Review

Het mijnenveld van de goede manieren

Het beroemde goede-manierenboek 'Hoe hoort het eigenlijk?' van Amy Groskamp-ten Have was aan herziening toe, dat was duidelijk. Er waren niet veel mensen meer geïnteresseerd in het vraagstuk of de dames aan het diner de handschoenen voor of na de soep uit dienden te doen en op welke manier een heer zijn bezoek aankondigde bij de huisbediende. De tijden zijn veranderd, en goede en slechte manieren zijn blijven bestaan.

Vorige week verscheen bij uitgeverij Becht de herziene versie, gemaakt door Reinildis van Ditzhuyzen. De oorspronkelijke versie dateerde uit 1939, een enkele keer bij een nieuwe druk bijgewerkt door de schrijfster, die in 1959 overleed. Het geldt altijd nog als het standaardwerk en de autoriteit in het mijnenveld van de goede manieren.

Het boek is samengesteld met een hoffelijke buiging naar Amy (''spreek uit ee-mie'') Groskamp-ten Have. Haar voorwoord uit de oorspronkelijke versie is opgenomen: 'etiquette beteekent behalve ''officieel gedoe'' ook nog: simpele wellevendheid, correcte vormen en goede manieren.'

Ook beschrijft Van Ditzhuyzen het leven van Groskamp-ten Have.

Het boek van Amy Groskamp-ten Have had een alfabetische indeling. Het begon met het woord 'Aandienen' en eindigde met 'Zwijgen'. Het nieuwe boek behandelt de manieren per thema, zoals Kleding, Aan tafel, Gastvrijheid, Schriftelijke en Mondelinge Communicatie. Behalve de regels, behandelt Van Ditzhuyzen, die geschiedenis studeerde, de oorsprong van het gebruik. Ze schroomt niet haar eigen visie te geven en keurt ordinaire nieuwigheden als 'Doei' en het onmatig tutoyeren af. Nieuwe ontwikkelingen, als het omgaan met de mobiele telefoon, de informelere omgangsvormen en de begroetingskus, komen aan de orde, maar de meeste aandacht gaat toch uit naar de klassiekers als tafelschikking en het vouwen van servetten Aan het slot behandelt Van Ditzhuyzen zelfs uitvoerig het 'protocol' oftewel hoe het hoort aan het hof en in diplomatieke kringen. Alledaagse onderwerpen als Moet ik op straat de poep van mijn hond opruimen? en Betaal ik mijn werkster door als die ziek is? krijgen er geen plaats. Waardoor het boek toch blijft horen op de plank van de curiosa.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden