Het MH17-onderzoek reikt tot in het Kremlin, wie is Vladislav Soerkov?

Premier Poetin in gesprek met zijn voormalige rechterhand, partij-ideoloog Vladislav Soerkov.

Voor Aleksandr Borodaj, de toenmalige leider van de ‘volksrepubliek Donetsk’, was Vladislav Soerkov ‘onze man in het Kremlin’, de laatste strohalm in moeilijke tijden, zoals de pro-Russische rebellen die beleefden in juli 2014. 

Soerkov, als adviseur van de Russische president Poetin belast met Oekraïne, was altijd bereid ‘serieuze steun’ te verlenen, zei Borodaj destijds in een interview.

Het JIT liet een getapt telefoongesprek horen tussen Borodaj en een man die is geïdentificeerd als Soerkov. Het gesprek ging over de heikele situatie waarin de door Oekraïense troepen bijna omsingelde rebellen zich bevonden. Het JIT is erop gebrand de volledige chain of command in kaart te brengen, die de Buk-installatie naar Oost-Oekraïne heeft gebracht. En hoewel Soerkov (54) geen militair is, is de kans groot dat hij vanuit Moskou nauw betrokken was bij of op zijn minst op de hoogte was van de besluitvorming hierover.

Soerkov, ooit werkzaam voor de later vervolgde miljardair Michail Chodorkovski, heeft sinds jaar en dag de hardnekkige reputatie van een ‘grijze kardinaal’ in het Kremlin. Al sinds 1999 loopt hij rond in het centrum van de Rusissche staatsmacht, als adviseur van zowel Poetin als oud-president Dmitri Medvedev, enkele jaren ook als vice-premier. Hij geldt als een invloedrijke ideoloog, de architect van het politieke bestel in Poetins Rusland, met een dominante pro-Kremlinpartij, geflankeerd door enkele loyale ‘oppositiepartijen’.

Soerkov zou een groot pleitbezorger zijn van het door Poetin gekoesterde idee van een ‘Russische wereld’, waartoe alle Russisch-sprekende gebiedsdelen van de voormalige Sovjet-Unie behoren, ook de Krim en Zuidoost-Oekraïne. Als presidentieel adviseur had hij sinds 2013 Oekraïne in zijn portefeuille, juist in de periode dat Moskou probeerde het land los te weken van de Europese Unie. Die pogingen strandden uiteindelijk in de volksopstand op het Majdanplein in Kiev.

Na de machtsovername in Kiev, de annexatie van de Krim door Rusland en het begin van de vijandelijkheden in de Donbas, werd Soerkov de spil in het contact tussen het Kremlin en de rebellenleiders in Oost-Oekraïne.

Wie zijn de verdachten die worden gezocht?

Igor Girkin Beeld AP

Igor Girkin (1970) is een oud-kolonel bij de Russische militaire inlichtingendienst die tot augustus 2014 minister van defensie in de Volksrepubliek Donetsk was. Daarvoor vocht hij in Tsjetsjenië, Moldavië en Bosnië. De afgelopen jaren bekritiseerde hij Poetin, omdat die de invloedssfeer van het Russische rijk niet herstelt.

Sergej Doebinski Beeld ANP Handouts

Sergej Doebinski (1962) diende ook bij de Russische militaire inlichtingendienst. In juli 2014 was hij de plaatsvervanger van Girkin en tevens hoofd van de inlichtingendienst van de Volksrepubliek Donetsk.

Oleg Pulatov Beeld ANP Handouts

Oleg Poelatov (1966) is een voormalig lid van de commando’s van de Russische militaire inlichtingendienst. In juli 2014 was hij plaatsvervangend hoofd van de inlichtingendienst van de Volksrepubliek Donetsk.

Leonid Chartsjenko Beeld ANP Handouts

Leonid Chartsjenko (1972) is de enige Oekraïner onder de vier verdachten. In juli 2014 leidde hij een gevechtseenheid rond Donetsk. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden