Het leven is zonnig op NSJ

Het North Sea Jazz Festival trok het Midden-Oosten in, dit weekend in Den Haag. Verder zorgden artiesten als Bilal, Chaka Khan en Angie Stone voor een bescheiden dosis soulmuziek, en bracht Italië nostalgie, vrolijkheid en humor.

Na 11 september had het er alle schijn van dat Amerikaanse jazzers massaal zouden weigeren per vliegtuig de oceaan over te steken om dit weekend aanwezig te kunnen zijn op het zevenentwintigste North Sea Jazz Festival, dat traditiegetrouw plaatsvond in het Haagse Congresgebouw. De organisatie maakte van de nood een deugd en richtte haar aandacht voor een belangrijk deel op Europa en het Midden-Oosten.

Zo waren er vrijdag twee avondvullende programma's met momenteel sterk in de belangstelling staande Europese jazztradities. De Paulus Potter Zaal was het domein van aan toetsenist Bugge Wesseltofts 'jazzland'-label verbonden Noorse artiesten, terwijl in de Rembrandt Zaal de Italianen hun kunnen toonden onder de noemer 'La vita è bella'.

Gehuld in strandtenue met korte broek en een pet op zijn zongebruinde hoofd, opende pianist en accordeonist Antonello Salis samen met altist Sandro Satta het mediterrane programma. Aangekondigd als een Italiaanse Micha Mengelberg ontpopte Salis zich eerder als een soort Han Bennink door met een onconventionele speeltechniek zijn (geprepareerde) piano meermaals als drumstel te gebruiken. Salis en Satta vormden een hectisch opererend duo dat elkaar lekker dwars zat.

Revelatie bij de Italianen was het kwartet van saxofonist/klarinettist Rosario Giuliani. Met razendsnelle lijntjes en een prachtige frasering blies Giuliani de bebop-en hardboptraditie nieuwe vitaliteit in. In een klassieke kwartetbezetting met piano, bas en drums liet de Italiaan op virtuoze wijze horen waarom hij beschouwd wordt als het nieuwe Italiaanse jazzwonder. Niet voor niets tekende hij pas geleden een contract bij het illustere Franse Dreyfus Jazz-label.

'La vita è bella' moet menigeen gedacht hebben bij het concert dat klarinettist Gianluigi Trovesi samen met accordeonist Gianni Coscia ten beste gaf. Twee oudere heren die zich allang hebben bewezen en derhalve heerlijk ontspannen musiceerden. Een vrolijke en zonnige set met aan traditioneel Italiaanse dansmuziek ontleend repertoire vol humor en nostalgie.

Openingsact in het Noorse programma was gitarist Eivind Aarset met zijn 'Electronique noire'-ensemble. Eén hypnotiserende trip op slepende en luid bonkende baslijnen. Dezelfde bassist begeleidde even later ook zangeres Beate Lech in het duo Beady Belle. Een flauw aftreksel van noordse soul op rechttoe rechtaan voortdenderende dancebeats, dat de benauwend volgepakte kelderzaal niettemin liet deinen als een schip in woelige fjorden.

'Mister Jazzland himself' sloot het programma af met geraffineerde 'ambient soundscapes', doorregen met mysterieus klinkende bongoritmes.

The Bird Award 'Special Appreciation' viel dit jaar te beurt aan keyboard virtuoos Joe Zawinul. Hij kreeg de prijs uit handen van saxofonist Wayne Shorter (dit jaar 'artist in residence' en winnaar van de Edison oeuvreprijs) met wie hij in de jaren zeventig en tachtig de fusionjazz-formatie Weather Report leidde. ,,Zawinul you've got it!'', stelde Shorter kort maar krachtig. Met zijn Zawinul Syndicate speelde hij een kokende set met uptempo fusionfunk vol niet-westerse invloeden. Hoewel de band voor de gelegenheid werd uitgebreid met de wild ogende gastzangeres Sabine Kabongo, was het gitarist Amit Chatterjee die met getormenteerde, arabeske zangpartijen de show stal.

Verbluffend, maar niets vergeleken met de in vier octaven jankende Dhafer Youssef. De Tunesische zanger/ud-speler (luit) maakte zaterdag in de Mondriaan Zaal, samen met onder anderen de Libanese saxofonist Toufic Farroukh, deel uit van het 'East meets jazz'-programma. De Arabische getinte improvisaties van Youssef en Farroukh haalden bij lange na niet het niveau van hun pas uitgebrachte cd's, die ze nagenoeg integraal presenteerden.

Met zijn vocale acrobatiek viel Youssef te vaak in herhalingen en ook de ritmesectie zwabberde er af en toe flink op los. Mooi echter was de wijze waarop ud en elektrische gitaar (Wolfgang Muthspiel) in elkanders klankbeeld hingen. Ook Farroukhs oost-west-ensemble had de grootst mogelijke moeite een vaste koers te varen. Misschien kwam dat door het ontbreken van de elektronische dancebeats die op de cd als een soort pasta de boel bij elkaar houden. Ronduit rommelig!

Het concert dat 'artist in residence' Wayne Shorter zaterdag met zijn akoestische kwartet verzorgde, verbleekte bij dat van een dag eerder met Herbie Hancock. Zijn behoorlijke vrije jazz, met weliswaar lekker veel ruimte en mooi impressionistisch getint pianospel van Danilo Perez, viel niet in goede aarde bij het publiek. Een mager applaus volgde op de soli en Shorters typische droge toon bleef futloos.

Vorig jaar werd de eerste compositieopdracht in de geschiedenis van het festival toegekend aan basklarinettist Maarten Ornstein. Nu was het de beurt aan pianist Martin Fondse een melange van gecomponeerd en geïmproviseerd materiaal op de planken te zetten. In de Mondriaan Zaal had hij zeven van zijn lievelingsmuzikanten om zich heen verzameld. (Onder hen trompettist en winnaar van de 'Bird Award-Special appreciation' Eric Vloeimans, die zaterdag het repertoire van zijn verrassende live-cd 'Brutto Gusto' dezelfde zaal inpompte.) Een frivool en fris programma gebaseerd op de cactus, waarin elke feature zijn eigen prikkelende variant in een woestijn van veelal oorverdovende en stormachtige improvisaties liet opbloeien.

Natuurlijk was er ook weer aandacht voor wereldmuziek. Zo nam de Beninse zangeres Angelique Kidjo vrijdag in de Statenhal de plaats in van de verhinderde Youssou N'dour. Haar stem mag dan de ontzagwekkende kracht van een nucleaire energiecentrale hebben, de composities waarmee ze aan kwam waren zo slap als een hergebruikt theebuiltje. Met name de ballades bleven hopeloos steken in clichés en werden stuk voor stuk op uiterst pathetische wijze uitgebouwd.

Met artiesten als Bilal, Chaka Khan en Angie Stone lag er een bescheiden accent op de soulmuziek. 'Big mama' Stone bracht heerlijke gospel georiënteerde 'nu-soul' waarin alle bekende hits voorbijkwamen. 'I love Al Green, Marvin Gay, Macy Gray... but it's you that I love the most'. Een perfecte show in een uitzinnige Statenhal.

In dezelfde immense zaal verblufte ook St.Germain met zware grooves, ondersteund door massieve blazersrifs en knallende percussiepartijen. Al bij de eerste noten van elk nummer van de razendpopulaire cd 'Tourist' bleef geen voetje meer op de vloer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden