Het orthodoxe Cornelius Haga zit de komst van gematigde islamscholen in de weg

Het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Beeld ANP

Er is in Nederland maar één islamitische middelbare school waar grote tevredenheid over is. Waarom is het zo moeilijk voor moslims om een school te stichten? 

Omdat de omstreden Amsterdamse schoolbestuurders van het Cornelius Haga Lyceum ook in andere steden een aanvraag hebben lopen, krijgen concurrenten geen kans, terwijl die concurrenten juist wel kunnen rekenen op een breed draagvlak. Dat blijkt uit een overzicht dat Trouw opvroeg bij het ministerie van onderwijs.

Wat is er aan de hand?

Het islamitische Avicenna College in Rotterdam wil ook in Den Haag, Amsterdam en Utrecht middelbare scholen openen. Met het Avicenna gaat het goed: de school krijgt complimenten van de gemeente en de Onderwijsinspectie en ook ouders en kinderen zijn enthousiast. Maar uitbreiden lukt niet, omdat ook de mensen achter het Amsterdamse Cornelius Haga in Den Haag en Utrecht een middelbare school willen openen. Die school heeft juist een slechte band met de gemeente, traineerde de Onderwijsinspectie en ligt onder vuur sinds burgemeester Femke Halsema bekendmaakte dat de nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid zich zorgen maakt over de school.

Wat is dan het probleem?

Het probleem is als volgt: het ministerie van onderwijs kan het zogeheten ‘leerlingpotentieel’ maar een keer weggeven. Wie een middelbare school wil starten, moet eerst naar het ministerie. Die berekent of er naar verwachting genoeg leerlingen geïnteresseerd zijn. Wanneer er vier aanvragen binnenkomen voor, bijvoorbeeld, een islamitische school, deelt het ministerie de groep leerlingen die geïnteresseerd zou kunnen zijn door vier. Gevolg: geen enkele school krijgt geld.

In Den Haag is de afgelopen jaren precies dat gebeurd, vertelt bestuurder Abdelsadek Maas van ISNO Yunus Emre, dat vier basisscholen met verschillende vestigingen onder de hoede heeft. Om zoveel mogelijk kans te maken op een middelbare school in zijn stad steunt de ISNO dit jaar de aanvraag van het Avicenna. Maar omdat de club achter het Cornelius Haga zich niet terugtrekt, is de kans groot dat er voorlopig niets van de grond komt. 

In Utrecht is de situatie vergelijkbaar. Ook daar wordt het Avicenna gesteund door de basisscholen in de stad, en is er met het bestuur van het Cornelius Haga geen contact. Bestuurder Wim Littooij van het Avicenna antwoordt op de vraag of er overleg mogelijk is met hen: “Heeft u de afgelopen dagen het gevoel gekregen dat deze mensen openstaan voor overleg? Of heeft u het gevoel dat ik met hen zou willen overleggen?” 

Hoe zit het dan in Amsterdam?

In Amsterdam is de situatie weer anders. Daar is het potentieel aan islamitische leerlingen al vergeven aan het Cornelius Haga Lyceum. Strikt rekenkundig gesproken is er dus geen plek voor nog een islamitische school. En alle kritiek en zorgen ten spijt is er op dit moment geen enkele wettelijke basis voor welke minister of burgemeester dan ook om de school te sluiten. 

Maar Littooij ziet een alternatief. Het is mogelijk een islamitische school te openen onder de vlag van een andere stichting. Zo is het Avicenna ooit begonnen onder de vleugels van de Christelijke Scholengemeenschap Melanchton. Een islamitische school die lijkt op het Avicenna zou het Cornelius Haga ‘wegconcurreren’, zegt Littooij. Dat zou er vanzelf toe leiden dat de school failliet gaat, of dat het over een paar jaar niet het aantal leerlingen haalt dat het nodig heeft om te blijven voortbestaan. 

Een heel gek idee is dat niet. De school is al niet erg populair, een deel van de islamitische basisscholen in de stad adviseert hun leerlingen niet naar het Cornelius Haga te gaan. Ook Yusuf Altuntas, bestuurder van moskeekoepel Milli Görüs en van de Stichting Islamitisch Onderwijs Noord-Holland, noemt deze optie als een manier om een tweede islamitische middelbare school in Amsterdam op te richten. Maar voor die constructie is goede wil nodig van de andere schoolbesturen in de hoofdstad. Volgens Littooij is die er vooralsnog niet. 

Is er een oplossing? 

Om uit de impasse te komen, hebben de vier grote steden de Tweede Kamer deze week gevraagd om meer invloed op de beslissing of een stichting geld krijgt van het ministerie. Dat zou geregeld kunnen worden in de nieuwe wet die er aan zit te komen voor het stichten van scholen. Daarin staat al dat geschiktheid van onderwijsbestuurders en het draagvlak dat zij hebben voor hun nieuwe school doorslaggevend worden bij het beoordelen van een aanvraag. Die nieuwe wet zou de oplossing kunnen zijn, maar het is nog niet duidelijk wat de regels precies worden. 

Lees ook:

Amsterdam worstelt met ‘terreurschool’
Amsterdam grijpt in bij het met terreur in verband gebrachte Cornelius Haga Lyceum. Maar de mogelijkheden daartoe zijn beperkt.

Burgemeester Halsema wil alles inzetten om het bestuur van het Haga Lyceum te verwijderen
De Amsterdamse gemeenteraad steunt burgemeester Femke Halsema en wil schoon schip bij de islamitische middelbare school Cornelius Haga. Maar sluiting is niet aan de orde
.

Directeur omstreden islamitische school: Ik word zonder bewijs uitgemaakt voor terrorist
Schooldirecteur Soner Atasoy weerspreekt alle berichtgeving met klem. “Ik word uitgemaakt voor terrorist, zonder dat er bewijzen worden gegeven van wat ik verkeerd zou hebben gedaan.” 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden