Het mkb moet haast wel aan de robot

Een 'Baxter' aan het werk bij een sorteercentrum van DHL in Singapore. Beeld Bloomberg via Getty Images

De ontwikkeling van robots staat voor een nieuwe fase, zien ook steeds meer kapitaalkrachtige investeerders.

Als Baxter met zijn machtige arm zwaait, vindt een man het een goed idee hem te stoppen met zijn hoofd. Hoe dat afloopt, is te zien op een filmpje van de Amerikaanse robotbouwer Rethink Robotics. Baxter houdt op tijd in. Had de man zoiets gedaan met een ouderwetse industriële robot, dan was hij op zijn best knock out gegaan.

Baxter behoort tot de nieuwe generatie robots. De zogeheten collaborative robots die kunnen samenwerken met mensen. De 'cobots', zoals dit type machine wordt genoemd, gaan veel meer dan de oude generatie robots deel worden van ons bestaan, denkt Richard Lightbound van Robo Global, een bedrijf dat investeert in roboticabedrijven.

Lightbound was deze week in Nederland omdat zijn bedrijf op de Amsterdamse beurs een robotica-index presenteerde. Zo kunnen beleggers in een keer instappen in 82 roboticaondernemingen. De meeste bedrijven in de index komen uit de Verenigde Staten, gevolgd door Japan, Taiwan en Duitsland. Nederland komt in de top tien niet voor. De bedrijven zijn geselecteerd op groeikansen. Die zijn er volop. De wereldwijde robotmarkt is nu goed voor 57 miljard euro. In 2025 is dat naar verwachting meer dan 1000 miljard euro, schat een onderzoeksbureau.

Het meeste geld zit in grote industriële robots, maar de grootste groei zit in de cobots, apparaten zoals Baxter. Hij kan bijvoorbeeld doppen op flessen draaien, de flessen in dozen zetten en deze klaarmaken voor verzending. Dat doet Baxter terwijl hij tussen zijn collega's van vlees en bloed in staat. Daarom moet hij heel wat fijnbesnaarder zijn dan de krachtpatsers die bijvoorbeeld auto's elkaar lassen. Cobots als Baxter zijn goedkoper dan de industriële reuzen. "Voor tien tot vijftienduizend euro heb je er een", zegt Lightbound. "Dat maakt hem aantrekkelijk voor mkb'ers."

Veruit de meeste bedrijven in de wereld behoren tot het mkb. "60 tot 70 procent", zegt Lightbound. Als het voor hen rendabel is een machinale medewerker in dienst te nemen voor repeterend werk, kan het volgens de topman snel gaan. Daarom vindt hij bedrijven die cobots ontwikkelen een prima investering.

Toegenomen aandacht

Beleggers zelf zijn ook vol vertrouwen. De Robo Global Index staat al genoteerd aan de beurzen van Rome, Londen, Berlijn en Zürich. In de eerste maanden dit jaar is het belegd vermogen al verdubbeld. "Sinds 2016 gaat het snel.", zegt Lightbound. "Dat komt door de toegenomen aandacht voor robotisering."

Dat is weer een gevolg van de toegenomen zichtbaarheid van robots. Ze stofzuigen de huiskamers, plukken de paprika's in kassen en assisteren chirurgen in de operatiekamer. "Vooral in de gezondheidszorg gaat het snel", zegt Lightbound. "Chirurgen kunnen dankzij robots preciezer hun werk doen. Dat scheelt ook voor de patiënt die sneller herstelt."

Een nieuwe trend zijn de verzorgingsrobots. "Japan is daar sterk in. Daar wonen veel ouderen. Zwitserland loopt voorop met logistieke robots." Dat zijn de apparaten in distributiecentra die pakketten ophalen, sorteren en klaar maken voor verzending. Dit soort hulpjes is onmisbaar geworden nu zoveel mensen online hun spullen kopen en de volgende dag al in huis willen hebben. Ook dat is een verschil met vroeger. Toen gaf een robot een voorsprong op de concurrentie, nu moet een onderneming ze hebben, wil ze blijven bestaan.

Andere sectoren waar robots het werk overnemen zijn onder meer de landbouw, de energiesector, de maakindustrie en de beveiliging. Nee, beveiligingsrobots zijn geen militaristische machines met kanonarmen, maar detectieapparaatjes om bijvoorbeeld het Co2-gehalte in de lucht te meten. Of om mensen op te sporen. Het Israëlische RoboGuard bijvoorbeeld houdt op die manier volautomatisch in de gaten of er geen ongewenste personen in de buurt van een hek komen.

Waar de grootste groei zit de komende jaren? Lightbound kan het niet zeggen. Zeker is dat de industriële robots hun opmars voortzetten. Vooral China heeft ambitieuze plannen. Het wil over drie jaar 100.000 industriële robots per jaar verkopen. In Duitsland is twee op de drie bedrijven in de maakindustrie van plan om binnen vijf jaar een industriële robot aan te schaffen. In de Verenigde Staten is dat bijna de helft.

Voor de cobots is de gezondheidszorg een sector om in de gaten te houden, vooral vanwege vergrijzing. Maar Lightbound verwacht ook veel van de zelfrijdende voertuigen. "Technisch kan het al. Maar hoewel ze veiliger zijn dan voertuigen met een mens achter het stuur, is het onmogelijk te voorspellen wanneer deze technologie echt doorbreekt."

Investeringen in robotica

Dat investeerders roboticabedrijven aandachtig volgen, blijkt niet alleen uit het succes van de Robo Global Index. In de eerste vijf maanden van dit jaar haalden ongeveer honderd roboticabedrijven wereldwijd meer dan een miljard euro op. Om een dwarsdoorsnede te geven van de maand mei: het Amerikaanse Clearmotion ontving 90 miljoen euro om zelfrijdende auto's stabieler te maken, het eveneens Amerikaanse Abundant Robotics schreef 9 miljoen bij voor een volautomatische fruitplukker en een Franse onderneming gaat met 4 miljoen aan de slag om een parkeerrobot voor hotels te ontwikkelen.

Nederland geen robotland

Nederland is geen robotland. Dat heeft deels te maken de afwezigheid van een sterke maakindustrie. Autoproducenten bijvoorbeeld gebruiken veel industriële robots. Wel is Nederlands actief in de ontwikkeling van robots.

Volgens de Internationale Federatie Robotics stonden er vorig jaar in Nederland 120 robots per 10.000 medewerkers. In België zijn dat er 169, in Zweden 212 en in de Europese koploper Duitsland 301. Wereldwijd is Zuid-Korea nummer één met 531 robots. Let wel, dit is per 10.000 medewerkers. Wordt gekeken naar het totaal, dan staan de meeste robots in de VS.

Lees ook: Zwemmende robot gaat op inspectie in kerncentrale Fukushima
Lees ook: 'Nederland aantrekkelijk voor mkb-bedrijven'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden