Het mooiste en beste geloof

Nederland staat minder tolerant tegenover orthodox godsdienstonderwijs dan voorheen. BVD en onderwijsinspectie kijken kritisch naar de islamitische scholen, en ook 'de Veluwe' moet het ontgelden in de opgelaaide discussie over de grenzen van artikel 23 van de Grondwet. Een (beperkt) vergelijkend warenonderzoek.

,,Vandaag hebben we het over de rituele wassing die we moeten doen als we gaan bidden.'' Godsdienstleerkracht Abdelkarim Badich kijkt even groep 7 rond van de Okba Ibnoe Nafi school in Breda-Noord. Dan geeft hij Zineb, een meisje met een grote witte hoofddoek, een leesbeurt.

,,Wij moslims geloven dat Allah overal en in onze harten is. Daarom mogen wij onze plichten als zijn dienaar overal vervullen, op voorwaarde dat de plaats rein en geschikt is om te bidden. Rituele wassing doen betekent: je zowel uiterlijk als innerlijk reinigen en als reine mens voor Allah verschijnen'', leest Zineb.

,,Wie heeft er een moeilijk woord niet begrepen?'', vraagt Badich. ,,Wat betekent innerlijk en 'rituele' eigenlijk?'', vraagt een meisje dat een djelebba (traditionele jurk) draagt. ,,Innerlijk betekent van binnen, en ritueel wil zeggen dat het met ons geloof te maken heeft'', verduidelijkt Badich.

Badich -een montere dertiger met baard, Marokkaans accent, goudkleurig brilmontuur en een bruin colbertje- vraagt dan wat de tekst betekent die moslims in het Arabisch uitspreken voor het gebed. ,,Ik denk 'Allah is groot''', probeert Habibe. ,,Nee, het betekent dat je Allah vraagt of hij je voor alle slechte dingen wil beschermen'', verbetert Badich.

Zijn leerlingen zijn muisstil. Badich loopt de negen stappen van de wassing door die iedereen voor zich heeft liggen. Bij nummer 5, het wassen van het gezicht, pauzeert hij even. ,,Je wast je gezicht van boven naar beneden, en dan van oor tot oor. Er zijn geleerden die zeggen dat je ook het hele hoofd moet wassen, tot in je nek. Maar volgens andere geleerden hoeft dat niet.'' Wel staat vast dat je eerst de rechtervoet, en daarna de linkervoet tot de enkels moet wassen.

,,Dat was het voor vandaag'', besluit Badich zijn les van dertig minuten. ,,De volgende keer krijgen jullie een toets over de rituele wassing.'' Badich verlaat het lokaal, de autochtone groepsleerkracht -de meeste leerkrachten op islamitische scholen zijn zelf geen moslim- komt binnen en gaat over tot de orde van de dag. In de hal passeert Badich een groepje kinderen dat Marokkaans praat.

,,Ik voelde me minderwaardig toen ik drie weken geleden hoorde dat wij volgens staatssecretaris Adelmund onze leerlingen leren niet-moslims te haten'', vertelt hij druk gesticulerend in zijn piepkleine werkkamertje. ,,Ik heb de hele dag aan niets anders gedacht en had zelfs geen zin meer om te eten.'' Adelmund en ook de BVD doelden dan wel op een minderheid van scholen waar een antiwesterse islam op het menu staat, maar voor de buitenwacht zijn ze allemaal hetzelfde. ,,Wij kennen een spreekwoord: één rotte vis bederft een hele mand.''

Adelmund, de BVD, de onderwijsinspectie -die een onderzoek naar het islamitisch godsdienstonderwijs voorbereidt-, allemaal mogen ze zien wat Badich doet. Zijn lessen gaan over het hoe en waarom van de basics van de islam, zoals het gebed, de bedevaart en de feesten, zoals het offerfeest. Antisemitische oprispingen of donderpreken tegen kafirs (ongelovigen) zijn niet aan de orde. ,,Wij zijn een minderheid hier, en wij moeten respect tonen voor alle mensen die hier wonen.'' Badich pakt een boek van tafel en citeert een hadith (uitspraak) van de profeet: ,,Op de Dag des Oordeels zal Allah twee mensen niet vergeven. De eerste is degene die zijn vrienden en gezin niet heeft bezocht en de tweede is de slechte buur.''

Met zijn lesmateriaal is niks mis, verzekert Badich. Het boek waar hij net uit voorlas is gedrukt in Brussel en uitgegeven door de Turkse Diyanet moskeeën. Diya net-imams zijn benoemd door het ministerie voor godsdienstzaken in Ankara en dienen de scheiding tussen kerk en staat te onderschrijven.

Bovendien brengt Badich ook andere religies ter sprake. Het Diyanet-boek wijst -hoewel summier- op het bestaan van christendom en jodendom. ,,Het jodendom is het geloof van de joden en Mozes is hun profeet'', staat er. En: ,,Het christelijk geloof is door Allah via Isa (Jezus) aan de joden geopenbaard, maar die aanvaardden het niet''. Hier direct onder wordt vermeld dat de islam 'de mooiste en de beste godsdienst' is die ooit naar de mensen is gezonden. ,,Dat is de mening van de auteur'', lacht Badich. ,,Ik vertel mijn leerlingen duidelijk dat ze alle geloven moeten respecteren.''

Badich is geen gediplomeerde godsdienstleerkracht, hij geeft Arabisch op een aantal Bredase basisscholen. De secretaris van het bestuur van de Okba Ibnoe Nafi, Ali Eddaoudi (28), gaat Badich ondersteunen. Eddaoudi, een voormalige probleemjongere die door de islam weer op het rechte pad kwam, studeerde aan de leraren opleiding van de Hogeschool Holland. Hij schreef twee boeken over de culturele worsteling van Marokkanen in Nederland, en geeft nu algemene levensbeschouwing op het Titus Brandsmacollege in Dordrecht.

,,Professionalisering is nodig'', zegt Eddaoudi. ,,Niet omdat we het soort liberale godsdienstonderwijs willen dat de overheid ons het liefst zou willen voorschrijven, maar gewoon omdat ik onze godsdienstleerkracht met mijn theologische en didactische achtergrond tips kan geven. Een onderzoek van de inspectie vind ik trouwens prima, maar dan alleen als ook de orthodox-joodse, de hindoeïstische en de orthodox-protestante lessen onder de loep worden genomen.''

Eddaoudi noemt zichzelf een orthodoxe moslim. ,,Dat ben je hier al snel als je vijf keer per dag bidt en als je een hoofddoek draagt. Nederlanders moeten er maar aan wennen dat je heus orthodox kunt zijn en tegelijk midden in de Nederlandse samenleving staat.''

Een bewijs daarvoor is volgens Eddaoudi de versoepeling -na een jarenlange discussie- van de schoolregels. Niet-moslima's die voor de klas staan hoeven geen hoofddoek meer om. En muziek is wél toegestaan, ook al meende Nova in een veelbesproken uitzending een paar weken geleden van niet. ,,Wij geven nu 'bewegen op muziek' en daarmee voldoen we ook aan de kerndoelen voor het basisonderwijs.''

Het -ingetogen- dansen wordt begeleid met trommels. Eddaoudi: ,,Het punt is dat het functioneel moet zijn. In de islam is uitbundig dansen niet toegestaan, zeker niet als het de erotische kant opgaat.'' Ook afbeeldingen van mensen en dieren -taboe op sommige islamitische scholen- mogen in Breda, zolang het maar functioneel is. ,,De poppenhoek bij de kleuters, de Mickey Mouse op het raam, een tekeningetje van een jongetje in de biologieles: dat is hier geen probleem.''

En hoe zit het met de hoofddoekplicht (vanaf groep 5) voor hele kleine meisjes die -in het jargon van fanatieke sheiks- moeilijk kunnen doorgaan voor 'valstrikken van Satan'? Eddaoudi kan enige vermoeidheid bij dit onderwerp niet onderdrukken. ,,Hoofddoekjes bij jonge meisjes zijn bedoeld om ze eraan te laten wennen. Ze kunnen in de war raken als je er plotseling eentje om doet, daarom doen onze ouders dat liever eerder. Ik begrijp het bezwaar ook niet: op de katholieke school waar ik les geef mogen navelpiercings niet, daar hoor ik niemand over.''

Goed, blote navels en onbedekt haar, het is een verschil, geeft Eddaoudi toe. ,,En ik zeg ook niet dat je geen goede moslima kunt zijn zonder hoofddoek. Het is niet aan mij om te zeggen wie een goede moslim is.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden