Het peloton begint weer onder donkere wolken

Zaak-Astana overschaduwt opening van het Europese wielerseizoen

De dreigende wolken boven het wielerparcours op het officiële affiche van Kuurne-Brussel-Kuurne kregen gisteren ineens een grimmige realiteit. De internationale wielerunie UCI wil dat Astana zijn licentie teruggeeft. Dat maakte de UCI een dag voor het officieuze startschot van het klassieke Europese wielerseizoen bekend.

Als de UCI gehoor vindt bij de - onafhankelijke - licentiecommissie, dan lijkt het gedaan met de aspiraties van het Kazachse Astana. In elk geval voor 2015. Geen Ronde van Vlaanderen, Parijs-Roubaix of Luik-Bastenaken-Luik dit jaar. Maar ook geen Tour, Giro of Vuelta. Voor renners, staf en sponsor een mokerslag. Zeker als de licentie helemaal in de prullenbak verdwijnt. Voor de wielersport de zoveelste optater.

Astana zou niet meedingen naar de eerste grote eendagsprijzen. De ploeg van de Italiaanse Tourwinnaar Vincenzo Nibali liet de uitnodigingen voor Omloop het Nieuwsblad zaterdag en Kuurne een dag later aan zich voorbij gaan.

De abrupte overgang van de koersen op het bloedhete Arabische schiereiland naar het gure Noord-Europa is voor teams met weinig sponsorbelangen in dit deel van het continent een extra reden om Kuurne en de Omloop over te slaan. Van de zeventien WorldTour-ploegen blijven er zeven liever thuis. Met name de Zuid-Europese equipes.

Dat zijn momenteel echter Astana's minste zorgen. Het onderzoek dat ISSUL, het sportinstituut van de universiteit van Lausanne, in opdracht van de UCI deed naar het antidopingbeleid en het management van de Kazachse ploeg, liegt er niet om. Volgens de wielerbond blijkt bij naspeuring dat er een 'groot verschil' bestaat tussen de gegevens die Astana eind vorig jaar overlegde aan de licentiecommissie en de werkelijkheid.

De zaak draait, hoe kan het ook anders, om doping. De confetti na Nibali's Tourzege dwarrelde nog in het rond, toen bleek dat meerdere Astana-renners zich met verboden middelen hadden gedrogeerd. Vijf om precies te zijn, twee profrenners en drie coureurs uit de opleidingsploeg. Alexandre Vinokoerov, Astana's grote baas, ontkende boze opzet. Volgens de veroordeelde oud-dopinggebruiker ging het om geïsoleerde gevallen uitgevoerd door 'idioten'.

De UCI was van dat eerste niet overtuigd. Een voorlopig onderzoek volgde afgelopen herfst. Astana kreeg de licentie voor 2015 destijds onder voorbehoud. Nu blijkt dus dat de vermoedens van de UCI gedeeld worden door de onderzoekers.

Over de inhoud van de audit zwijgt de UCI 'tot de licentiecommissie een definitief besluit heeft genomen'. Wanneer de commissie met een oordeel verschijnt, is niet bekend. De internationale wielerunie wilde ook daar gisteren omwille van de 'onafhankelijkheid' geen antwoord op geven.

De summiere informatie die de UCI wél deelde met de buitenwereld, is opmerkelijk. Zo heeft de mondiale bond inzage gehad in de zogenaamde Padua-zaak, een omvangrijk dopingnetwerk waar het Italiaans openbaar ministerie al een paar jaar zijn tanden op stuk bijt. De vertakkingen lopen tot aan Rusland en Kazachstan, aldus het onderzoek waarin veel voormalige Astana-renners worden genoemd. Inclusief Vinokoerov. De dossiers, aldus de UCI, zal de commissie laten meewegen in haar definitieve besluit.

De uitkomst voorspelt weinig goeds voor beide Nederlanders bij Astana, Lars Boom en Lieuwe Westra. Boom verliet eind vorig jaar Belkin voor de stroom Kazachse oliedollars die de staat in zijn wielerproject pompt. Boom met name had als uitgesproken kopman bij Astana voor het voorjaar zijn zinnen gezet op de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix. Afgelopen week nog liet de 29-jarige keienspecialist zich lovend uit over zijn nieuwe ploeg. "Het voelt goed om nieuwe mensen om mij heen te hebben. Het is een andere 'vibe' in mijn carrière", zei hij opgetogen in Studio Sport.

De ommezwaai van de UCI vlak voor het klassieke Europese openingsweekend deze zaterdag en zondag lijkt getimed. De initiële toewijzing eind vorig jaar van Astana's licentie (de ploeg kwam 'onder toezicht') kwam voorzitter Brian Cookson op een storm aan protesten te staan. Daarbij vergeleken lijkt de haast apocalyptische affiche van Kuurne een liefelijk Vlaams miniatuur.

Cookson, die zichzelf neerzet als de brenger van een nieuwe wind in de wielersport, kreeg de bries recht in zijn gezicht. Zelfs de doorgaans weinig geëngageerde profrenners waren furieus. Peter Kennaugh van Sky tikte zijn vinger stuk op Twitter toen hij zei dat de licentie voor Astana 'een aanfluiting is voor de sport'.

Een dag voor de Omloop heeft Cookson in elk geval de aandacht te pakken. Of ze daarover bij de organisaties van de twee Vlaamse semiklassiekers opgetogen zullen zijn, is maar de vraag. In het onverschrokken monster met de hamer dat op het affiche voor Kuurne het peloton opwacht, zal de cynicus met wat fantasie de UCI ontwaren.

En hoed u voor de echte storm, waarschuwde Cookson afgelopen weekeinde alvast. De Astana-zaak is slechts een voorbode. Binnenkort verschijnen de bevindingen van de onafhankelijke hervormingscommissie CIRC. In het rapport wordt de rol van de UCI tegen het licht gehouden. Faciliteerde de bond doping en hoe omvangrijk was het dopinggebruik in het peloton eigenlijk?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden