Het leasecontract van wijlen koning Boudewijn met Saoedi-Arabië is beëindigd

De Grote Moskee in Brussel, daar heeft Saoudi-Arabië nu geen zeggenschap meer over.Beeld Wikimedia

In andere tijden zou Saoedi-Arabië het hebben opgevat als een onvergeeflijk affront. Maar nu gaf het koninkrijk geen kik. Vrijdag besloot België de Saoedische zeggenschap over de Grote Moskee in Brussel te beëindigen. In 1969 had koning Boudewijn met de Saoediërs een leasecontract afgesloten voor 99 jaar.

Volgens een commissie die een onderzoek deed naar de terreuraanslagen van maart 2016 bevorderde de moskee extremisme. De Belgische diplomatie verpakte de boodschap in fluweel. Maar de sterke man van Saoedi-Arabië, kroonprins Mohammed Bin Salman, lijkt het al lang goed te vinden. Die moskee in Brussel kan hem misschien wel gestolen worden en ook veel andere door zijn land gefinancierde radicale godshuizen erbij.

De kroonprins wil de indruk wekken dat hij echt met zijn land een andere kant uit wil. Zondag kreeg hij alle ruimte van de Amerikaanse tv-zender CBS om zijn visies uiteen te zetten. Te veel ruimte, zo luidde naderhand de kritiek. Het gesprek ging wel erg veel over vrouwen die voortaan auto mogen rijden en wel heel weinig over krankzinnige doodvonnissen en de oorlog die Saoedi-Arabië voert in buurland Jemen.

Wahabisme

Er is nog veel meer nodig om van Saoedi-Arabië een ‘normaal’ land te maken. En toch, de hervormingen blijven kriebelen. Als ze uitmonden in een echte omwenteling dan kan dat grote gevolgen hebben, ook voor de rest van de wereld. Er zou dan een einde komen aan de wereldwijde verbreiding van de aloude Saoedische staatsideologie, de harde wahabitische islam, via met oliegeld bekostigde moskeeën. Daarmee zou de voedingsbodem voor terrorisme verschralen.

De kroonprins, een driftkop, wekt de indruk de strenge wahabi-islam van zijn land echt zat te zijn. Hij kan tekeer gaan als een stampvoetende Nederlandse ex-gereformeerde die klaagt over de strakke opvoeding in zijn jeugd. Helemaal kappen met het wahabisme gaat niet, het zit in het DNA van Saoedi-Arabië. Maar bijsturen lukt misschien wel.

Een rampjaar was volgens de prins 1979. Hij maakt een scherp onderscheid tussen het Saoedi-Arabië van voor dat jaar en daarna. Er ging inderdaad veel mis in 1979. Fanaten bezetten de grote moskee van Mekka, met de Ka’bah, het kubusvormige bouwsel waaromheen de enorme massa’s pelgrims kolken bij de jaarlijkse hadj. Hun leider presenteerde zich als een soort messias. Er was een Franse anti-terreureenheid nodig om de rebellie te onderdrukken.

Wapengeweld in het pelgrimscomplex mag niet. De toenmalige koning Khalid vroeg aan islamitische wetsgeleerden om ontheffing van dat verbod. Die wilden ze alleen geven in ruil voor een hardere toepassing van de sharia in het land. Precies wat ook de bezetters eisten. De koning boog. Volgens de kroonprins heeft zijn generatie geleden onder de religieuze haat die sindsdien bleef groeien. Met als dieptepunt de aanslagen in New York en Washington in 2001. De meeste daders waren Saoediërs.

In zoete tinten schildert de vorst het Saoedi-Arabië van voor 1979. Zelf is hij van 1985. Dat zijn land destijds een tolerante oase was is een sprookje. Maar de toepassing van de sharia is nadien wel verscherpt. En nu is er dan een kentering, die het bijvoorbeeld mogelijk maakte dat in een sportschool in de havenstad Jeddah vrouwen kunnen kickboksen. Eén kroonprins brengt geen lente. Maar wat zou het een zegen zijn als het woestijnrijk voortaan zou investeren in een prettiger islam dan die van de achttiende-eeuwse boeteprediker Mohammed Ibn Abd Al-Wahhaab.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden