Column

Het mooie? Voetbal op zijn kaalst triomfeerde

Beeld Maartje Geels

Het is prachtig en ongedacht dat een Nederlandse club in de halve finale van een Europees toernooi staat. Maar mooier nog en vooral leerzamer was de manier waarop Ajax uiteindelijk zo ver kwam.

Hoe linksachter Nick Viergever aan het einde van een lange avond waarop er bij Ajax niets van had geklopt, het toereikende doelpunt maakte door met zijn laatste krachten zijn voet maar voor de bal te zetten. Wie weet nog dat Viergever ook in de eerste knock-outronde het beslissende doelpunt maakte en Ajax daarna in de slotfase voor, jawel, uitschakeling tegen Legia Warschau behoedde door zich met ziel en zaligheid overal voor te gooien?

Het zou overdreven zijn om een ode aan Nick Viergever te schrijven. Hij maakte een fout bij het derde doelpunt van Schalke, dat fataal had kunnen zijn. In tijden die wij (iets) ouderen hebben meegemaakt, zou hij nooit het Ajax-shirt hebben gedragen. Maar met deze weinig meer dan modale prof die altijd zijn stinkende best doet, kunnen de zaken nu, ook de mooiste, wel in het juiste perspectief worden geplaatst.

Aan Ajax’ zege van vorige week op Schalke waren de grootste woorden gehangen – hij was zelfs aan de ‘Hollandse School’ toegeschreven. Als er iets van een school in had gezeten, was het dat van de moderne geweest: van trainers die hun spelers vol achter de bal willen laten aanjagen. Dat wil ook Ajax-trainer Peter Bosz, grof gezegd dan, en in Amsterdam hadden zijn spelers dat prima gedaan. In Gelsenkirchen kwam er donderdag niets van terecht.

Natuurlijk heeft Bosz de hand in dit succes, maar het werpt óók licht op twee lessen. De eerste: trainers kunnen niet alles sturen, ze hebben niet alles aan een touwtje. De tweede: systemen, pressietactieken, voetbalfilosofieën, er kan enorm gewichtig over worden gedaan, maar uiteindelijk geeft drive de doorslag, de onvoorwaardelijke overgave.

Neem PSV-trainer Phillip Cocu, die nu wordt bekritiseerd vanuit die irreële gedachte dat trainers alles kunnen sturen, alles aan een touwtje hebben. Zijn linksback is Jetro Willems. Getalenteerder dan Viergever, op papier dan, maar o, hoeveel meer is Viergever waard voor zijn trainer en zijn medespelers.

Hakim Ziyech en Lasse Schöne – de balspelers die, hoor je nog steeds, het spel van Bosz vorm zouden geven. Kijk eens wat ze in grotere wedstrijden doen en vooral niet doen, ook donderdag weer. Kijk eens hoe dan, als het erom gaat, een weinig meer dan modale prof die zijn stinkende best doet van meer waarde is.

We willen voetbal, het spel met al zijn wendingen, zo graag in bredere kaders vatten. De nieuwste mode is die van de zogenoemde laptoptrainers. Ze willen voortdurend pressievoetbal spelen en versterken bij hun fans de waan dat hun voetbal vergaand bestuurbaar zou zijn. Zidane, Simeone en Allegri, de trainers van Europa’s beste ploegen, hoef je echt niet te vertellen dat dat niet kan, altijd maar pressievoetbal, voetbal als een centrifuge.

Als het niet kan, zoals Ajax het donderdag niet kon spelen, moet je je op andere manieren kunnen wapenen, en dat konden de meeste Ajacieden niet. Dat is geen schande voor deze ploeg in ontwikkeling, maar laten we dan in het succes niet al iets breders willen zien, alsof er iets van een speelwijze van Ajax zou zijn die (alleen) het heil zou brengen.

Donderdag triomfeerde voetbal op zijn kaalst: de oerkracht uit de tenen als al het andere fout gaat. Als we daarvan het mooie kunnen inzien, en ons van alle gewichtigdoenerij voorlopig verre houden, zou dát een eerste stapje omhoog uit ons voetbaldal kunnen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden