Het partijmodel-Pastors nader onderzocht

Van de puinhopen van Pim is alleen nog puinstof over en dat waait nu alle kanten op. Omdat de LPF in de peilingen op nul zetels staat en de verkiezingen eraan komen, is er haast geboden. Margot Kraneveldt vond bij de PvdA onderdak en vertrok met de noorderzon. LPF-fractievoorzitter Gerard van As sprak van hoogverraad maar heeft zich inmiddels (’weg uit het wespennest’) bij oud-LPF’er Hilbrand Nawijn gevoegd die eerder al de benen nam en voor zichzelf begon. Joost Eerdmans wacht op een plaats op de lijst van oud-Leefbaar Rotterdammer Marco Pastors die inmiddels inspiratie heeft gezocht bij zowel VVD-coryfee Rita Verdonk als bij oud-aspirant-fractievoorzitter van de PvdA Paul Scheffer. Een breed georiënteerd politicus. Rest nog het droevige lot van mevrouw Van Oudenallen, die zich bij de LPF meldde maar financieel niet betrouwbaar werd geacht en dus haar kamerzetel in eenzaamheid verslijt (niet lang, dan gaat ze van twee jaar wachtgeld genieten). Mat Herben ten slotte, de huidige kapitein van het zinkende schip, zoekt een andere naam voor het wrak.

Ook in ander opzicht is er veel kamerleed. Geert Wilders zoekt al jaren naar versterking van zijn ploeg maar is niet verder gekomen dan een vrouwelijk statenlid – óók al oud-LPF – en een Amsterdamse wijkagent die straks woordvoerder veiligheid hoopt te worden. Oud-directeur van de Edmund Burke Stichting Bart Jan Spruyt is inmiddels ook oud-lid van de club Wilders en liep naar diverse kranten om Wilders de maat te nemen. Met zo’n politieke vriend heb je geen vijanden nodig.

Het meest origineel is tot nog toe de kersverse partij ’Eén NL’ van Pastors en Eerdmans. De partij zal namelijk geen ledenpartij worden maar alleen bestaan uit de gelukkigen die door de opperbazen goed genoeg worden bevonden om op de kandidatenlijst te komen. Andere partijleden vinden de heren ’een blok aan het been’, en zo is het natuurlijk.

Wel zijn donateurs welkom, zonder enig stemrecht, neem ik aan, want anders heb je toch nog een blok aan je been. Gestimuleerd door de vindingrijkheid van de Eén NL’ers (je zult zo door het leven moeten!) bedacht ik in een onbewaakt ogenblik dat het wellicht een goed idee is de beschikbare dertig zetels bij opbod te verkopen. Je hebt dan een feilloos selectiecriterium want wie bereid is veel te betalen, is de partij zeer toegedaan. Je krijgt een soort van politieke durfkapitalisten, een mensensoort die Pastors zeer zal aanspreken. Bovendien geeft het de club een Amerikaans tintje want daar worden al vele jaren ambassadeursposten te koop aangeboden: stop de president wat toe en je vertegenwoordigt The United States of America bij het Koninkrijk der Nederlanden.

Alle gekheid op een stokje, zoals onze voorouders zeiden: met zijn ledenloze partij heeft Pastors toch iets interessants te pakken. ’Democratie’, liet hij weten, ’is van toepassing op de kiezersmarkt en niet op de interne partij.’ En: het hebben van veel leden stamt uit de tijd van Thorbecke. Dat laatste is barre onzin, zoals iedere historicus zal beamen, maar wat Pastors ermee wil zeggen, is glashelder: wij zijn moderner dan al die andere partijen met blokken aan het been.

Nu is het grappige dat het sinds enige tijd juist heel modern is om de leden meer inspraak te geven en zelfs om kiezers meer invloed via voorkeursstemmen te bieden. Niet zolang geleden werden kandidatenlijsten in zogeheten achterkamertjes vastgesteld maar dat is inmiddels uit den boze.

Pastors echter is zo modern dat hij terug wil naar een achterkamertje dat alleen ruimte behoeft te bieden aan Pastors en Eerdmans en aan een brandkast waarin de donateursgelden worden opgeborgen.

Hoe dit door het kiezersvolk zal worden ontvangen, moeten we natuurlijk afwachten, maar er zit naar mijn mening een gezonde gedachte in: wantrouw de gewone man met zijn onnozele bemoeizucht en laat hem gewoon twee kloeke Nederlanders kiezen, die verder voor alles zorgen.

Het standpunt spoort ook met de kern van het programma van Eén NL. Zoals Pastors het deze week toelichtte in NRC Handelsblad, is het uitgangspunt van de partij: maximale vrijheid voor iedere burger (en een overheid die alleen bijspringt voor mensen die het echt nodig hebben.) Terwijl andere, Thorbecke-achtige partijen voortdurend zaniken over de plicht van elke burger de democratie te schragen, ontslaat Pastors iedereen van bemoeienis met al dat Haagse gedoe. Blijf gewoon in je winkel of achter je computer of ga naar het strand, maar bemoei je niet met dingen waar je toch geen benul van hebt.

Het zou aardig zijn als politicologen zich eens over het kersverse model-Pastors zouden buigen. Bij logisch doorredeneren zou het misschien mogelijk zijn het hele verkiezingscircus af te schaffen. In plaats van partijen krijgen we individuele politici, Bekende Nederlanders van radio en televisie, die op de honderdvijftig kamerzetels een bod hebben uitgebracht en van wie de bestbetalenden het parlement gaan bevolken.

Willen Pastors en Eerdmans en al die andere haters van blokken aan het been een plaats in de Kamer, behoeven ze niets anders te doen – precies: te zorgen voor gefortuneerde donateurs die zelf ’maximale vrijheid’ begeren maar het een veilig gevoel vinden dat een stel ijverige hotemetoten de Haagse kaasstolp bevolkt.

Eén NL heeft het balletje aan het rollen gebracht. Wie kopt hem erin?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden