null

Overdenking

Het nieuwe jaar 2022 kan de kracht van een goede giechel wel gebruiken

Beeld ANP / Marcel Krijgsman
Stevo Akkerman

Je kunt doen alsof het niks uitmaakt, en het is natuurlijk zo dat de tijd geen weet heeft van de kalender, maar toch dwingt een jaarwisseling altijd tot plaatsbepaling. Waar staan we eigenlijk? En prompt hoor ik mezelf zeggen: nergens. We zitten ergens middenin, dat is duidelijk, maar niemand weet waar we heengaan, degenen die zeggen dat ze het wel weten al helemaal niet.

Ik probeer te bedenken hoe de toestand een jaar geleden was, maar alles is door elkaar heen gaan lopen, de jaren hebben hun ritme verloren, net als de dagen. Wanneer hadden we die avondklok, inclusief rellen? Ik check het even: vanaf 23 januari tot 28 april 2021. Zo lang geleden is dat niet. En toch staat me bij dat we – nou ja, velen toch – dit jaar aanvankelijk hebben beleefd als een periode waarin het leven weer openging, vooral toen bleek dat de vaccins veel eerder beschikbaar kwamen dan was gedacht. Des te groter de deceptie nu, en de aarzeling om iets te hopen voor een nieuw jaar.

Niet dat het in elke huiskamer kommer en kwel is, maar moest je iets zeggen over het actuele maatschappelijke gemoed, dan zou je toch niet op de proppen komen met termen als monter, saamhorig of verwachtingsvol. Wie aanleg heeft voor somberte zal daarin permanent worden bevestigd, ik hoef alle kwalen van de wereld niet op te sommen om te begrijpen dat er mensen zijn die zich heel klein voelen, bang om verpletterd te worden door alles waar ze zelf geen invloed op hebben.

Dollende oude mannen

Was ik verkoper van tweedehands levenslessen, dan zou ik zeggen: laat je geluk niet afhangen van dingen waar je geen greep op hebt. En ik zou nog gelijk hebben ook. De afgelopen dagen zag ik het weer terug bij Desmond Tutu, in de vele beelden die na zijn overlijden de wereld over gingen. De mooiste waren die waarin hij dollend optrad met de Dalai Lama: twee oude mannen die het tegengif tegen ongelukkig-zijn hadden ontdekt, en wel in de kracht van een goede giechel. Niemand haalde het bij Tutu, die kon giechelen als geen ander, maar de Dalai Lama kwam een heel eind, en samen onderzochten ze waar de bron lag van hun lol, of beter: hun vreugde.

“Je bent al zo lang in ballingschap, waarom ben je niet neerslachtig?”, vroeg Tutu. Waarop de Dalai Lama antwoordde dat hij een bestaan als vluchteling prefereerde: “Het is nuttiger. Meer mogelijkheden om te leren, meer ervaringen. Het lijden leert je de vreugde te waarderen.” En Tutu zelf zei: “Je kunt de verschrikkelijkste omstandigheden doorstaan en er toch goed uitkomen, ongebroken, vastbesloten om goedheid en medeleven te verspreiden.”

De wereld zal komend jaar niet opeens een andere plek zijn; het is een gewond landschap. Maar daarbinnen liggen dingen die van waarde zijn, die goed zijn en mooi. Soms is het gewoon muziek in de ochtend en dan is, in de woorden van Judith Herzberg, Scarlatti plotseling heel helder te verstaan:

Nu alles is zoals het is geworden,

nu alles is zoals het is

komt het, hoewel, misschien

hoewel, tenslotte nog in orde.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden