Het moet soms wel érg goedkoop

door Wybo Algra

Zou de thuiszorg onder de tucht van de markt nu echt zoveel beter worden? Op sommige plekken moet het wel heel erg op een koopje.

Neem de huishoudelijke thuiszorg. Die verhuist per 1 januari van de volksverzekering AWBZ naar de gemeenten. Die kiest de aanbieders die ze wil inschakelen: plaatselijke thuiszorginstellingen, thuiszorgclubs van elders, of schoonmaakbedrijven die een graantje van deze markt willen meepikken. Wie er maar het beste aanbod doet.

Idealiter zoeken de gemeenten de beste prijs-kwaliteit verhouding. Maar sommige gemeenten houden de tarieven wel erg laag, vindt Jan Coolen van Zorgverzekeraars Nederland.

Er zijn twee soorten huishoudelijke thuiszorg, legt hij uit. Puur schoonmaakwerk (15 euro per uur); en zorg door hulpen die zijn getraind in het signaleren van problemen bij persoonlijke verzorging en controleren of er bedorven spul in de koelkast staat (25 euro per uur).

„Nu is de verhouding: driekwart van die duurdere zorg”, zegt Coolen. Daarin kan best wat schuiven. Maar sommige gemeenten maken het érg bont. „Er zijn plekken waar aanbieders echt aan hoeven te komen met tarieven boven de 18 euro. Die gemeenten maken niet of te weinig onderscheid tussen de behoefte aan lichte of zwaardere zorg. Bij iemand die licht dement is, red je het al niet meer met louter schoonmaken.”

Zwolle denkt dat 70 procent van de huishoudelijke thuiszorg bestaat uit ’poetsen’. „En de aanbieders die we willen inschakelen, zijn het daarmee eens”, meldt een woordvoerder.

Haarlem denkt aan 60 procent van de zorgvragen te kunnen voldoen met de eenvoudigste vorm van huishoudelijke thuiszorg. „We hebben kwaliteitseisen gesteld aan de aanbieders en zij hebben daarmee ingestemd”, zegt Ton de Wit van deze gemeente.

Thuiszorginstelling Zorgbalans viel in Haarlem buiten de boot. „De aanbieders die gewonnen hebben, werken met prijzen waarvoor je geen opgeleide medewerkers kan inzetten”, zegt woordvoerster Ans Meijer. „Dat kan alleen met alfahulpen. Wij hebben het idee dat de cliënten daar niet beter van worden.” Zorgbalans laat nu twaalf procent van de huishoudelijke thuiszorg uitvoeren door alfahulpen.

De nieuwe organisatie van de huishoudelijke thuiszorg moet een flinke kostenbesparing opleveren. Maar thuiszorgkoepel Actiz voorspelt dat preventie er bij in gaat schieten, waardoor mensen eerder in het verpleeghuis belanden. En volgens Coolen gedragen thuiszorginstellingen zich als ware marskramers, door juist duurdere zorgvormen uit te venten.

Ook topman Wim de Weijer van thuiszorgaanbieder Evean Groep denkt dat de AWBZ-kosten oplopen, maar om een andere reden. Bij de vaststelling van de zorg die iemand nodig heeft, is er volgens hem een overgangsgebied waarin de keuze kan vallen op huishoudelijke thuiszorg, maar net zo goed op ’veel duurdere’ vormen van AWBZ-zorg met verzorging en begeleiding.

De Weijer: „En als in de huishoudelijke thuiszorg minder geschoold personeel werkt, zal de keuze eerder op die dure AWBZ-zorg vallen.” Gevolg: de kosten van de AWBZ lopen op, er ontstaan wachtlijsten en vanuit de Tweede Kamer komt een roep om extra geld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden