Het Nederlands als 'wereldtaal' in WK-groep F

In de WK-groep van het Nederlands elftal is de Marokkaan Abdellah Hajri de enige coach die geen Nederlands spreekt. Dick Advocaat - hij moet nog officieel zijn jawoord aan de KNVB geven, maar de Hagenaar heeft al gezegd zich 'moreel verplicht' te voelen - trok de afgelopen dagen in Las Vegas veelvuldig op met zijn komende opponenten: Pol van Himst, de coach der Belgen, en de door Saoedi-Arabie ingehuurde Leo Beenhakker.

BELGIE

Mooie en slechte herinneringen bewaart Pol van Himst aan het interlandvoetbal met Nederland. Net zeventien jaar oud, werkte hij in 1960 in het Olympisch Stadion van Amsterdam mee aan de ontluistering van het Nederlands elftal met illustere namen als Eddy Pieters Graafland, Reinier Kreijermaat, Sjaak Swart en Coen Moulijn. Toen al voorgegaan door de excellente technicus Van Himst werd het voor de Belgen 0-4, een stand die al na drie kwartier was bereikt. Een voetballeven verder in de uiteindelijk 81 interlands omvattende loopbaan van de sterspeler van Anderlecht, was het Oranje van Johan Cruijff en de zijnen niet meer bij te benen voor de Belgen. 'De Nederlanders zijn simpelweg te sterk voor ons', zei Van Himst in het najaar van 1973, toen Oranje in de beslissende partij nochtans de hulp kreeg van de Sovjet-arbiter Khazakov.

Vlak voor tijd keurde de scheidsrechter een doelpunt af van Jan Verheyen. De tv-beelden maakten duidelijk dat op grond van dat moment niet het Nederland van Cruijff, maar het Belgie van captain Van Himst naar de eindronde in de Bondsrepubliek had moeten promoveren. Pol van Himst is de algemeen gewaardeerde opvolger van Guy Thijs; de bondscoach die gek was op het compromis en gezien de Waals/Vlaamse tegenstelling zelfs in voor- en achternaam taalkundig keurig in balans was. Degenen die menen dat Belgie niet echt bestaat, vinden in Van Himst in zeker opzicht een pleitbezorger.

Hij doet het met Vlamingen en Walen, maar tot zijn belangrijkste spelers behoren een middenvelder met Siciliaanse wortels (Enzo Scifo) en een aanvaller van Braziliaanse kom-af (Luis Olivera). Deze Oliveira heeft zich laten ontvallen een bijzondere droom te koesteren:'Ik droomde van een finale tussen Brazilie en Belgie, misschien dat de wereld dan weet waar Belgie ligt.'

De Belgen gingen in de kwalificatiefase voortvarend van start. Er werd begonnen met overwinningen tegen Cyprus, de Far Oer Eilanden, Tsjechie en Slowakije, Roemenie, Wales en nogmaals Cyprus. De daaropvolgende nederlaag in de uitwedstrijd tegen Wales bracht echter veel onzekerheid teweeg. Uiteindelijk moest in de afsluitende thuiswedstrijd tegen de Tsjechen en Slowaken nog alles op alles worden gezet om via een gelijkspel de toch voorname status van 'geplaatst land' op de Amerikaanse eindronde te realiseren.

Hoewel hij zelf een schitterende aanvaller was, gaat ook Van Himst als bondscoach in Belgie uit van een gesloten opererende ploeg. Als altijd in het Belgisch voetbal ligt het accent op een sterke afweer. De routine is flink vertegenwoordigd. Met een gemiddelde leeftijd van ruim 28 jaar, is de Belgische selectie zelfs oud te noemen. De toonaangevende routiniers zijn doelman Michel Preud'homme, de verdedigers Georges Grun, Philip Albert, de middenvelders Franky Vanderelst en Luis Oliveira. Ofschoon in Belgie verdedigend wordt gevoetbald, zijn het juist de aanvallers Luc Nilis en Marc Degryse die als de talentrijkste spelers worden beschouwd.

In WK-verband was de laatste ervaring van Oranje met de Belgen een slechte. Op 20 november 1985 was het in Rotterdam vijf minuten voor tijd een doelpunt van invaller Georges Grun, dat het door Leo Beenhakker geleide Nederland voor Mexico '86 uitschakelde.

MAROKKO

Drie Nederlands sprekende coaches begeleiden de teams in de groep van Oranje. De Marokkaanse coach Abdellah 'Blinda' Hajri is het Nederlands niet machtig, maar misschien wordt toch nog een Hollands accent aan Marokko toegevoegd. Tijdens een trainingsstage in Frankrijk mocht de in Tilburg bij Willem II onder contract staande Yassine Abdellaoui onlangs mee draaien. De pas 18-jarige Abdellaoui had onlangs de keuze tussen de Nederlandse en Marokkaanse nationaliteit. In Marokko, zo oordeelde hij, was voor hem meer kans op een interlandloopbaan dan in Nederland.

Marokko bereikte de eindronde, waar de voetbalwereld hoopte op een mirakel van Zambia. Dit land werd vorig jaar getroffen door een vliegramp, waarbij de meeste A-internationals om het leven kwamen. Aangevoerd door PSV'er Kalusha Bwalya, zorgde Zambia met een nieuw team voor een opzienbarende reeks prestaties. Pas op 10 oktober van dit jaar, werden de Zambianen verslagen, in en door Marokko.

Marokko wordt voor Oranje het Egypte van 1990. Toen werd het in Palermo slechts 1-1. De Noordafrikanen steunen op een sterk collectief. Tegen sterker geachte ploegen, wordt vaak gekozen voor veel balcirculatie en vertraging. In het verleden heeft dat tijdens de twee eindtoernooien in Mexico (1970 en 1986) voor veel opponenten tot grote problemen geleid. In 1986 boekte Marokko zelfs remises tegen Engeland en Polen, plus een overwinning op Portugal, eer een rake vrije trap Duitsland tegen Marokko verder hielp.

In de Noordafrikaanse voetbalcultuur wordt doorgaans over veel schijven gespeeld. De productiviteit laat vaak te wensen over. Abdeslam Laghrissi was tegen Zambia de gevierde speler met zijn winnende doelpunt. Naast Abdelloui zijn de verdediger Noureddine Naybet (Nantes) en Mustafa Haji (Nancy) andere kandidaten die buiten Marokko voetballen.

SAOEDI-ARABIE

Voor de Saoedi's was de plaatsing voor de eindronde al een hoogtepunt. Nooit eerder was dit succes gerealiseerd. Tijdens het finaletoernooi in Qatar, had de voetbalwereld gehoopt op Japan. In dat land is immers sprake van aankomend talent, dure buitenlanders en dus veel geld. In de slotseconden werd Japan echter uitgeschakeld door de gelijkmaker van Irak. Voor Saoedi-Arabie, dat gelijkertijd Iran met 4-3 versloeg en Zuid-Korea - winnaar in het prestigegevecht met Noord-Korea - lagen de tickets vervolgens klaar.

Dit eerste echte voetbalsucces is voor de Saoedi's gepaard gegaan met veel rumoer. De Braziliaanse coach Jose Candido moest het veld ruimen, omdat hij weigerde de doelman te vervangen. Ook in de autochtoon Mohammed Al-Kharrashi hadden diverse leden van de koninklijke familie niet voldoende vertrouwen. Vervolgens kwam die familie terecht bij Leo Beenhakker, de voormalige coach van Oranje, die veel oliedollars krijgt en vermoedelijk weinig succes in Amerika. De vertegenwoordigers uit de oliestaten hebben op WK-toernooien tot op heden weinig betekend. De meest opvallende daad was in 1982 het betreden van het veld door een Koeweitse sjeik, toen deze het niet eens was met een arbitrale beslissing. Die hooggeplaatste figuur kwam later om het leven bij het verdedigen van Koeweit tegen de invallende Iraki's.

Saoedi-Arabie is in Amerika de dreumes van het toernooi. Toch worden de spelers in eigen land als ware helden beschouwd. De 35-jarige aanvaller Mohammed Majed wordt liefkozend 'de Pele van de woestijn' genoemd. Een collega in de aanval, Said Owairan, produceerde in het kwalificatietoernooi niet minder dan zeven doelpunten.

BELGIE WK-historie: 7 maal deelnemer aan eindronde, vierde in 1986.

Coach: Pol van Himst

Kwalificatiewedstrijden: Roemenie (1-0, 1-2), Tsjechie en Slowakije (0-0, 2-1), Wales (20, 0-2), Cyprus (1-0, 3-0), Far Oer Eilanden (3-0, 3-0).

Nederland eerder tegen Belgie: 116 wedstrijden, 53 gewonnen, 25 nederlagen, 38 gelijke spelen.

Laatste interland: Rotterdam, 9 september 1987, NederlandBelgie 0-0. Opstelling Nederland: Van Breukelen, Ronald Koeman, Troost, Van Tiggelen, Siloy, Winter (Hennie Meijer), Rijkaard, Vanenburg, Van 't Schip, Bosman, Van Basten.

MAROKKO

WK-historie: twee maal deelnemer aan eindronde.

Coach: Abdellah Hajri.

Kwalificatiewedstrijden: Ethiopie (5-0, 1-0), Tunesie (0-0, 11), Benin (5-0, 1-0), Senegal (1-0, 3-1), Zambia (1-2, 1-0).

Marokko speelde nooit eerder tegen Nederland.

SAOEDI-ARABIE

WK-historie: nooit eerder deelnemer aan eindronde.

Coach: Leo Beenhakker

Kwalificatiewedstrijden: Koeweit (0-0, 2-0), Maleisie (3-0, 1-1), Macao (6-0, 8-0), Zuid-Korea (1-1), Japan (0-0), Irak (1-1), Iran (4-3), Noord-Korea (2-1).

Nederland speelde nooit eerder tegen Saoedie-Arabie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden