Het mes gaat in de EU-landbouwsubsidies

Europees commissaris van landbouw Phil Hogan, presenteerde vandaag het nieuwe Europese landbouwbeleid tussen 2012 en 2027. Beeld REUTERS

Drie dagen geleden stonden onder meer Polen en Hongarije nog op hun achterste benen omdat ze over een paar jaar fors minder EU-geld uit de ontwikkelingspot krijgen. Vandaag is het de beurt aan landbouwlanden als Frankrijk en Spanje om boos te zijn. 

De Europese Commissie heeft gedetailleerde voorstellen gedaan over het gemeenschappelijke landbouwbeleid vanaf 2021, en wil het mes flink in de even traditionele als omstreden subsidies zetten. Natuurorganisaties hebben forse kritiek. 

Die zogeheten directe inkomenssteun daalt in de plannen van 308 naar 265 miljard euro, uitgesmeerd over zeven jaar. Bovendien wil Brussel dat vooral kleinere agrarische bedrijven profiteren van het EU-geld. Nu profiteren vooral de grote concerns.

De landbouwministers van Frankrijk, Spanje, Portugal, Ierland, Finland en Griekenland hebben meteen een gezamenlijke brief verspreid waarin ze bezwaar aantekenen tegen de afname van de subsidies. De onderhandelingen zullen de komende jaren opnieuw pittig worden, een zevenjaarlijks terugkerend ritueel. Uiteindelijk moeten alle 27 lidstaten en het Europees Parlement een akkoord bereiken over de omvang van de landbouwbegroting, gewoontegetrouw een van de grootste bestanddelen van de gehele EU-begroting.

De Franse agrarische sector blijft ook in de nieuwe meerjarenbegroting de grootste begunstigde van de landbouwsubsidies: meer dan 44 miljard euro. Dat is  3,7 miljard minder dan de 47,7 miljard die de Franse boeren in de periode 2014-2020 krijgen. Vanuit Frankrijk zijn de felste protesten te verwachten.

Nederland staat genoteerd voor 4,4 miljard aan inkomenssteun, 400 miljoen minder dan in de lopende meerjarenbegroting.

(Tekst loopt door onder de foto)

Een Belgische melkveehouder voert actie tegen de overcapaciteit in de zuivelmarkt, vorig jaar januari in Brussel.Beeld REUTERS

De Nederlandse landbouwspecialisten in het Europees Parlement reageren divers op de voorstellen van de Europese Commissie. Gerben-Jan Gerbrandy (D66) vindt dat het mes veel dieper in de subsidies had gemoeten. "Geen enkele economische sector zou structureel afhankelijk mogen zijn van subsidies, ook de landbouwsector niet. Het is onbegrijpelijk dat de Europese Commissie het niet aandurft de landbouwsector de 21ste eeuw in te trekken, maar blijft hangen in het verleden. Zo houdt de commissie een failliet systeem in stand, tegen een zeer hoge prijs.”

Ook het duurzaamheidsgehalte van het nieuwe landbouwbeleid, waarvan de commissie hoog opgeeft, valt volgens Gerbrandy tegen.

Ook Jan Huitema (VVD) vindt dat er nog te veel geld aan subsidies wordt gespendeerd. Positiever vindt hij dat er meer ruimte komt voor 'nationaal maatwerk'. "Dat versterkt de koppositie van de Nederlandse boer, die voorop loopt op het gebied van innovatie en duurzaamheid”, aldus Huitema.

Negatiever is Annie Schreijer-Pierik (CDA). Wat haar betreft gaat er geen cent af van de landbouwsubsidies. "De verlaging van de begroting geeft een groot probleem voor de boeren. Dit ondermijnt de sector en de voedselzekerheid van 520 miljoen consumenten in de EU."

Lees ook: Waar geven we die 725 miljoen aan landbouwsubsidies aan uit? 
Nederland ontvangt 725 miljoen euro van de Europese Unie aan landbouwsubsidies. Waar geven we dat aan uit?

En: Beëindig de perverse landbouwsubsidies
Minder geld naar de Europese Unie? Dan ook minder naar de boeren. Dat stellen hoogleraren Jeltsje van der Meer-Kooistra en Henk Folmer.

De doordenker: Verlaag de landbouwsubsidies, red levens
Wat hebben scheepsrampen zoals bij Lampedusa te maken met het Europese landbouwbeleid? Ogenschijnlijk niets, maar in feite aardig veel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden