Review

Het onafwendbare einde van de Siciliaanse adel

,,Als we willen dat alles blijft zoals het is, moet alles anders worden.'

Deze uitspraak, die het motto zou kunnen zijn van elke revolutionaire conservatief, is typerend voor het veranderende Sicilië dat G. Tomasi Di Lampedusa oproept in zijn meesterwerk 'De tijgerkat', waarvan onlangs een nieuwe vertaling verscheen. Het verhaal speelt rond 1860, als Garibaldi bij Marsala landt om het eiland in te lijven bij de nieuwe liberale eenheidsstaat Italië. De politieke situatie is warrig, maar duidelijk is wel dat de allesberekenende burgerij de macht overneemt van de adel.

G.Tomasi Di Lampedusa (1896-1957) beschrijft het verval van een van deze adellijke families. Don Fabrizo, prins van Salina, ziet de politieke ontwikkelingen van zijn tijd met lede ogen aan. Maar hij weet dat hij er weinig tegenin kan brengen; hij heeft geen kracht alles te veranderen, om zo het verleden te behouden. Bovendien, zo erkent Don Fabrizio, is een zekere gelatenheid en apathie de Sicilianen eigen. Het eiland is zo vaak door vreemden binnengevallen, dat het liever afwacht dan direct reageert, liever toekijkt dan ingrijpt in de geschiedenis. De prins beschouwt zichzelf als de laatste representant van een aristocratische levenswijze, waarvan de betekenis geheel en al lag in zijn tradities, in zijn vitale herinneringen. ,,En hij was de laatste die nog buitengewone herinneringen had, anders dan die van andere families.'

Met de dood van de oude prins van Lampedusa, een van de fraaiste sterfscènes uit de wereldliteratuur, eindigt een tijdperk. ,,Hij had zelf beweerd dat de Salina's zouden blijven. Hij had ongelijk gehad. Hij was de laatste. Die Garibaldi, die baardige Vulcanus, had uiteindelijk gewonnen.'

G.Tomasi Di Lampedusa: De tijgerkat. Vert. Anthonie Kee. Amsterdam, Athenaeum-Polak & Van Gennep; 268 blz.-fl59,90.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden