Het landschap door de ogen van Lucebert

Aan de foto's van de landschappen voegde Frederique van Rijn beelden van Lucebert toe. Het gedicht, genaamd Grassère, luidt: dwars door mistroostige mist blijft hij van herfst naar lente ons vervoeren deze lachende alchemist met zijn picturale partiturenBeeld frederique van rijn

Samen met haar opa Remco Campert, maakte fotografe Frederique van Rijn een artistiek eerbetoon aan de dichter en schilder Lucebert.

Het schijnt dat hij niet veel buiten kwam, de dichter en schilder Lucebert (Amsterdam 1924 - Alkmaar 1994). Toch moet een mooie omgeving belangrijk voor hem zijn geweest. Anders ga je niet in de Noord-Hollandse duinstreek wonen, in Bergen. Of rondom de Spaanse kapen van Jávea.

Het 'buitengebied' van Lucebert, de natuur om de hoek van de plekken waar hij woonde en werkte, is nu vastgelegd door fotografe Frederique van Rijn (1982). Dat levert zowel een boek op als een expositie. Haar fotobewerkingen tonen onder meer een weidse blik op een duinpan, een fragment van een polder, een uitzicht op zo te zien het voormalige vliegveld Bergen, een zwembad zonder water, een vervallen villa met palmbomen.

Er is geen levend mens op te zien - wel dieren - en de foto's zouden zelfs een beetje somber ogen als Van Rijn de stoffelijke getuigen uit Luceberts atelier er niet in had gestopt. Door zijn penselen en verfspetters in de beelden te verwerken duikt er in die Bergense en Spaanse landschappen opeens iets kleurrijks op.

Uit het binnengebied van Lucebert dus, waarin Van Rijn vier maanden verbleef. Als 'artist in residence', zoals dat heet.

"Na acht jaar wonen en werken in Spanje kwam ik daar via de dochter van Lucebert terecht. In zijn Bergense atelier kwam ik al die details die ik in de foto's verwerkt heb tegen" , zegt Van Rijn. De nadrukkelijke aanwezigheid van Lucebert - hoewel al ruim 23 jaar geleden overleden - was domweg niet te negeren: "Die aanwezigheid was ook intimiderend op een bepaalde manier. Ik zat daar met mijn kindje van anderhalf in Luceberts bubbel, in zijn vrolijke gekte. Je kunt je daar helemaal in opsluiten. Ik voelde me gedwongen er iets mee te doen."

Maar niet zonder de hulp van haar grootvader. Want laat dat nu Remco Campert zijn. Remco Campert! Goede vriend van Lucebert, artistiek met hem verbonden ook, als lid van de experimentele literaire stroming de Vijftigers. In heel Europa is geen opa zoals hij, natuurlijk strikte Van Rijn hem voor deze hommage.

Dichtregel

"In eerste instantie heb ik gevraagd of Remco als een soort dagboek iets bij mijn beelden wilde schrijven, tot hij zelf met het idee kwam om Lucebert zijn poëzie te gebruiken. Daarop stuurde ik Remco elke dag één van mijn foto's waar hij dan een dichtregel van Lucebert bij zocht." Zelf dichten kon Campert toch ook niet laten: Speciaal voor 'het lichte oog huilt kleuren' - want zo heet het boek van Frederique van Rijn - componeerde hij een gedicht over Luceberts schilderij 'Madame'.

Voor Van Rijn was de hele artistieke onderneming ook louterend en leerzaam: "De beelden die ik maakte in Jávea vormen een mooie brug naar mijn tijd in Spanje. En voor een arrogante Amsterdammer als ik, die alleen de stad kent, is het weleens goed om de omgeving eens uit te pluizen."

Maar bovenal is het project een uiting van wie zij is: "Spanje, Lucebert, de vriendschap van hem met mijn opa; het is waar ik vandaan kom, het is wat ik heb meegekregen."

'Het lichte oog huilt kleuren', fotocollages van Frederique van Rijn (99 uitgevers/publishers). In Museum Kranenburgh in Bergen is tot en met 10 december bovendien de tentoonstelling 'De vrede graast de kudde voort' te zien.

Beeld Rob Huibers
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden