Medische ongelijkheid

Het mannenlichaam is de norm, dus kampen vrouwen onnodig lang met medische klachten

Kayley van Rossum is fotograaf. Haar project ‘Angina Pectoris Prinzmetal’ gaat over haar ziekte en het onbegrip wat er over en het onbegrip wat er over was. Het is t/m 17 december te zien in het Nederlands Fotomusem te Rotterdam. Foto's Kayley van Rossum Beeld Kayley van Rossum
Kayley van Rossum is fotograaf. Haar project ‘Angina Pectoris Prinzmetal’ gaat over haar ziekte en het onbegrip wat er over en het onbegrip wat er over was. Het is t/m 17 december te zien in het Nederlands Fotomusem te Rotterdam. Foto's Kayley van RossumBeeld Kayley van Rossum

Vrouwen kampen onnodig lang met niet verklaarde medische klachten. Diagnoses worden over het hoofd gezien, stelt stichting Voices For Women, omdat de wetenschap het mannenlichaam als norm neemt.

Eline van Suchtelen

Kayley van Rossum (23) voelde jarenlang een paar keer per dag een scheurende pijn op haar borst, alsof ze een hartaanval kreeg. Van binnen leek het dan alsof haar hart in brand stond. Een medische verklaring werd niet gevonden. Specialisten dachten dat het iets psychisch was, deden het af als hyperventilatie.

Van Rossum is niet de enige vrouw die lang rondloopt met niet verklaarde klachten. Om vrouwelijke patiënten beter te helpen en aandacht te vragen voor genderspecifieke zorg overhandigde de stichting Voices For Women dinsdag een petitie aan de Tweede Kamer met ruim 54 duizend handtekeningen.

Initiatiefnemer Mirjam Kaijer onderzocht waarom er in de geneeskunde weinig aandacht is voor het vrouwenlichaam. “In medische onderzoeken is de man lang de norm geweest. Het vrouwenlijf wordt op een andere manier ziek. Vrouwen reageren anders dan mannen op medicijnen, doordat onderzoek voor medicatie met name op de man is verricht. Vrouwen krijgen daardoor nog steeds niet de zorg die ze nodig hebben.”

Kayley van Rossum Beeld
Kayley van Rossum

Goedaardige tumor

Zelf liep Kaijer (55) tien jaar lang rond met onverklaarde klachten die werden afgedaan als problemen die te maken hadden de overgang. De voormalig verpleegkundige en journalist bleek echter een goedaardige tumor te hebben bij haar schildklier, een aandoening die bij 1 op de 250 vrouwen voorkomt. Ze werd er in Amerika aan geopereerd en schreef daarna het boek Ik ben geen man!, waarin ze artsen en wetenschappers interviewt over de vraag hoe het komt dat er zoveel vrouwen zijn met onverklaarde gezondheidsklachten.

Net als Kaijer zocht ook Kayley van Rossum lang naar een diagnose die paste bij haar terugkerende pijn op de borst. Pas nadat ze het boek Hart voor vrouwen las van cardioloog Angela Maas, die gespecialiseerd is in het vrouwenhart, kwam ze erachter wat haar mankeerde. “Ik las een pagina over een ziekte waarbij ik alles kon afvinken wat ik ook had. Toen wist ik eindelijk zeker dat ik niet gek was. Dat er echt wat aan de hand was met me, en dat ik het niet verzon.”

Zuurstofgebrek

Van Rossum heeft een aandoening waarbij de bloedvaten naar haar hart soms krampachtig samentrekken, waardoor haar hartspier zuurstofgebrek krijgt. Dit komt vooral bij vrouwen voor en wordt vaak over het hoofd gezien. Pas na jarenlang leed, inclusief depressies en angststoornissen die mede door haar lichamelijke klachten ontstonden, vond Van Rossum een cardioloog die haar de juiste diagnose gaf. “Een vrouwelijke arts wist wat er met me aan de hand was. Nu gebruik ik medicijnen die de aanvallen onderdrukken.”

Cardioloog Angela Maas, die het boek schreef dat Kayley van Rossum de ogen opende, vindt dat er in de zorgsector een vrouwenquotum moet komen, om meer aandacht voor het vrouwenlichaam te krijgen. “Het is nog steeds een old boys network. In de dertig jaar dat ik dit werk heb gedaan, ben ik nog nooit een vrouw als afdelingshoofd tegengekomen. De hele gezondheidszorg is nog steeds op de mannelijke patiënt gericht. Dat verandert op deze manier niet.”

Aan het verkleinen van de kennisachterstand in de medische wetenschap over sekse- en genderverschillen besteedt het ministerie van volksgezondheid 3 miljoen euro, een fractie van het totale bedrag voor medische onderzoeken. Dat is lang niet genoeg, zegt Maas. “Maak er maar 3 miljard van, want de achterstand is enorm, terwijl meer dan de helft van de wereldbevolking vrouw is. Klachten van vrouwen lachen we al dertig jaar weg. Dat wordt op veel plekken nog steeds afgedaan als gezeur.”

Om haar gevoelens een plek te geven, maakte hartpatiënt Van Rossum een fotoproject over haar aandoening die te zien is in het Nederlands Fotomuseum. Haar vuistdik medisch dossier stelde ze tentoon bij haar afstudeerexpositie. Bovenop de stapel papieren lag de brief die haar jarenlang aan zichzelf deed twijfelen. Daarin stond het zwart op wit. Haar hart zou niks mankeren.

Lees ook:

‘U zal ermee moeten leren leven’, wat als de woorden van de arts je ziek maken?

Wat een arts tegen je zegt, en hoe, dóet ertoe, ervoer Sofie Rozendaal. Je kunt daadwerkelijk ziek worden door de verkeerde woorden. Hoe werkt dat?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden