Het lijkt er niet op alsof Trumps nieuwe minister van justitie het Mueller-onderzoek zal dwarsbomen

Barr afgelopen dinsdag voor de Senaatscommissie. Beeld AFP

Tijdens de hoorzittingen in de Senaat beloofde de nieuwe Amerikaanse minister van justitie dat hij geen marionet van Trump zou zijn. Maar de Democraten hadden meer toezeggingen van hem willen horen over het Mueller-onderzoek.

Waarom wil William Barr eigenlijk minister van justitie worden? Hij was het namelijk al een keer, tussen 1991 en 1993, en kan ook verder terugkijken op een imposante juridische carrière. Nu geniet hij van zijn pensioen. Waarom zou je je welverdiende rust en je mooie reputatie op het spel zetten om minister te worden onder een president die medewerkers opbrandt alsof het lucifers zijn?

Is hij nog zo ambitieus? Is hij een overtuigd aanhanger van Trump? Of wil hij juist de onafhankelijkheid van het ministerie beschermen tegen de grillige president?

Tijdens de hoorzittingen in de Senaat, die zijn benoeming moet goedkeuren, werd het hem deze week op de man af gevraagd. Zijn antwoord leek naar de derde optie te neigen: “Ik voel dat ik me in een positie in het leven bevind, waar ik het leiderschap kan leveren dat nodig is om de onafhankelijkheid en de reputatie van het ministerie kan beschermen.”

Dat was misschien niet helemaal wat president Trump had willen horen. Die had zijn vorige minister van justitie, Jeff Sessions, juist ontslagen omdat die hem naar zijn smaak onvoldoende had beschermd tegen speciaal aanklager Mueller, die de mogelijke banden tussen de Trump-verkiezingscampagne en Rusland onderzoekt.

Onberispelijk

Met William Barr koos Trump een opvolger met een onberispelijk conservatief profiel. Maar wiens juridische merites ook zo onberispelijk zijn, dat de Senaat hem niet met goed fatsoen zou kunnen blokkeren. En als bonus: in 2017 had Barr, als burger, een uitgebreide notitie naar het ministerie van justitie gestuurd, waarin hij uiteenzette waarom het Mueller-onderzoek volgens hem op dubieuze juridische grondvesten rustte.

Over dat laatste wilden de Democraten dus alles weten. Het werd een opvallend aangename en beschaafde gedachtenwisseling, met het traumatische moddergevecht over de benoeming van Brett Kavanaugh tot het Hooggerechtshof nog zo vers in het geheugen. “Alsof de verschijning van de 68-jarige Barr, die 27 jaar geleden al eens door dezelfde commissie was bevestigd, de senatoren naar een vriendelijkere en lievere tijd terugvoerde”, schreef Washington Post-­columnist Dana Milbank.

Barr legde uit dat zijn bezwaren vooral de aanleiding voor het onderzoek golden: het ontslag van FBI-directeur Comey door president Trump. Het ontslaan van medewerkers hoort bij het werk van een president. Barr behoort tot het juridische kamp dat de uitvoerende macht een behoorlijke discretie toestaat bij het regeren. Zo vindt hij ook dat zittende presidenten niet in staat van beschuldiging kunnen worden gesteld.

Nieuwe oude baan

Maar hij benadrukte de afgelopen dagen ook dat hij niets dan respect heeft voor aanklager Robert Mueller, die hij al dertig jaar als zijn vriend beschouwt. En dat het belangrijk is dat hij zijn werk kan afmaken. “Ik geloof dat de Russen onze verkiezingen hebben beïnvloed, of geprobeerd hebben dat te doen, en dat we dat tot op de bodem moeten uitzoeken.” Elke poging om vanuit partijpolitieke of persoonlijke overwegingen het onderzoek te beïnvloeden, zou op zijn tegenwerking stuiten, beloofde hij.

De Democraten zochten ook nog garanties dat hij het Mueller-rapport openbaar zou maken. Die absolute toezegging wilde Barr niet doen: hij kent de inhoud nog niet, en wilde alleen kwijt dat hij zoveel openbaar zou maken als de wet hem toestaat.

Dat was net niet genoeg voor enkele prominente Democraten, zoals fractievoorzitter Schumer, die de ‘mooie woorden’ van Barr prees, maar toch tegen hem zal stemmen. Maar wellicht ook in zijn achterhoofd zal denken: dit had nog veel erger kunnen uitpakken. Barr heeft overigens genoeg aan een normale meerderheid in de door Republikeinen gedomineerde Senaat, dus zal hoogstwaarschijnlijk binnenkort aan zijn nieuwe oude baan kunnen beginnen.

Lees ook:

Trump een spion? FBI onderzocht het

Een president die ervan wordt verdacht voor de Russen te spioneren. De FBI hield rekening met dit scenario.

Het wordt het jaar van de waarheid voor Donald Trump

2019 wordt het jaar van de waarheid voor Donald Trump. Alleen gaat hij daar zelf niet voor zorgen, daar zijn aanklager Robert Mueller en afgevaardigde Adam Schiff voor.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden