Het lukt China voor het eerst om apen te klonen

De gekloonde borelingen Zhongzhong en Huahua. Beeld Qiang Sun and Mu-ming Poo / Chinese Academy of Sciences
De gekloonde borelingen Zhongzhong en Huahua.Beeld Qiang Sun and Mu-ming Poo / Chinese Academy of Sciences

Ruim twintig jaar nadat het gekloonde schaap Dolly ter wereld kwam, hebben Chinese wetenschappers voor het eerst met succes dezelfde kloontechniek bij apen toegepast. Zhong Zhong en Hua Hua zijn een exacte kopie van het java-aapje dat lichaamscellen afstond. De Chinezen denken dat de weg nu open ligt naar het ideale proefdier.

Het schaap Dolly had drie moeders. Een ooi had een eicel geleverd. Daaruit was de kern verwijderd en vervangen door het genetisch materiaal van een tweede ooi – materiaal dat onderzoekers haalden uit de kern van een uiercel. De zo verkregen eicel was met elektrische schokjes tot delen gedwongen en bij een derde ooi ingebracht. Vijf maanden later werd Dolly geboren en ze was een exacte kopie van de tweede ooi.

Deze kloontechniek, de kerntransplantatie, is sindsdien met succes bij veel dieren toegepast. Honden en katten, paarden en ratten, padden en vissen zijn gekopieerd, maar bij primaten lukte het niet. In 1999 werd weliswaar het resusaapje Tetra geboren, maar in haar geval was het embryo in een zeer vroeg stadium gesplitst – zeg maar de natuurlijke weg waarlangs tweelingen worden geboren. Het echte klonen leek niet te doen, ook niet toen de techniek verfijnd werd en de ontvangende cel werd voorzien van zogeheten epigenetische modulatoren. Daarmee konden genen worden aan- en uitgezet en kon de embryonale ontwikkeling met grote precisie worden gestuurd.

Hoewel, echt succes?

De Chinezen lieten zich niet uit het veld slaan. Ze verfijnden de techniek van de epigenetische sturing, slaagden erin twee gekloonde aapjes ter wereld te brengen, maar die overleden een paar uur na hun geboorte. Het echte succes kwam toen ze de celkern uit bindweefselcellen van een embryonaal java-aapje hadden gehaald. Hoewel, echt succes? 21 pogingen resulteerden in zes zwangerschappen en twee levende java-aapjes. De meisjes, Zhong Zhong en Hua Hua, zijn nu acht en zes weken oud, melden de onderzoekers uit Shanghai in het vakblad 'Cell'.

Er zijn heel veel vragen over primaten die dankzij deze techniek kunnen worden bestudeerd, zegt hoofdonderzoeker Qiang Sun in een begeleidend persbericht. “We kunnen nu aapjes kweken die allemaal genetisch identiek zijn, op één specifiek gen na. En kunnen we allerlei genetische aandoeningen, van hersenziektes tot kanker, bestuderen.”

Hij voegt eraan toe dat nog wel een debat moet worden gevoerd over de vraag in hoeverre dit soort onderzoek aan primaten ethisch verantwoord is.

Lees ook:
In Nederland is het klonen van dieren verboden. Daarom zag Pipo de Kloon, voortgekomen uit een Rotterdamse viervoeter, het levenslicht in Zuid-Korea.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden