Het oranje mannetje komt Leek niet in

Inwoners van Grootegast, Leek en Marum zamelen hun kunststof al jaren in met hun ’milieuzak’. Maar de gemeenten zien geen cent vergoeding, omdat zij ook melk- en drankpakken in de zak doen.

„Bij ons hier in het noorden, blijft het niet bij woorden, wij gooien alle plastic in een zak”, zingen de gemeenteraadsleden van Leek, Grootegast en Marum, staand op een berg plastic in het plaatselijke recyclingbedrijf Hummel. De raden hopen dat hun filmpje doordringt in Den Haag. Op 30 maart praat de Tweede Kamer over het landelijke afvalstoffenplan.

Begin 2005 introduceerden de drie gemeentes in het Groningse Westerkwartier de zak voor afvalplastic en -kunststof. Ze wilden ermee voorkomen dat huishoudens nog langer hun melk- en drankpakken bij het oud papier stopten. Ook boterkuipjes, broodzakken en shampooflessen kunnen er in.

Eens per week wisselt ’de Milieuboer’ de volle zakken gratis in voor lege. De kunststofinzameling is een groot succes. Volgens wethouder Harry Fellinger doet negentig procent van de huishoudens mee en wordt er jaarlijks per gezin 85 kilo kunststof opgehaald. Bewoners gooien amper nog iets in de grijze container, want de Milieuboer neemt ook glas, oude kleding, papier, metaal en schillen mee. In het Westerkwartier is de zwerfvuiloverlast afgenomen.

Toch is er een probleem. Leek, Grootegast en Marum krijgen geen geld voor het ingezamelde kunststof. Via de Nedvang, de organisatie van verpakkingsproducenten, zouden de gemeentes een vergoeding moeten krijgen uit het Afvalfonds. In dat fonds worden de door de consument afgerekende verwijderingsbijdrages op kunststofverpakkingen gestort ten behoeve van recycling. Maar de Nedvang – Nederland van Afval naar Grondstof – houdt betaling aan het Westerkwartier tegen. Struikelblok: de drankpakken.

Het afvalfonds staat maximaal dertig procent vervuiling toe, in Groningen is vijftig procent van de inhoud van de milieuzakken geen kunststof, reageert Nedvang-woordvoerder Joris van der Meulen. Behalve papier en karton zitten er ook zuivelresten in die het recyclingproces verstoren.

De gemeentes zijn tenminste 460.000 euro misgelopen. „Bezopen”, vindt Fellinger, want de inhoud van de milieuzakken wordt keurig gerecycled. Nu nog in Duitsland, straks doet Hummel in Leek het zelf. Bij de pakken wordt de kunststof binnenkant losgehaald en fijngemalen tot grondstof voor bijvoorbeeld meubelplaat.

Nedvang wil 42 procent van alle kunststofverpakkingen laten hergebruiken. Nu is dat nog maar 26 procent. Daartoe bedacht ze met de VNG de campagne Plastic Heroes, met het oranje poppetje dat oproept plastic en kunststof afval in speciale bakken te doen. In het Westerkwartier komt het oranje mannetje er niet in. „Wij geloven in ons eigen systeem”, zegt Harry Fellinger. De wethouder denkt te weten waarom Nedvang dwarsligt. „Als je overal huis aan huis inzamelt, gaat het te veel kosten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden