Het nu (2)

Vergis ik mij of is het de afgelopen week in Nederland behoorlijk heet geweest? Wij hebben de weersontwikkelingen in het thuisland niet gevolgd, maar te oordelen aan de reacties op mijn column van afgelopen maandag moet het kwik vrij hoog gestaan hebben. Of lag het aan het onderwerp? Zijn er wellicht mensen die het internet afspeuren op termen als ’democratie’ en ’Turkije’ en onmiddellijk genadeloos het keyboard geselen als ze iets tegenkomen dat niet bevalt?

Ik proefde in Istanbul iets van onze jaren tachtig, schreef ik. Het yuppie-tijdperk, toen het navelstaren en de weltschmerz van de jaren zeventig plaats maakten voor dynamiek en een nieuw optimisme, en er ineens van alles kon en gebeurde. In een paar jaar tijd zijn op tal van daken bars en restaurants verschenen, waar je bij een prachtig uitzicht over de stad kunt eten en drinken. Soms, als iemand zich in de loungekussens laat vallen, voel je de vloer trillen, maar berichten over bezwijkende balklagen hebben ons nog niet bereikt, dus voorlopig is de dakterrassen-trend onbedreigd.

Ik probeerde me voor te stellen hoe het een Nederlandse horeca-ondernemer zou vergaan die ook zoiets wil. Dat zijn de mensen die je tegenkomt op bijeenkomsten van TON of de PVV, waar ze je bij een biertje zo’n verhaal vertellen dat begon met een leuk ondernemersidee en eindigde in een kafkaiaanse nachtmerrie, en hoe ze toen definitief tot de overtuiging kwamen dat het allemaal helemaal anders moet met dit land.

In discussies over kinderen en opvoeden wilde mijn moeder nog wel eens een lans breken voor het idee van de ’gezonde verwaarlozing’. Ze had het van deze of gene pedagoog, die vond dat je ook te véél aandacht aan kinderen kunt besteden. Als je het ego ziet dat sommige tieners van tegenwoordig met zich meetorsen, simpelweg omdat ze hun leven lang al omringd zijn door overijverige volwassenen die niet rusten tot zij het naar de zin hebben, dan zou je inderdaad denken dat een beetje verwaarlozing geen kwaad kan.

Met een samenleving is het waarschijnlijk net zo. Hoe meer mensen zich met dingen bemoeien, hoe minder er gebeurt. Zelfs de aanleg van een simpel voetgangersveertje over de Linge loopt vast in bezwaarprocedures en verdeelt intussen een hele gemeenschap, omdat de zaak tot ziekelijke proporties wordt opgeblazen. Wat je noemt een lose-lose-situatie.

In Istanbul, en diverse andere wereldsteden trouwens ook, werken ze al lang met een digitaal betalingsysteem voor het openbaar vervoer. Het Turkse systeem werkt anders dan de OV-chipkaart waar Kenniseconomie-annex-Gidsland Nederland nu een jaar of tien vruchteloos aan sleutelt, maar in diverse andere steden, Singapore onder andere, werken ze al jaren met diezelfde chip. Blijkbaar wordt daar iets minder zwaar aan veiligheid getild.

Democratie maakt dus niet alleen dingen mogelijk, maar ook onmogelijk.

Waarmee natuurlijk niet gezegd is dat het gebrek aan democratie in die landen voor lief genomen moet worden, zoals sommige internetrespondenten blijkbaar dachten, wellicht enigszins bevangen door de hitte. Dat is een ander onderwerp. Ik had het niet over mensenrechten, ik had het over innovatie.

Maar, nog even voor alle duidelijkheid: ja, ook ik ben verontwaardigd over het gebrek aan democratie en mensenrechten in Turkije. Zo, en nu ga ik hier in het dorp op het Plein van de Democratie, in de schaduw van Kemal Atatürk, een biertje drinken. Want ook hier is het heet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden