'Het ontbijt is de motor van de dag'

Filosoof Coen Simon laat zien hoe je uitspraken uit het nieuws fileert

Marco Borsato, zanger, tijdens de opening van Het Nationaal Schoolontbijt.

"Nou, de drukke tijd is weer begonnen, hè?" De eerste keer dat ik het hoorde op het schoolplein wist ik niet meteen waar het over ging. Ik dacht: ik heb het net wat rustiger met mijn werk. Maar toen ik wat dieper in de ogen van de betreffende moeder keek, en een blik ontwaarde die het midden hield tussen verbazing en paniek, wist ik ineens weer wat ze bedoelde: de feestdagen komen eraan.

En dat is altijd een he-le-druk-ke-tijd-voor-de-kinderen, althans dat hoor ik dan van andere ouders: eerst Sint Maarten, én het 'Sinterklaasjournaal', en dan húp dat weekend erop alweer de intocht, schoen zetten, Sinterklaasjournaal - of zei ik dat al? - surprises, gedichten, kerstboom optuigen, Eerste Kerstdag, Tweede Kerstdag, en natuurlijk de vraag: met wie vieren we dit jaar Oud en Nieuw?

Ik word altijd een beetje zenuwachtig van dit soort opsommingen en ik vrees dat ik niet de enige ben. Sterker nog, dat de feestdagen als druk worden ervaren zit 'm volgens mij vooral in de drukte die we ervan maken. Als we net zo'n gedetailleerde beschrijving geven van het zetten van een kopje koffie zouden we haast denken dat dat ook een stressvolle aangelegenheid is, die efficiënter kan.

Nou ja, dat wás natuurlijk ook de gedachte van de uitvinder het koffiezetapparaat. Het gezellige gepruttel van zo'n apparaat roept eigenlijk ten onrechte weemoed op naar de tijd dat we nog de tijd hadden, want feitelijk staan deze apparaten aan de wieg van een samenleving die zo geobsedeerd is door energie en efficiëntie dat ze er overmoeid van raakt. Een gedachte die prachtig is verwoord in het essay 'De vermoeide samenleving' van de Koreaans-Duitse filosoof Byung-Chul Han: "De mens als geheel verwordt tot niets meer dan een prestatiemachine die storingvrij dient te functioneren." Met een "excessieve vermoeidheid en uitputting" als averechts resultaat.

Alles wordt in energietermen uitgedrukt: sport is voor de vetverbranding, de vakantie om op te laden, mopperen geeft negatieve energie, en "het ontbijt is de motor van de dag". Dat laatste riep Marco Borsato bij de opening van het Nationaal Schoolontbijt. Nog voordat de kinderen een hap van hun mueslibol konden nemen, was de energieretoriek er al met succes ingegoten. "Met een lege maag op school worden je schoolresultaten ook minder", aldus een jongetje uit groep 8.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden