Review

Het nieuwe Jeruzalem

Literatuur: Roel Klein e.a. Voetwijzer 9, 17 Wandelingen door Noord-Portugal. Amsterdam (Buijten en Schipperheijn) 1996. ISBN 90-74980-06-6. Prijs: ¿ 24,50.

Bijna driehonderd jaar geleden besloot bisschop Dom Rodrigo de Moura Teles om van Braga het nieuwe Jeruzalem te maken. De bedevaartkapel van het Heilig Kruis op de kale Espinhoheuvel enkele kilometers buiten de stad werd getransformeerd tot het heiligdom Bom Jesus do Monte. Hier konden de christenen, die het Heilig Land na de verovering door de islamitische Turken niet langer mochten bestreden, toch de heilige plaatsen uit het leven van Christus bezoeken. De vergroting van het prestige van de bisschop en de economische bloei van de stad waren daarbij niet meer dan een gelukkige bijkomstigheid. Er werd een begin gemaakt met de bebossing van de Espinhoheuvel. Een kleine 300 jaar later staat er een schitterend hellingbos, vol bijzondere boomsoorten. Tussen 1722 en 1728 werden langs de bestaande kruisweg twaalf rechthoekige kapellen gebouwd ter gedachtenis aan het lijden van Christus. Zo ontstond een Via Sacra, die wandelaar en pelgrim van de voet van de heuvel naar het middenterras voert (prachtig uitzicht op Braga). Van hier leidt een dubbele baroktrap verder omhoog naar het boventerras: trap der vijf zintuigen en trap van de goddelijke deugden Geloof, Hoop en Liefde. De trappartij is omringd met beelden en fonteinen. Rond het boventerras staan acht kolossale beelden van bijbelse figuren.

De trappen vormen de onderbreking tussen de taferelen uit het leven van Jezus, zoals ze in de kapellen door over-realistische beelden worden uitgebeeld, en de onvermijdelijke climax: de kruisiging van de Heiland boven het hoofdaltaar van de kerk.

Hoewel de macht van de Portugese kerk tegenwoordig aanzienlijk kleiner is dan vijftig jaar geleden, kan het de aandachtige bezoeker niet ontgaan, dat er in het centrum van Braga nog altijd een klerikale atmosfeer hangt. Het begint al bij binnenkomst van de stad door de fraaie sierpoort Arco da Porta Nova, bekroond met het aarsbisschoppelijk wapen. Het aantal kerken in het compacte centrum is talloos, en in tegenstelling tot wat de Nederlandse bezoeker misschien verwacht, zijn ze lang niet leeg. Wel lijkt het of ze allemaal in dezelfde periode zijn gebouwd, omdat over alle kerken inclusief de kathedraal de spons van de barok gehaald is. Maar meer nog dan de kerken zijn het de winkels waar religieuze artikelen en liturgische gewaden te koop zijn, die opvallen. Ooit beheerste de kerk het hele openbare leven. De aartsbisschoppen van Braga hadden nauwelijks minder macht dan de Portugese koningen. Dat spreekt ook uit het uitgestrekte voormalige bisschoppelijk paleis, dat veel weg heeft van een vesting, die een tiende van de oppervlakte van de middeleeuwse stad inneemt. Aan de kathedraal is vanaf 1089 acht eeuwen gebouwd. Kunst-reisgidsen zijn niet zo te spreken over de barokkisering van de kerk. Toch zijn de beschilderingen van het tongewelf, de twee orgels en de kerkschat prachtig.

Ook voor niet-pelgrims is het uitstapje naar Bom Jesus de moeite waard. Als het in Braga warm is, waait er over de heuvels een aangename koelte. Het is prettig toeven in die uitgestrekte tuinen en bossen rond het heiligdom. Voor een keer zou ik toch een restaurant willen aanbevelen, dat van het Hotel do Elevador. Nog afgezien van het uitzicht ademt alles hier een aangename fin de siècle atmosfeer. Het hotel ontleent zijn naam aan de 19e-eeuwse hydraulische kabeltram (elevador). De kabeltram werd in 1882 in gebruik genomen. Het mechanisme van de kabelbaan is even ingenieus als eenvoudig. Er zijn twee cabines: één voor omhoog en één voor omlaag. De watertank van de dalende cabine wordt gevuld, en deze trekt met behulp van de zwaartekracht de stijgende cabine omhoog. Beneden wordt de watertank van de dalende cabine geleegd, terwijl die van de bovengekomen cabine gevuld wordt, waarna het spel weer van vooraf aan kan beginnen.

Bereikbaarheid

Braga heeft een frequente treinverbinding met Porto. Ten noorden van het centrum ligt het interlokale busstation met bussen in alle richtingen. De stadsbus naar Bom Jesus vertrekt echter vanaf de largo Carlos Amarante in het centrum van Braga.

Logies

Braga beschikt over hotels en pensions in elke prijsklasse. Buiten het bedevaartseizoen is een overnachting in Hotel do Elevador de moeite waard. Jeugdherberg in de Rua de Santa Margerida. Camping: Parque Municipal de Campismo, Parque da Ponte, naast het Estádio Primeiro de Maio.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden