Het levenslied is al sinds lang een rijke bron van onze woordenschat

Het is bijna lijstjestijd. Binnenkort worden we dus weer verblijd met overzichten van de politicus, het nieuwsfeit of het woord van het jaar. Radio 5 loopt daar samen met VRT Radio op vooruit met de verkiezing van het allerbeste Nederlandstalige lied. Onder de genomineerde liedjes voor de 'Lage Landenlijst' (www.lagelandenlijst.radio5.nl) vinden we klassiekers als 'Testament' van Boudewijn de Groot en 'Zij gelooft in mij' van André Hazes.

Sommige van die nummers bevatten passages die tevens gevleugeld zijn geworden in onze taal. Zo wordt 'vluchten kan niet meer' (bekend door de uitvoering van Frans Halsema en Jenny Arean) nu ook wel in het algemeen gezegd als iemand geen kant meer op kan en nergens bescherming meer vindt.

De lijst bevat opvallend weinig levensliederen en smartlappen, terwijl juist de teksten dáárvan nogal eens leiden tot nieuwe uitdrukkingen. Wie kent niet de uitdrukking 'met de vlam in de pijp' (plankgas rijdend of - figuurlijk - vol overgave), die we te danken hebben aan de zingende trucker Henk Wijngaard? 'Och was ik maar bij moeder thuis gebleven' van Johnny Hoes is nog zo'n juweeltje van taalschepping die idiomatisch is geworden. Een derde voorbeeld is 'busje komt zo'. Sinds het Luttenbergse duo Höllenboer daarmee een hit scoorde, is 'busje komt zo' een vrij gangbare formule ter aanduiding dat iets wat aangekondigd is wel niet meer zal gebeuren.

Dit volkse repertoire is een rijke bron van onze woordenschat, die daar waarschijnlijk zelfs meer schatplichtig aan is dan aan de meer verfijnde vaderlandse liedkunst.

tdb@taalbank.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden