Het nieuwe Suezkanaal was de grootste haastklus ooit

Vier baggeraars verplaatsten tachtig piramides van Gizeh aan zand in nog geen negen maanden

Het project dat geen problemen, tegenvallers en vertraging kon hebben, is op tijd klaar. Vandaag opent de Egyptische generaal Abdel Fatah al-Sisi het deels nieuwe en deels verdiepte Suezkanaal. Al-Sisi kan er voor het oog van de wereld mee pronken, een groot deel van het echte werk werd gedaan door vier baggerbedrijven, waaronder Boskalis en Van Oord: zij baggerden in iets meer dan negen maanden een kanaal van 35 kilometer lengte, met een breedte van ruim 300 meter op de waterlijn en een diepte van 24 meter.

Het kanaal is klaar. Toch is het 'een gekkenhuis', zegt Jaap Dekker (58) vanuit Ismaïlia, de stad bij het Suezkanaal waar de projectleiding negen maanden kantoor hield. De voorbereidingen voor de ceremonie zijn in volle gang, staatshoofden, presidenten en veel Egyptische militairen maken hun opwachting. Tegelijkertijd regelt Dekker de aftocht van het vele materieel dat nu nog in Egypte is.

Negen maanden was Dekker, die werkt bij Boskalis en eerder twee jaar lang de leiding had over de aanleg van de Tweede Maasvlakte, projectdirecteur. De meeste van de circa tweeduizend mensen die voor het project zijn ingezet, werkten volgens het schema zes weken op zes weken af. Stafleden werkten acht weken op en vier weken af. "Voor mij waren het er meestal minder dan vier", zegt Dekker.

"Veel vergaderen, veel contacten onderhouden met de drie andere bedrijven, veel praten met de opdrachtgever (de Suez Canal Authority), veel e-mailen, veel kijken op beeldschermen en één dag per week op 'het werk': op het kanaal, of op een van de schepen", zo omschrijft Dekker zijn dagtaak.

De crux lag in het begin, ruim twee maanden nadat Al-Sisi tot ieders verbazing, inclusief die van de Suez Canal Authority, verordonneerde dat de klus augustus 2015 geklaard moest zijn; in de weken na 15 oktober, toen de vier uitverkoren baggeraars Boskalis, Van Oord, Jan de Nul (België) en NMDC (Abu Dhabi) de contracten hadden getekend. In allerijl moesten baggerschepen (en veel ander materieel) van over de hele wereld koers zetten naar Egypte. Op weg naar de grootste haastklus ooit.

Een tweede bron van zorg, vertelt Dekker, waren de voorbereidende werkzaamheden. "Afgesproken was dat Egypte ervoor zou zorgen dat het gebied waar wij zouden baggeren egaal, dus op waterhoogte zou komen." Daarvoor moest zo'n 200 miljoen kubieke meter zand worden verplaatst, ongeveer net zo veel als de vier baggerbedrijven zelf zouden verplaatsen. Dekker: "Wij vroegen ons af of dat zou lukken." Het lukte. "Vooral dankzij de inzet van gigantisch veel materieel."

Het klinkt wat oneerbiedig maar daarna was het baggerwerk relatief eenvoudig. "De planning, de organisatie, de logistiek, dat was het lastigste", zegt Dekker.

Al eerder hadden de bedrijven bepaald dat ze vier dwarskanaaltjes zouden graven vanuit het bestaande Suezkanaal. Zo kon er op veel plekken worden gebaggerd. "Dat was de enige manier om het werk op tijd klaar te hebben." De bodemgesteldheid was bekend en nader bodemonderzoek leerde waar en hoe het consortium zijn schepen het beste kon inzetten.

26 baggerschepen deden het werk. "Ik heb nog nooit zo'n grote baggervloot gezien", zegt Dekker. 21 snijkopzuigers woelden de grond om, zogen het zand op en spoten het op de kant. Vijf hopperzuigers verwijderden de zachtere grond. Samen verplaatsten ze circa 220 miljoen kubieke meter zand: genoeg voor tachtig piramides van Gizeh, berekenden ze bij Van Oord; gelijk aan de lading van 110.000 vrachtwagens per dag, becijferden ze bij Boskalis. "Gigantische hoeveelheden", zegt Dekker.

Tegenvallers zijn er eigenlijk nauwelijks geweest, zegt Dekker. Ja, er ging wel eens wat kapot, er was wel eens wat onderhoud nodig. Maar dat was ingecalculeerd, zegt hij. Of het heet was? "Ja, in de zomer wel. In de winter viel het mee."

En nu is het af. Nooit eerder is er in een periode van ruim negen maanden zo veel zand verplaatst. Vandaag is het feest. Dekker is erbij.

En daarna? Geen vakantie nog, er wacht Dekker nog veel werk. Pijpleidingen moeten opgeruimd en afgevoerd, containers moeten weg, kraanbakken verwijderd en naar elders vervoerd. Vrachtschepen om materieel te vervoeren, moeten besteld. Contracten moeten afgewikkeld en er zijn nog laatste tekeningen die moeten worden ingediend. Al met al schat Dekker nog drie maanden nodig te hebben voor de afronding. Dan is het project ook voor hem af. Achttien van de 26 baggerschepen zijn al op weg naar een vogende klus.

Nieuw, dieper en breder

Het 'nieuwe' Suezkanaal, door de Suez Canal Authority al bestempeld als 'Egyptes geschek aan de wereld', is maar voor een klein deel nieuw. Nieuw is het 35 kilometer lange kanaal dat parallel ligt aan het huidige Suezkanaal (dat in totaal 193 kilometer lang is) en dat is gegraven door Boskalis, Van Oord, Jan de Nul en NMDC.

Daarnaast is het bestaande Suezkanaal over een lengte van 37 kilometer op een aantal plekken verbreed en verdiept. Dat werk is deels uitgevoerd door de Suez Canal Authority zelf en deels door een Belgisch (Deme) en een Amerikaans baggerbedrijf.

De kosten voor het hele project bedragen ruim 8 miljard dollar (7,35 miljard euro). Hiervan gaat 1,5 miljard dollar naar Boskalis, Van Oord, Jan de Nul en NMDC: 375 miljoen elk.

Het project is gefinancieerd met leningen waarop veel Egyptenaren hebben ingetekend.

Hoge verwachtingen

De Egyptische regering heeft hoge verwachtingen van het 'nieuwe' Suezkanaal.

het aantal schepen dat het kanaal passeert, moet groeien van 49 per dag (nu) naar 97 per dag (in 2023)

de inkomsten die Egypte uit het kanaal haalt, moeten stijgen van 5,3 miljard dollar per jaar (nu) naar 13,2 miljard (2023)

de wachttijd voor schepen daalt van 8 á 11 uur naar 3 uur

de reistijd vermindert van 18 uur naar 11 uur

stroken grond rond het Suezkanaal, nu alleen een vaarweg, zullen worden ontwikkeld. Er komt onder meer ruimte voor industrie en voor de opslag van goederen.

Of al die doelen gehaald worden, of gehaald kunnen worden, is ongewis. In Egypte zijn er twijfels of het land de hoge kosten van de vernieuwing ooit zal terugverdienen. De Egyptische regering zegt daar niet aan te twijfelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden