Het leven dat komen gaat

Een vader maakt zijn zoon alvast wegwijs in liefde en teleurstelling

De geboorte van een kind is een soort oerknal. Vanuit het niets is er iets gekomen wat er eerst niet was. Klein nieuw leven dat alles op z'n kop zet en toch meteen vertrouwd is. Klein nieuw leven dat eens te meer duidelijk maakt hoezeer het universum een groot, nauwelijks te bevatten raadsel is. Natuurlijk, er is van alles bekend en onderzocht, over de evolutie van ons heelal, de ontwikkeling van leven, het ontstaan van de mens, maar alle wetenschappelijke theorieën ten spijt, juist zo'n pasgeboren baby laat zien op wat voor duizelingwekkend toeval zijn leven berust, en hoe moeilijk de wereld aan dat nieuwe mensje kan worden uitgelegd.

Daarom probeert de Vlaamse dichter Jeroen Theunissen het met poëzie. Zijn nieuwste, derde dichtbundel 'Hier woon je' bevat 99 pogingen de wereld uit te leggen en een zoon voor te bereiden op het leven dat gaat komen.

Als vanzelfsprekend vervlecht hij quantumfysica en relativiteitstheorie, deeltjesfysica, kosmologie, geschiedenis, geologie en biologie met het dagelijks leven waarvan het kind plotsklaps deel gaat uitmaken. Vaderlijk spreekt Theunissen hem toe: 'Bijvoorbeeld het higgsdeeltje, mirakel, / werd ontdekt terwijl jij, officieel / nog onbestaande, groeide. // Op dit deeltje werd geklonken / terwijl jij vocht in mamma's buik, terwijl / haar geest van jou genoot, haar lichaam jou / als een indringer bestreed.'

Hij zoomt van groot naar klein en terug en laat in lange opsommingen zien hoe onwaarschijnlijk klein de kans was dat de zoon er ooit zou komen. Want nog afgezien van het feit dat zonder die oerknal het universum zoals we dat kennen niet was ontstaan, spelen natuurlijk ook triviale toevalligheden een rol bij de verwekking van een kind: 'Als net op dat moment de telefoon was gegaan, / Als er bijvoorbeeld wijn was gemorst en je ouders de / vlek eerst hadden willen opruimen waardoor het moment / voorbij was geweest.'

Theunissen is niet alleen een verbaasde ouder, hij is ook een bezorgde vader. Een vader die zijn zoon, nauwelijks uit het ei, wegwijs maakt in de liefde en de teleurstellingen die daarmee gepaard kunnen gaan. Die iets duidelijk hoopt te maken over goed en kwaad - 'verheffend is het niet, de wapens // die wij naar oorlogslanden sturen'. Die veiligheid wil bieden, of zoals hij het, mijmerend over hoe daken van huizen wellicht ooit uit 3D-printers zullen rollen, raker zegt: 'Ik hoop af en toe voor jou een dak te zijn.'

Naast de monoloog in 99 delen van vader tot zoon klinkt bezorgd ook de stem van de moeder. Doorlopend is ze aan het woord in regels onder aan de pagina. En zelfs het kind spreekt nu en dan zijn ouders toe, plaatst ze vermanend in hun rol: 'Moeder, / bescherm mij, verwacht / niets in ruil'.

Voor dat kind heeft Theunissen uiteindelijk een nuchter advies. 'En het leven zul je zonder grote wijsheid ... / ook wel doorkomen.'

Jeroen Theunissen: Hier woon je De Bezige Bij; 112 blz. euro 19,90

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden