nieuwe cao een loonsverhoging van 3,5 procent, maar vooral een lagere werkdruk. Ook vakbond CNV doet mee. Deze vakbond grijpt gemiddeld genomen iets minder snel naar het stakingsmiddel, maar roept nu ook haar leden in het busvervoer op het werk neer te leggen. "In eerste instantie voor drie dagen”, licht CNV-bestuurder Hanane Chikhi toe. 

“We weten dat de acties het publiek hard raken, dus we willen vooral niet langer staken dan strikt noodzakelijk. De chauffeurs staken niet voor hun lol.” De FNV beaamt dat, maar ziet geen andere uitweg dan voor onbepaalde tijd niet te rijden. “Er zijn al vele stakingsdagen geweest, regionaal en landelijk. En nog steeds nemen ze ons niet serieus. Wij gaan door tot er een concrete afspraak ligt”, aldus FNV’er en buschauffeur Jack d’Hooghe.

Stakingen na de herexamens 

Volgens de vakbonden is het pure onwil dat de werkgevers geen duidelijke afspraken willen maken over werkdruk. “De werkgevers kiezen zelf voor een verharding van de acties”, meldt FNV-bestuurder Paula Verhoef. Zo gauw de herexamens in het voortgezet onderwijs zijn afgelopen, aankomende maandag, rijden er in het hele land nauwelijks tot geen streekbussen en regionale treinen meer.

De misstanden in het streekvervoer zijn het gevolg van het aanbestedingsbeleid van provincies, zeggen de vakbonden. Vervoerders schrijven zo scherp mogelijk in om een bussen of treinen te mogen rijden. Dat vertaalt zich in een strakke planning van de rijtijden. “Er moeten zoveel mogelijk kilometers in zo min mogelijk tijd worden gereden. Ten koste van de chauffeurs, die nauwelijks nog de benen kunnen strekken”, aldus Chikhi.

De gevoelige staking van volgende week kan nog worden voorkomen als de werkgevers de bonden tegemoetkomen. Twee onafhankelijke verkenners proberen deze week een oplossing te vinden voor het hoog opgelopen conflict. Chikhi: “Ik heb veel vertrouwen in deze twee mensen, en ik hoop met heel mijn hart dat de stakingen niet door hoeven te gaan. Hoe groot die kans is? Ik durf het niet te voorspellen.”

Lees ook: Geen plaspauze als buschauffeur? Als je moet, dan moet je...

Een dag voor de staking van januari stapte Trouw in bij buschauffeur Marcel Brouwer (57), op zijn rit van Amsterdam Centraal naar Edam. ‘Je rijdt je de kleren van het lijf.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden