Klein verslag

Het novum van het massacomfort, en de mensen die erdoor aangelokt worden

Vluchtelingen steken de rivier over naar Macedonië. Beeld epa

Ten westen van Idomeni steken honderden vluchtelingen op een doorwaadbare plaats de koude, snelstromende rivier de Suva over, Macedonië in. Drie zijn er eerder bij zo'n overtocht verdronken. Ze klampen zich vast aan een touw dat tussen beide oevers is gespannen. Een Klein Verslag van Wim Boevink.

Ik zie de beelden thuis, in mijn werkkamer. En eet een praline van Leonidas. De middagzon valt naar binnen. Een maandag in maart. De zon is warm, de wind is fris. Op het grote caféterras, tussen de zuilen, zat het in de ochtend vol bezoekers, het zonlicht op hun gezichtshuid, de geurende lattes en cappuccinno's op tafel. Van de overkant van de gracht, die in de schaduw lag, klonk weemoedige accordeonmuziek van de Balkan.

Filosoof Peter Sloterdijk
Cultureel elitair lees ik de Süddeutsche, een bespreking van een nieuwe bundel met opstellen van de filosoof Peter Sloterdijk. Het is Boekenweek en het thema is Duitsland, dus trakteer ik graag nog op een Duitse zin, of een fragment ervan. Sloterdijks nieuwe bundel heet: Was geschah im 20. Jahrhundert? Dus: Wat gebeurde er in de twintigste eeuw, maar dat is nog niet dat zinsdeel dat ik wil citeren. Want Sloterdijk bespreekt wel de grote gebeurtenissen - de relativiteitstheorie, de Russische revolutie en de seksuele, de atoombom, de Holocaust, de maanlanding, de val van de Muur, maar het werkelijke novum van de twintigste eeuw is - houd u vast: die Konstruktion des westlichen Systems der Lebensentlastung auf der Basis des extensiven Steuerstaats und der fossilenergetisch fundierten Zivilisation des Massenkomforts.

O Duits!

De constructie dus van een westelijk systeem van levensverlichting op basis van de extensieve belastingstaat en van de op fossiele energie gefundeerde beschaving van het massacomfort.

Beeld anp

Ruimteschip Aarde
Had de filosoof gewoon moeten schrijven dat hij de welvaart bedoelt? Nee. Of zoals de bespreker Gustav Seibt in eigen woorden schrijft: verlichting, materiële bevrijding, consumptie en genot in plaats van arbeid, geschraagd door een staatsbestel dat voorziet in veiligheid en zorg. Dat alles natuurlijk wel tegen de prijs van de machinale uitbuiting van de natuur, en het bijsturen van 'het ruimteschip Aarde' via genetische ingrepen in de evolutie en klimaatbeïnvloeding. De werkelijke onderdrukte klasse van de nieuwe wereld is de industrieel getransformeerde, miljardenvoudig vermoorde 'dierheid'. Tierheit.

De ruimtes van de Duitse taal; de blik van hoog daarboven. Een man als Sloterdijk denkt kosmisch. Als hij spreekt over fossiele energie dan bedoelt hij zonneënergie die miljoenen jaren lang is opgeslagen in kolen en olie.

En hoe dit alles samen vloeit in die beelden van daarstraks, de mensen die door de Suva waden, de mensen en hun lattes op het terras, de man in de werkkamer met zijn bonbon; hier dat ongelooflijke novum van het massacomfort, daar degenen die erdoor aangelokt worden, ijzige zeeën, rivieren en rollen scheermesdraad trotserend. Mensen afkomstig uit 'oudere volkeren en naties' wier beschaving nog niet zo gedomesticeerd is als de onze en het is de vraag of de onze overdraagbaar is.

Het ruimteschip Aarde koerst door het heelal en er heerst koorts op de dekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden