Het onverschillige universum

Grote thema's | interview | De zee is het bindende element in Coco Schrijbers rijke, gelaagde film over doodsverlangen en paradijzen van waaruit mensen toch wegvluchten.

Elke kunstenaar probeert gedachten vast te leggen. Coco Schrijber jaagt op de meest ongrijpbare. Hoe was het om voor het eerst te doden, vroeg ze Vietnamveteranen in 'First Kill'. Waarom vluchten we voor de stilte en vullen we het bestaan met ruis, vroeg ze zich af in 'Bloody Mondays & Strawberry Pies', een pleidooi voor verveling.


De reikwijdte van 'How to Meet a Mermaid' is zelfs nog groter. Het is verleidelijk om te denken dat ze de film maakte om de dood van haar broer Lex te verwerken, die in oktober 2000 verdween in Marsa Alam aan de Rode Zee. Waarschijnlijk bij het duiken, maar niemand weet het. Kleren en duikmes lagen keurig opgestapeld op het strand.


Maar de film begon niet met Lex, al zegt Schrijber dat "het hele project misschien wel een omslachtige manier was om eindelijk toch een film over hem te maken". Het begon met YouTube en de uiteenlopende gevoelens die ze in een tijdsbestek van vijf minuten ervoer door associatief allerlei filmpjes te bekijken.


"Wat is nou onze echte stemming", dacht Schrijber. En: "als mensen nou eens wachten voordat ze grote beslissingen op heftige emoties baseren, kan hun leven er heel anders uitzien." De zee werd het bindende element tussen de drie verhalen die ze in de film vertelt. Over Rebecca, die van een Disney-cruiseschip verdween, gesprongen of geduwd. Over Miguel, net twee dagen vader, die op een surfplank haaien en kustwacht trotseert om illegaal naar San Diego over te steken. En over Lex, want 'had jij ook niet een broer die de zee in is gelopen', opperde iemand toen ze over haar plannen voor een nieuwe film vertelde. Verrek.


Maar Mermaid gaat over veel meer, ook al was het niet allemaal gepland, zegt Schrijber. Het verhaal over Rebecca kreeg de contouren van een moordonderzoek, inclusief verborgen camera's om op het schip te filmen, waar medewerkers het Disney-paradijs drijvende houden met 80-urige werkweken, en betrokkenen die van een doofpot spreken. Inmiddels beoordelen advocaten of Schrijber door Disney gehinderd zal worden, nu de film binnenkort op internationale festivals te zien zal zijn. Maar Schrijber wilde geen moordonderzoek. "Ik wilde laten zien hoeveel moeite Rebecca's ouders hebben om te accepteren dat hun dochter misschien voor de dood koos. Mensen hebben een overlevingsinstinct maar ook een doodsverlangen. Daar denken we liever niet aan. Ook Miguel speelt ermee, al ziet hij dat anders. Moed is een ander woord voor doodsverlangen, zei Abel Herzberg ooit en dat begrijp ik heel goed. Elk jaar kiezen meer mensen zelf voor de dood dan dat er mensen omkomen door oorlogen en natuurrampen. Ik wilde laten zien dat het best moeite kost om je als irrationeel wezen staande te houden in een onverschillig universum."


Ze houdt ervan om films te maken die 'te groot zijn', die 'over het enorme leven gaan'. Waarin de kijker best mag verdwalen om de zaal vervolgens moe te verlaten en zich af te vragen of deze verhalen misschien ook over hem gaan.


Rebecca's ouders sloten een deal met Disney en mogen niks meer zeggen over de zaak. Dat wil zeggen: over de verdwijning van hun dochter. In ruil daarvoor kregen ze geld. Zodat ze een klein monument ter nagedachtenis konden betalen. En privédetectives konden inhuren. Die dan weer op zoek kunnen naar de waarheid. Je begrijpt precies wat Schrijber bedoelt met het onverschillige universum.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden