Het persoonlijke is politiek geworden

Tijdens de campagne kreeg privé-leven een bijzondere rol

Het went snel. Toen deze verkiezingscampagne begon, baarde Diederik Samsom nog opzien. Inmiddels gaan kiezers een beetje gapen als hij het wéér heeft over de handicap van zijn dochter Benthe. Die kennen we nou wel. Net als we nu wel weten dat hij verzot is op het lied 'Laura' van Jan Smit. Of dat zijn politiek bewustzijn ontwaakte toen hij 'Kinderen van moeder aarde' van Thea Beckman las.

We kennen van televisie de kleur van de tegels in huize Samsom, kunnen meepraten over het keukenkastje waar de zesjarige Fane Samsom zo graag in kruipt. We zien het helemaal voor ons, hoe Diederik Samsom nachten doorhaalt met dikke stapels dossiers, met '100%NL' op de radio. Koptelefoon. Als ze 'Geef mij nu je angst' van André Hazes draaien, dan draait Diederik de volumeknop even iets harder.

Maar Diederik Samsom is de enige niet. Hij zette misschien de trend, maar iedereen deed er aan mee. Meer dan ooit waren politici in deze campagne gewoon mensen. Mensen die net als u en ik worstelen met het combineren van werk en zorg, die naar muziek luisteren en zingen onder de douche. Ja, het ging ook over Europa en zorg en pensioenen, maar na drie weken weten we nu ook dat Alexander Pechtold en Geert Wilders allebei fan zijn van Lady Gaga. Hun beider lievelingslied: 'Alejandro'. En als het gezin Buma op vakantie gaat, brullen ze gevieren mee met Adèle. 'Set fire to the rain'.

Het is niet alleen een campagnetruc van lijsttrekkers. De afgelopen weken trok ik achter gewone Kamerleden aan, het land door. Ik stond naast SGP-kandidaat Elbert Dijkgraaf toen die aan zijn kiezers uit de doeken deed dat hij weet hoe moeilijk het is om een hypotheek te krijgen. Dijkgraaf had net een huis gekocht.

"Ik verdien niet weinig", zei hij. "Dat is geen geheim: een Kamerlid krijgt 120.000 euro per jaar. En dan ben ik nog een dag in de week hoogleraar in Rotterdam. Samen maakt dat 140.000 euro. Ik heb een monumentje gekocht. Vervallen. Er moet voor 3 ton aan verbouwd worden. Ik naar de Rabobank voor een hypotheek. Zeggen ze daar: u heeft een tijdelijke aanstelling, u komt niet in aanmerking voor een hypotheek. Ging ik naar de ING. Daar kon ik niet eerder dan over zes weken een afsprak krijgen. Dus ik bel een man hoog in die organisatie, en ik zeg: 'Wat is dat? Wij moeten jullie steeds redden, maar als ik eens iets nodig heb geven jullie niet thuis'. Het is goed gekomen. Maar ik weet dat de meeste Nederlanders zo'n mannetje niet kennen."

Ik weet nog iets van Elbert Dijkgraaf. Soms luistert hij niet als zijn kinderen hem iets vertellen. "Dan zeg ik op goed geluk ja of nee, maar dat hebben ze door. 'Pa, luister nou eens!' Dat vind ik een slechte eigenschap van mezelf." Een andere keer luisterde ik naar Anouschka van Miltenburg, vice-fractievoorzitter van de VVD. Het ging over vrouwenemancipatie.

Van Miltenburg: "Ik heb altijd fulltime gewerkt, mijn man parttime. Nu de jongste twaalf is, wil hij weer een volledige baan. Iedereen valt over hem heen. Het is zielig. Dat was ook al zo toen we deze keus maakten, toen hij meer thuis zou zijn. De moraal in Nederland is nu eenmaal dat er iemand thuis hoort te zijn bij de kinderen."

Ik was met Pia Dijkstra van D66 in een verzorgingshuis. Dijkstra was bijzonder betrokken. Ze weet veel van gezondheidszorg. Maar die kennis heeft ze niet alleen uit rapporten. Haar moeder is dementerend. Ze heeft goede dagen en slechte dagen. "Nu woont ze nog thuis, maar op een gegeven moment zal ze daar weg moeten."

Van de televisie leerde ik dat de zoon van Sybrand van Haersma Buma net naar de brugklas gaat. Diezelfde zoon die eerder dit jaar, toen de onderhandelingen in het Catshuis zo onverwachts afbraken, op telefonische aanwijzingen van zijn vader een pak uit diens kast moest trekken.

Ik weet nu ook van Buma dat hij saté heel lekker vindt. Dat hij graag pianospeelt, dat zijn konijnen Moppie en Snuffie heten. Eens in de twee weken gaat hij naar de kerk.

Van een heleboel Kamerleden weten we nu wat ze vroeger wilden worden. NRC Handelsblad plaatste een fotoserie waarin ze in het uniform uit hun vroegere dromen mochten poseren. We zagen Hero Brinkman als piloot, Tanja Jadnanansing als juf en Mona Keijzer als astronaut. We weten dat Geert Wilders fan is van de smurfen en dat Emile Roemer enorme hoogtevrees heeft.

En we weten dat Jolande Sap van Groen Links kan zingen. "Ik heb toch al weinig meer te verliezen", zei ze, voordat ze op Radio 3 het refrein van 'Nympho' inzette - live met Alain Clark. "Ik hou enorm van zingen."

Meer dan veertig jaar nadat de vrouwenbeweging het tot leus verhief, is nu het persoonlijke politiek geworden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden