Het nieuwe Anne Frankhuis wordt weer oud

Tot voor een paar jaar stond alleen 's zomers een rij toeristen te wachten tot ze het Anne Frankhuis konden bekijken. Tegenwoordig is het het hele jaar wachten op de Prinsengracht.

De laatste drie jaar is het bezoekersaantal gestegen van 624 000 tot 822 000 per jaar. Directeur Hans Westra weet niet waar die 'enorme sprong' vandaan komt.''

Volgende maand wordt het resultaat bekend van een enquête onder de wachtenden. Maar ook die zal het raadsel niet oplossen, weet Westra al. De opmerkelijkste ontdekking is dat het publiek jong is (gemiddeld 30 à 35 jaar) en hoogopgeleid. De trainingspakken slaan het Anne Frankhuis over; voor andere toeristen is het Achterhuis een verplicht nummer als het Van Goghmuseum en Rembrandts Nachtwacht.

De rijen zullen niet verdwijnen, verwacht Westra. Maar korter worden wél, na de verbouwing. Volgende maand moet het afgelopen zijn met het geklop en geboor. In september zijn alle vertrekken ingericht, de nieuwbouw in het aanpalende pand en het kantoor aan de Westermarkt incluis.

Nu al is goed te zien dat het Anne Frankhuis heel mooi gaat worden. Stukje bij beetje wordt het pand in de oude staat teruggebracht, met bruingemoffeld behang aan de muur, ossenrode trapjes en luiken, gebakken klinkers op de vloer van het bedrijfje van Otto Frank en art déco-plafonnières aan de plafonds met ornamenten.

Bij de opening van het Anne Frankhuis in 1957 dacht men daar anders over. Het bouwbedrijf stripte destijds het hele voorhuis en maakte er saaie museale ruimtes van, met strakke witgepleisterde wanden en héél véél licht.

De enige kamer die in de oorspronkelijke staat bleef, was het kantoortje van vader Frank. De meubels, het tapijt, de prenten aan de muur, ze bleven als in de oorlog. Westra ontving er wel eens belangrijke gasten, zoals de Palestijnse leider Jasser Arafat of presidentsvrouw Hillary Clinton, of ontvluchtte er soms de drukte. ,,Je ruikt hier gewoon het verleden'', zegt hij, haast verrukt.

Hier bedacht hij hoe het vernieuwde Anne Frankhuis eruit moest zien: als in de tijd dat Anne er haar dagboek schreef. Hij trok de gepensioneerde prof. Temminck-Groll, 'een topper in restauraties', aan voor de klus. Met als belangrijkste informatiebronnen oude bouwtekeningen en een fotoreportage van de fotografe Maria Austria. Die legde het pand begin jaren '50 vast in opdracht van de Broadwayproducent die het Dagboek met succes op de planken zou brengen. Overlevende Miep Gies vulde de details in die nog ontbraken.

,,We laten nu meer het gebouw spreken'', zegt Westra. ,,Een bezoek aan het Achterhuis moet een ervaring worden waardoor bezoekers zich betrokken voelen bij de mensen die hier toen ondergedoken zaten.'' De ramen van het Achterhuis zullen daarom weer worden dichtgeschilderd met blauw. Want de onderduikers mogen niet worden ontdekt. En op de voorramen zal te zien zijn hoe de Duitse politie op de gracht iemand arresteert.

Op zo'n andere historisch beladen plek, de Villa am Wannsee, waar Eichmann met andere hoge ambtenaren begin 1942 de vergassing van het Europese jodendom bedachten, worden bezoekers sufgebombardeerd met statistieken. Terwijl er niet één foto hangt van de confererende heren, die bij een pauze even het gazon opliepen voor het roken van een sigaar. ,,Het ergste wat er kan gebeuren'', knikt Westra, ,,is dat de shoah alleen nog maar iets is van getallen. Dat mensen zich niet meer kunnen voorstellen hoe het was om te moeten onderduiken.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden