Het mooiste stadje van Europa ligt in Denemarken

Het is eindelijk officieel: het Deense Ribe is het mooiste stadje van Europa. Vinden Duitsers en Britten. En ze hebben gelijk.

Ribe is verkozen tot Europa's mooiste. Het middeleeuwse stadje in Zuidwest-Denemarken sleepte de titel in de wacht bij een online-verkiezing die was georganiseerd door de Duitse hotel-bookingsite Hotel.info en het Engelse reisblog GlobalGrasshopper. Misschien waren alle inwoners van Ribe gemobiliseerd om te stemmen, maar eigenlijk doet dat er niet toe want het oudste stadje van Denemarken is inderdaad prachtig. Al eerder gaf de Groene Michelin-reisgids de plaats volkomen terecht twee sterren.

Ribe is een mooi bewaard gebleven middeleeuws stadje met vakwerkhuisjes, smalle steegjes en lieflijke binnenplaatsjes, met de oudste domkerk én de oudste kroeg van het land. Het riviertje dat door de stadskern kronkelt en via parkjes, sluisjes en een prachtig klooster uit 1228 uiteindelijk in de Noordzee stroomt, maakt het extra mooi.

Het is moeilijk voor te stellen, maar dit riviertje was in vroeger tijden breed en diep en maakte Ribe tot een bloeiende stad en een belangrijk exportcentrum aan de Noordzee. Van hieruit werd een levendige handel gevoerd met onder meer Duitsland, Nederland en Frankrijk. Volgens de overlevering is een van de hoofdstraten, de Grønnegade, vernoemd naar een koopman uit Groningen.

Al rond 700 was Ribe een belangrijke handelsplaats en uitvalsbasis van de Vikingen. Uit die tijd zijn geen bouwwerken overgebleven, maar nergens anders in Denemarken zijn zoveel vondsten gedaan uit die tijd. Er zijn overblijfselen gevonden van een bron, van huisjes en straatjes. Die laatste bedekten de Vikingen met dwars gelegde planken. Een groot deel van die vondsten zijn te zien in het plaatselijke Vikingenmuseum.

Hoe de Vikingen leefden en werkten, kun je zien in het Ribe Vikingencentrum, een paar kilometer buiten de stad. Hier lopen vreedzame Vikingen van alle leeftijden rond. Ze laten zien hoe ze sieraden maken uit beenderen en geweien, bekers uit koeienhorens en ze laten tonen de kunst van het naaldbinden - een voorloper van het huidige breien.

Grappige jongens trouwens, die Vikingen; ergens staat uitgelegd dat er eens een Viking was die genoeg had van het voortdurende gecommandeer van zijn vrouw. Toen ze in de bosjes zat en haar billen moest afvegen, gaf hij haar geen mos aan maar brandnetels.

Een waarschuwing voor de gevoeligen onder ons: Vikingen eerden hun goden met het offeren van dieren. Bij een Vikingenaltaar staan de huiden van dode geiten en een paard gedrapeerd op stokken. De wazige ogen van de dieren werpen al een blik in het Walhalla - de Vikingenhemel.

Terug naar het stadje, dat wordt gedomineerd door de dom (uit circa 1100). De dom lag tot voor kort een paar meters lager dan het stadscentrum en was omringd met ijzeren relingen en muren. Die zijn weggehaald en vervangen door een in niveau oplopend plein. Het ongelijke patroon van de kerkvloer is buiten voortgezet in een uitstralend patroon, waardoor de prachtige kerk (die ook al twee sterren kreeg in de Groene Michelin-reisgids) nog beter uitkomt. De stompe domtoren beklimmen is een aanrader, het geeft je een mooi uitzicht op de stad, de omgeving en de Waddenzee.

Naast de dom ligt meteen ook de oudste kroeg van Denemarken (uit ongeveer 1600), met een interieur uit 1704, kleine gelachkamers, gedecoreerd balkenplafonds, en houten wanden met Delftsblauwe tegels. In deze herberg serveren in het zwart geklede obers traditionele Deense gerechten. Hebben mensen een houten standaard op hun tafel met een Deens vlaggetje, dan weet je dat iemand van dat gezelschap jarig is.

Bij het slenteren door de stad valt op dat er op een aantal straathoeken grote stenen staan. Deze beschermden de buitenmuren van de huizen tegen paard en wagens, die de draai te nauw namen. En bij Fiskergade (Visserstraat) nummer 5, een huis uit 1540, ooit een café, hielp de vierkante steen bij de deur dronken lieden om op hun paard te komen. Iets verderop aan het riviertje lag de wasplaats. De plek tegen de stroom was bestemd voor het wassen van kleren. Aan de andere kant, met de stroom mee, deden bewoners samen hun behoeften en wisselden ze de laatste roddels uit.

Pas in 1912 legde men een dijk aan en een sluis, Kammerslusen, zo'n 8 kilometer van het centrum. Van hieruit heb je een mooi uitzicht hebt over de Waddenzee en kun je goed zien hoe beschut Ribe ligt. In het noorden liggen de grote schoorstenen van Esbjerg, de haven die tegenwoordig de belangrijkste is aan de Deense Noordzeekust.

Achter de dijk loopt trouwens een prachtige fietsroute. Deze route nummer 1 loopt langs de Noordzeekust van Rudbøl naar Skagen, 530 kilometer verderop. Stem je fietsrichting af op de windrichting, want naar Nederlandse begrippen is de dijk niet zo hoog. Voordeel is dat filefietsen niet bestaat in Denemarken; je komt hier zelden andere fietsers tegen. En voor wie nog tijd over heeft: de Deense Waddeneilanden, Rømø en Fanø zijn een bezoekje waard, vooral Mandø (nog geen veertig inwoners). Even opletten, want het is alleen bereikbaar bij eb.

Waddenzee

Naast de verkiezing van Ribe als Europa's mooiste stadje is er nog meer goed nieuws voor Zuidwest-Denemarken. In juni belandde het Deense deel van de Waddenzee op de werelderfgoedlijst. Het Nederlandse en Duitse gedeelte stonden er al sinds 2009 op, terwijl in Denemarken plaatselijke visserij- en landbouworganisaties jarenlang dwars lagen. Nu de vrede is getekend, komt er een einde aan de vreemde situatie dat het Unesco-gebied plotseling stopt bij de Duits-Deense grens, terwijl de Waddenzee zich uitstrekt van Den Helder tot de Deense stad Esjberg.

Naar Ribe

Ga niet naar Ribe in de zomer want je komt er om van de toeristen. Kan het niet anders, ga dan 's ochtends vroeg of 's avonds laat. Ga in maart of in september, wanneer de overweldigende luchtdans van meer dan een miljoen spreeuwen te zien is tegen de ondergaande zon. Dit fenomeen - 'Zwarte Zon' - is afhankelijk van weersomstandigheden, dus check dit vooraf via www.visitribe.com

Andere attracties: zeehonden spotten, de internationale Vikingenmarkt die elk jaar in mei wordt gehouden (www.ribevikingecenter.dk).

Voor fietsroute 1: www.cyclistic.dk (dat is sowieso een handige site, van de Deense Fietsersbond). Ribe ligt 675 km van Utrecht.

De Domkerk van Ribe is de oudste van Denemarken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden