Opinie

Het mysterie van de vlinder is

UTRECHT - Dansgroepen die hun publiek aan het lachen weten te houden moeten gekoesterd worden, zeker als zij in hun vakkritiek ook zichzelf niet sparen. Het Hans Hof Ensemble, dat vijf jaar geleden door Andreas Denk, Andrea Boll, Mischa van Dullemen en Klaus Jürgens werd gestart en naar hun technicus Hans Hof werd vernoemd, is zo'n groep. Was hun vorige productie 'Stad bij nacht' een goddelijke satire over allerlei vormen van menselijk ongeluk in de anonimiteit van de wereldstad, nu laten zij de keerzijde van die medaille zien. Zeven is een geluksgetal en dus zoeken vier jongens en drie meiden hun geluk ver buiten de hectische stad. Ze dwalen rond in het tropische regenwoud, in een douche van dampende zonnestralen.

Onder toezicht van Hans Hof zelf, gezeten als een God met sikje in een hoogwerker-boomreus rechtboven het toneel, beleven de zeven gelukzoekers hun eigen variant van het derde grondrecht van de Amerikaanse grondwet. Geluk is -zoals Nana Moskouri zo mooi zingt- vergelijkbaar met een vlinder. Het ingebouwde ongeluk van alle geluksgevoel is de voorbijgaande aard ervan en juist dat maakt intens verliefden vaak zo weemoedig en ongelukkig. Maar in deze even tragisch-romantisch als driest-komische afrekening met geluk in een toneel vol palmen, ficussen, kattentongen en eucalyptusbomen staat dat gevoel voor meer dan liefdesverlangen. Er zijn zoveel andere vormen van geluk die mensen najagen. Zij zoeken dat in het kaartspel, wanen zich gelukkig als zij net bijtijds aan een ongeluk zijn ontsnapt, als zij wegdromen in een beauty-farm of door zwijmelende zangers worden toegezongen. Mensen nemen in het streven naar geluk verrekte veel ongeluk op de koop toe. Noch dat fanatieke zoeken, noch dat geluk zelf blijkt hen op de been te kunnen houden. Dus glijden de zeven veelvuldig door het gladde tropische bos als pinguïns op hun buik over een ijsvlakte. Alles is mogelijk in deze wereld, die beetje bij beetje gerooid wordt en van bovenaf bestierd wordt door muziek van onder anderen Burt Bacharach, Mozart, lichtgevende windgongs.

Zoeken naar Geluk is de motor van Romantiek en dus keren de Hans-Hof-dansers à la Rousseau naar de natuur en de staat der edele wilden terug. De zeven, met de aandoenlijk onhandige Shintaro Oue en Corinne Garcia als sterke aanwinsten (onder anderen ter vervanging van Mischa van Dullemen en Andrea Boll), moeten ondergaan dat letterlijk alles nep is in deze geluk suggererende natuur. En die ontmanteling geldt ook voor de zaal, want de nuchterheid waarmee de gekweekte romantiek aan de kaak wordt gesteld, is pittig gepeperd. Toch zijn de typetjes die de dansers neerzetten opzettelijk minder uitgesproken dan in voorgaande producties. In de regie van Andrea Boll en Mischa van Dullemen wordt minder direct op de eigenaardigheden of hebbelijkheden van de man of vrouw in kwestie gespeeld. De ongrijpbaarheid van geluk of het mysterie van de vlinder is immers hoofdzaak.

In de visualisering daarvan houdt het Hans Hof Ensemble dapper vol om alle loze pretenties van zowel de abstract-formalistische dans, als het expressionistische Tanztheater tot vermakelijke kost te maken. Ondertussen laten zij verbazen en grinniken over hun fantastische en fantasierijke acteer- en bewegingskwaliteiten. Meest overrompelend is ditmaal het toneelbeeld en de sfeervolle belichting van Hans Hof zelf. Zeker een kwartier lang liet hij velen in de gelukzalige veronderstelling dat hier een echte kwekerij was leeggekocht. Wie wil zich niet door dat streven naar natuur in het theater laten foppen? Die prachtige nepnatuur onderstreept des te meer hoe gek van geluk mensen elkaar kunnen maken, bijvoorbeeld met het elkaar op de billen tikken met eucalyptische sauna-twijgen. Minstens zo fraai zijn de beelden waarin zij hun geluksgevoel als luiaards ondergaan of in huiselijk cocooning tussen uitgelegd ijsbeervel en ijskast kroelen.

'Geluk' levert ogen te kort om alle bewegingsgrapjes, details en understaments naar onze nepromantiek te vatten. Maar van knap aangeregen sketches als deze kan ik geen genoeg krijgen. Dit is theater en dans om verliefd op te zijn en vooral... er gelukkig mee te blijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden