'Het moet puur blijven'

interview | Wat begon bij een musical groeide uit tot succes in de Europese hitlijsten. Trouw spreekt Ilse DeLange en JB Meijers, alias The Common Linnets, over hun samenwerking.

Eén sms. Daar begon de zeer succesvolle samenwerking tussen Ilse DeLange en JB Meijers mee. Een van Nederlands populairste zangeressen kende een van Nederlands meest gevraagde platenproducers alleen uit de wandelgangen. Die producer was betrokken bij 'Hij gelooft in mij', de musical over het leven van volkszanger André Hazes. Hij deed de arrangementen en maakte heel eigen versies van Hazes' meezingers.

Toen hij werd benaderd voor 'De Tweeling', een musical naar het beroemde boek van Tessa de Loo, wilde hij het liefst 'een schrijfmaatje'. JB Meijers: "We hadden een vergadering en ik zei dat ik hulp nodig had om de muziek te maken, iemand met wie ik kon sparren. We wisten niet zo goed wie. Toen opperde Ulrike (Bürger, de creatief producent, red.): 'Zeg, ken jij Ilse DeLange?' Ik kende haar niet goed, maar had wel haar telefoonnummer, dus ik heb haar meteen een sms gestuurd. Nog tijdens de vergadering kwam er terug: 'Dat lijkt mij eigenlijk heel leuk'. Van het een kwam het ander en voor we het wisten, stonden we in 25 landen in de toptien." Meijers barst in lachen uit. Ilse DeLange serieus: "Heel kort gezegd is het wel zo gegaan."

Vooroordelen uit de weg ruimen

Ilse DeLange, die normaal nooit in het Nederlands schrijft en helemaal geen musicalervaring had, was geïntrigeerd door die sms. Ze wilde het gesprek wel aangaan. "Ik was benieuwd wat ze van mij verwachtten, want ik sta nou niet bekend als musicalfan. Er kwam een heel comité naar me toe, onder andere Ulrike. Zij lichtte haar persoonlijke motivatie toe. Over hoe zij als Duitse naar Nederland kwam en tegen allerlei vooroordelen aanliep. Dat ze nog steeds het juk van de Tweede Wereldoorlog voelde, zich bijna schuldig voelde omdat ze Duits was. Haar verhaal vond ik heel bijzonder. De vraag was daarna of wij samen songs wilden maken die niet stereotiep voor musical waren. Ik zie een parallel met The Common Linnets in die zin. Want als je mij een paar jaar geleden had gevraagd: doe je mee aan het Songfestival, had ik 'nee' gezegd. Omdat dat ook zo zijn stereotypen heeft. Eigenlijk heb ik de afgelopen jaren vooroordelen uit de weg geruimd. Ze wilden de musicalliedjes graag wat abstracter, wat meer op de persoonlijke emoties. Ik vond het heel spannend om dat te doen."

En dus gingen DeLange en Meijers met een synopsis van 'De Tweeling' op schoot in een kamertje een beetje onwennig bij elkaar zitten. Ze lazen het samen en zetten kruisjes en sterretjes bij plekken in het verhaal waarvan zij dachten: hier past een lied. Daarna gingen ze aan het werk.

Meijers: "Ik ben ervan overtuigd dat het in relaties goed is om elkaar de ruimte te geven. Er geen apenrotsgevecht van te maken. Een songwritership is ook een relatie. Samen ideeën laten opborrelen en met elkaar delen is hetzelfde als zeggen: trek je kleren maar uit... het is heel kwetsbaar. Net als die archetypische droom dat je zonder kleren op straat loopt."

DeLange: "Dat is wel zo, ja. Ik moet me vrij voelen om, als hij gitaar speelt of piano, gewoon maar wat te lallen. Je moet je instinct laten gelden op dat moment."

Dierbare samenwerking

De eerste dag samen schreven ze meteen vier liedjes. Toevalstreffer, dachten ze allebei. Maar de volgende dag gebeurde dat weer.

Al vrij snel kwam de gedachte op: het zou toch zonde zijn als we onze klik alleen maar gebruiken voor 'De Tweeling'. Kort daarop werd Ilse DeLange gevraagd als coach in het tv-programma 'The Voice of Holland'. "Een te gekke nieuwe uitdaging." En daar had DeLange een producer bij nodig. Ze aarzelde niet en vroeg Meijers. "Maar ik dacht: dat doet hij nooit, dat vindt hij veel te commercieel."

Meijers beaamt: "Dat was precies wat ik dacht: ik wil niet op die manier met mijn kop op tv." Maar hij dacht er toch over na, want de samenwerking met DeLange was hem dierbaar geworden. "Ik wilde zo veel mogelijk onderzoeken of onze samenwerking zou beklijven. Of het een leven had."

Hij zei ja en bleek verrassend veel te kunnen realiseren van wat hij wilde, bijvoorbeeld dat kandidaten een eigen nummer konden zingen in plaats van alleen covers.

DeLange: "Als wij onszelf maar kunnen zijn en kunnen staan waar wij voor staan, misschien in een totaal vervreemdende omgeving, dan doen we het gewoon. Omdat je, bijvoorbeeld bij het Songfestival, de kans krijgt om door heel veel mensen gezien en gehoord te worden. Dat vind ik een spannend contrast."

Echt een bandjes-meisje

DeLange en Meijers huurden samen 'een hok'. DeLange: "Dat hebben we volgepropt met apparatuur en vooral heel veel gitaren. We hebben onze studio nu twee jaar en daar schrijven we heel veel. Zo is JB ook betrokken geraakt bij The Common Linnets."

The Common Linnets was een al ouder plan van DeLange, die naar eigen zeggen 'echt een bandjes-meisje' is. "Ik wilde niet meer continu alleen met mezelf bezig zijn. En nu maak ik deel uit van iets dat groter is dan ik alleen." The Common Linnets, toen nog met zanger Waylon, scoorden onverwacht een tweede plaats bij het Songfestival. Maar omdat Waylon daarna uit de band stapte, kreeg Meijers ineens een rol in de spotlight. Een plek die hij niet per se ambieerde.

Meijers: "Ik ben nooit zo bezig geweest met het opzoeken van het voetlicht. In eerste instantie vind ik mezelf muzikant, daar zit voor mij het heilige vuur. 'Calm after the Storm' is zo'n persoonlijk liedje voor ons en ik ben er trots op dat Ilse en ik het een langer leven hebben gegeven door gewoon door te gaan. Ik vond de periode dat Waylon stopte en er in de pers allerlei dingen gezegd werden lastig. Maar daar ben ik overheen."

DeLange: "Je ligt ineens onder een vergrootglas. Daar heb ik in het begin van mijn carrière ook enorm aan moeten wennen. Maar je bent nu zeker een frontman geworden in plaats van een sideman."

Deur dicht

Meijers: "Waar het om gaat, is dat ik het verdomd leuk vind om met Ilse te werken. Dat wij samen fantastische muziek maken, is voor mij de basis. Als dat er niet meer is, ben ik weg."

DeLange: "De doelstelling is niet een positie in de hitlijst, een prijs of een rode loper, maar zo mooi mogelijke liedjes maken."

Of ze verwacht hadden dat het zo uit de klauwen zou lopen? "Néé", roepen ze in koor en lachen hard. DeLange: "We zitten elkaar nog elke dag vol verwondering aan te kijken."

Meijers: "In die zin is ons hok ook symbolisch, daar zijn we op onszelf, in een geluidsdichte ruimte." DeLange: "We kiezen dat isolement, omdat we teruggeworpen willen zijn op waar het allemaal mee begon. Dat moet puur blijven. Dus: deur dicht."

De Tweeling

Het boek 'De Tweeling' van schrijfster Tessa de Loo, komt uit in 1993. Het is een groot succes in Nederland en wordt vertaald in onder meer het Duits, Deens, Engels, Tsjechisch, Frans en Spaans. Het vertelt het verhaal van de twee zussen Lotte en Anna, die, als zij zes jaar oud zijn en beide ouders gestorven zijn, van elkaar gescheiden worden. Lotte gaat mee naar Nederland, Anna blijft in Duitsland. Door slechte verhoudingen binnen de familie en vooral door de Tweede Wereldoorlog verliezen de zussen elkaar uit het oog. Het lukt ze uiteindelijk om elkaar te ontmoeten.

In 2002 verfilmt Ben Sombogaart het boek. De film is genomineerd voor diverse Gouden Kalveren en voor de Oscar voor beste buitenlandse film.

De musical 'De Tweeling' is t/m 30 december te zien in het DeLaMar Theater in Amsterdam. De première is a.s. zondag. Daarna o.a. te zien in Groningen, Breda, Apeldoorn, Heerlen en Rotterdam. www.tweeling.nl

The Common Linnets

De band The Common Linnets bestaat uit Ilse DeLange, JB Meijers, Jake Etheridge en Matthew Crosby. In eerste instantie is ook zanger Waylon onderdeel van de band. Samen met hem bereikt Ilse DeLange met 'Calm After the Storm' de tweede plaats bij het Songfestival in 2014. Dan gaat het hard en al snel staan The Common Linnets in de toptien van o.a. België, Zwitserland, Duitsland, Denemarken en Engeland. Hun debuutalbum is het best verkochte album in Nederland. Twee weken geleden verschijnt de opvolger 'II' die meteen op één binnenkomt in de hitlijsten. Grappig om te weten: een common linnet is een kneu, een kleine, vinkachtige zangvogel. Een 'heikneuter' is weer een bijnaam voor inwoners van Twente, de streek waar DeLange vandaan komt.

Tourdata van The Common Linnets: www.thecommonlinnets.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden